Hà Văn Nọa-Người Anh hùng 'một tay' trung dũng, kiên cường-Bài 2: Khúc tráng ca tuổi 26 giữa lòng chảo Điện Biên

Trong lúc trò chuyện, anh Hà Văn Thân giới thiệu với chúng tôi cuốn sách “Truyện kể anh hùng liệt sĩ Hà Văn Nọa” do Nhà giáo ưu tú, Đại tá Nguyễn Ngọc Ảnh biên soạn. Anh Thân tâm sự rằng, tác giả đã rất kỳ công nghiên cứu từ tư liệu của đơn vị, hồi ký tướng lĩnh cho tới lời kể của những đồng chí từng vào sinh ra tử cùng Hà Văn Nọa. Tất cả được ông thu thập, đối chiếu kỹ lưỡng để dựng nên bức chân dung chân thực và đầy cảm xúc về người Đại đội trưởng đặc biệt này.

Anh Thân chỉ cho tôi những chi tiết quan trọng trong cuốn sách. Đó là ngày 24-12-1953, khi Đại đoàn 312 nhận lệnh lên đường đến Điện Biên, Hà Văn Nọa được giao nhiệm vụ làm Đại đội trưởng Đại đội 243 thuộc Tiểu đoàn 11, Trung đoàn 141.

Cuối tháng 2-1954, khi Trung đoàn 141 trinh sát chuẩn bị đánh cứ điểm Him Lam, Hà Văn Nọa được phân công dẫn đầu nhiều tổ đi nghiên cứu địa hình ban đêm. Cứ điểm số 1 ở Him Lam là mắt xích mạnh nhất trong hệ thống phòng ngự của địch. Nơi đây đặt sở chỉ huy phân khu, công sự dày đặc, lưới lửa đan chéo từ nhiều hỏa điểm kiên cố.

Bộ đội ta xông lên chiếm cứ điểm Him Lam, mở màn Chiến dịch Điện Biên Phủ, chiều 13-3-1954. Ảnh tư liệu

Theo lời kể của Đại tá Lương Thịnh, nguyên Trung đoàn phó Trung đoàn 141, Đại đội trưởng Hà Văn Nọa đã có phát hiện đặc biệt quan trọng ngay trước giờ nổ súng. Phương án ban đầu, sau khi vượt sông Nậm Rốm, Tiểu đoàn 11 sẽ đánh thẳng vào hướng chính diện của cứ điểm này. Nhưng trong một đêm trinh sát, Hà Văn Nọa phát hiện điều bất thường. Ông nhận ra nếu giữ hướng tiến công như kế hoạch, mũi chủ công rất dễ đánh lệch sang cứ điểm số 2 do Tiểu đoàn 428 đảm nhiệm. Nguy hiểm hơn, lực lượng địch trên điểm cao số 1 sẽ có điều kiện thuận lợi để dùng toàn bộ hỏa lực khóa chặt hướng tiến công của đơn vị. Chỉ một sai lệch nhỏ cũng có thể khiến thương vong tăng cao, mũi chủ công bị đẩy vào thế bị động và trận đánh mở màn có khả năng thất bại ngay từ giờ đầu.

Hà Văn Nọa lập tức báo cáo nhận định của mình với Trung đoàn phó Lương Thịnh. Sau khi kiểm tra lại, Ban chỉ huy Trung đoàn, rồi cả Đại đoàn đều thấy lập luận của ông Nọa hoàn toàn hợp lý. Ý kiến ấy nhanh chóng được gửi lên Bộ Chỉ huy Chiến dịch.

Từ những phân tích đó, Đại tướng Võ Nguyên Giáp quyết định lùi giờ tiến công thêm 48 giờ để toàn bộ lực lượng trinh sát, các đơn vị chủ công và pháo binh kịp điều chỉnh lại phương án. Đó là lần thứ tư quân ta lùi giờ nổ súng nhưng chính là một trong những quyết định mang tính sống còn. Phát hiện của Hà Văn Nọa đã giúp trận Him Lam có cơ sở vững chắc để thắng ngay từ đầu.

Trước giờ nổ súng, tại dãy Tà Lèng, Đại đoàn 312 làm lễ ra quân, giữa hàng nghìn chiến sĩ đứng nghiêm trang, Chính ủy Đại đoàn 312 trao cho Đại đội 243 lá cờ danh dự “Quyết chiến quyết thắng”. Người được cử lên nhận cờ chính là Đại đội trưởng Hà Văn Nọa.

Rạng sáng 13-3, đại đội của ông Hà Văn Nọa ém quân trong giao thông hào gần bờ sông Nậm Rốm. Đến chiều, Đại đội trưởng Hà Văn Nọa trực tiếp chỉ huy Đại đội 243 tiến công điểm cao số 1. Dưới làn hỏa lực dày đặc, Hà Văn Nọa dẫn đầu các mũi xung phong, tổ chức chiếm giữ thành công cao điểm số 1, tạo bàn đạp quan trọng để toàn tiểu đoàn mở rộng đột phá.

Trong lúc chiến đấu ác liệt, Hà Văn Nọa phát hiện một diễn biến bất lợi. Từ một lô cốt gần đó, địch đang bí mật đào một con hào hướng thẳng ra sát hàng rào phòng ngự. Trong khi lực lượng ta tập trung đánh hỏa điểm chính diện, địch ở mũi hào này đã len lỏi ra sát hàng rào, bất ngờ dùng hỏa lực bắn chặn các chiến sĩ bộc phá đang mở cửa mở.

