Hải Phòng tái định cư cho đường sắt Hà Nội Quảng Ninh

Phó Chủ tịch Thường trực UBND thành phố Lê Anh Quân kiểm tra thực địa khu vực dự án đón tuyến từ hướng Bắc Ninh (Ảnh: Cổng TTĐT Hải Phòng).

Hơn 830 hộ dân cần bố trí nơi ở mới

Công tác giải phóng mặt bằng cho đường sắt tốc độ cao Hà Nội Quảng Ninh tại Hải Phòng đang chuyển sang giai đoạn kiểm đếm, lập phương án bồi thường và chuẩn bị các khu tái định cư. Khoảng 833 hộ dân trên địa bàn thành phố dự kiến phải bố trí nơi ở mới để phục vụ dự án.

Phó Chủ tịch Thường trực UBND TP Hải Phòng vừa kiểm tra thực tế tại khu tái định cư Đèo Gai, phường Nhị Chiểu, khu vực ga Ninh Xá, phường Bắc An Phụ và khu vực tuyến đường sắt đi từ hướng Bắc Ninh vào địa bàn thành phố.

Theo báo cáo của địa phương, phạm vi giải phóng mặt bằng dành cho tuyến đường sắt, gồm hành lang tuyến và khu vực nhà ga, khoảng 212,35 ha.

Hải Phòng đã phê duyệt 5 dự án bồi thường, hỗ trợ và giải phóng mặt bằng tại 5 xã, phường. Các dự án có tổng chiều dài 33,13 km, diện tích thu hồi 211,76 ha và tổng mức đầu tư hơn 2.561 tỷ đồng.

Một trong những phần việc đầu tiên là xác định chính xác ranh giới đất cần thu hồi. Đến nay, công tác trích đo và trích lục bản đồ địa chính cơ bản hoàn thành.

Các địa phương đã phê duyệt toàn bộ 32 mảnh trích đo bản đồ, gồm một mảnh tại xã Hợp Tiến, 9 mảnh tại phường Bắc An Phụ, 12 mảnh tại phường Nhị Chiểu, 6 mảnh tại phường Lê Đại Hành và 4 mảnh tại xã Trần Phú.

Sau bước này, các địa phương đang tập trung thông báo thu hồi đất, kiểm đếm tài sản và xây dựng phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư cho từng trường hợp.

Nhị Chiểu đã thông báo thu hồi đất với 977 hộ, tổ chức

Tiến độ giữa các địa bàn hiện khác nhau do quy mô đất thu hồi và số hộ bị ảnh hưởng không giống nhau. Tại xã Trần Phú, chính quyền địa phương đã ban hành thông báo thu hồi đất đợt 1 và đợt 2. Công tác kiểm đếm đất nông nghiệp đã được thực hiện tại 3 trong tổng số 6 thôn, trong khi đất ở đã kiểm đếm tại 1 trong 4 thôn.

Phường Nhị Chiểu đã thông báo thu hồi đất đối với 977 hộ và tổ chức. Địa phương cũng phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư đợt đầu cho 195 hộ, tổng số tiền hơn 86,39 tỷ đồng.

Tại phường Bắc An Phụ, chính quyền đã tổ chức họp dân và ban hành thông báo thu hồi đất đối với 200 hộ. Phường Lê Đại Hành đã thông báo thu hồi đất đối với 466 hộ và dự kiến triển khai kiểm kê từ ngày 11/8.

Xã Hợp Tiến đã hoàn thành kiểm kê đối với toàn bộ 74 hộ có đất nông nghiệp bị thu hồi. Chính quyền địa phương đang rà soát nguồn gốc đất và nhân khẩu để xây dựng phương án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư, dự kiến công khai trước ngày 16/8.

Những con số này cho thấy giải phóng mặt bằng đang trở thành một khối lượng công việc lớn trong quá trình triển khai đoạn tuyến qua Hải Phòng. Không riêng đất nông nghiệp, dự án còn tác động đến nhiều khu dân cư nên việc chuẩn bị chỗ ở mới phải tiến hành song song với thu hồi đất.

Gần 1.000 tỷ đồng dự kiến dành cho các khu tái định cư

Theo thống kê hiện tại, tổng nhu cầu tái định cư phục vụ dự án trên địa bàn Hải Phòng khoảng 833 hộ.

Xã Trần Phú có số hộ dự kiến phải tái định cư lớn nhất với khoảng 360 hộ. Tiếp đến là phường Nhị Chiểu với 223 hộ, phường Lê Đại Hành khoảng 200 hộ và phường Bắc An Phụ khoảng 50 hộ.

Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Hải Phòng đang khảo sát, lập quy hoạch xây dựng và báo cáo nghiên cứu khả thi cho các khu tái định cư. Tổng mức đầu tư dự kiến cho các khu này khoảng 989 tỷ đồng.

Theo kế hoạch hiện tại, hồ sơ các khu tái định cư sẽ được trình thẩm định ngày 20/8, phê duyệt dự án ngày 15/9 và khởi công trong tháng 12/2026.