Nhận thấy tình huống hiểm nghèo, Hà Văn Nọa lập tức tổ chức một tổ chiến đấu, trực tiếp dẫn anh em áp sát vị trí địch từ con hào vừa đào. Giữa tiếng súng, trong làn pháo sáng rực trên bầu trời Him Lam, Hà Văn Nọa cùng đồng đội luồn qua từng ụ đất, đánh bật mũi phản kích nguy hiểm ấy, giữ vững cửa mở cho đơn vị.

Chủ tịch nước truy tặng Liệt sĩ Hà Văn Nọa danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, năm 2004.

Nhưng thử thách chưa dừng lại, khi Hà Văn Nọa và thê đội 2 vừa lên được nửa chừng, địch bất ngờ nã đại liên từ một hỏa điểm bí mật khác ở điểm cao số 2. Ở trên cao, cách xa tầm bắn hiệu quả của tiểu liên quân ta, lại được che chắn kiên cố, hỏa điểm này quét chéo xuống khiến thê đội 2 không thể tiến lên. Một số chiến sĩ đã ngã xuống ngay tại chân hàng rào. Tình hình cực kỳ căng thẳng.

Trong thời khắc ấy, Hà Văn Nọa nhanh chóng gọi điện về Tiểu đoàn, đề nghị chi viện hỏa lực để chế áp hỏa điểm hiểm hóc kia. Ngay sau đó, pháo binh ta đồng loạt bắn xối xả vào khu vực điểm cao số 2, kéo theo tiếng nổ rung chuyển cả trận địa địch.

Nắm thời cơ vàng, Hà Văn Nọa lập tức chấn chỉnh đội hình, tổ chức lại lực lượng và ra lệnh phá nốt hàng rào. Rồi dẫn đầu đơn vị men theo giao thông hào vừa mở, bất ngờ thọc sâu vào trung tâm cứ điểm, chia cắt đội hình địch thành nhiều mảng nhỏ. Áp lực từ mũi xung kích của Đại đội 243 khiến kẻ địch nhanh chóng rơi vào hỗn loạn. Đến 22 giờ 30 phút, quân ta làm chủ hoàn toàn cứ điểm Him Lam, sớm hơn 30 phút so với thời gian dự kiến của Bộ Chỉ huy Chiến dịch.

Trong đợt tiến công lần thứ hai của Chiến dịch Điện Biên Phủ, đơn vị của ông Hà Văn Nọa nhận một nhiệm vụ táo bạo khi vượt qua cửa mở ở đồi E, thọc sâu theo đường 41, đánh thẳng vào trung tâm trận địa địch. Trong “Tổng tập Hồi ký”, Đại tướng Võ Nguyên Giáp đã viết về chiến công của Đại đội trưởng Hà Văn Nọa đợt 2 chiến dịch như sau: “Riêng một đại đội của Tiểu đoàn 11, Đại đội 243, do Đại đội trưởng Nọa chỉ huy, đã gây cho địch một bất ngờ lớn. Từ đồi E tiến theo đường 41, Đại đội 243 đánh xuyên qua tiểu đoàn dù số 5, rồi chia làm hai mũi, một mũi đánh vào khu trận địa pháo, gây cho chúng nhiều thiệt hại, một mũi đánh vào tiểu đoàn dù thuộc địa số 1. Mặc dù bị tổn thất, các dũng sĩ Đại đội 243 vẫn táo bạo phát triển ra tới bờ sông Nậm Rốm và gan góc trụ lại trong lòng địch, đương đầu với chúng suốt ngày hôm sau”.

Mặc cho bom đạn vẫn còn trùm xuống dữ dội, Hà Văn Nọa vẫn vững vàng chỉ huy các chiến sĩ tiếp tục bám trụ và chiến đấu. Nguyên Chính trị viên Tiểu đoàn 11 (Tiểu đoàn Phủ Thông), Trung tướng Trần Linh vẫn còn nhớ như in buổi sáng ngày 2-4-1954. Khoảnh khắc mà ông nói rằng “khó thể quên trong suốt cuộc đời quân ngũ”. Ông nhớ lại, khoảng 9 giờ, đơn vị cố gắng liên lạc với Đại đội trưởng Hà Văn Nọa qua vô tuyến điện. Sóng chập chờn giữa khói lửa và tiếng nổ dồn dập từ trận địa. Đến gần 10 giờ, có điện báo từ Hà Văn Nọa: “Báo cáo tiểu đoàn… lực lượng chúng tôi còn lại một tiểu đội. Chúng tôi đã hết đạn… Quyết chiến đấu đến hơi thở cuối cùng… Xe tăng đang ở trước mặt chúng tôi đây…”. Rồi tín hiệu mất hẳn.

Trong trận đánh ấy, Đại đội trưởng Hà Văn Nọa cùng nhiều cán bộ, chiến sĩ của Đại đội 243 đã mãi mãi nằm lại trên mảnh đất Điện Biên Phủ anh hùng. Khi hy sinh, ông vừa tròn 26 tuổi, độ tuổi đẹp nhất của đời người

Chiến công đặc biệt xuất sắc của Hà Văn Nọa không chỉ góp phần mở đường cho thắng lợi cuối cùng của chiến dịch mà còn trở thành nguồn cổ vũ mạnh mẽ đối với cán bộ, chiến sĩ toàn mặt trận để làm nên chiến thắng Điện Biên Phủ “lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu”. Tinh thần kiên cường, quyết không lùi bước của Đại đội trưởng Hà Văn Nọa đã đi vào ký ức của đồng đội như biểu tượng đẹp về người chiến sĩ Điện Biên. Năm 2004, ghi nhận thành tích đặc biệt xuất sắc trong kháng chiến chống thực dân Pháp, Chủ tịch nước truy tặng Liệt sĩ Hà Văn Nọa danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.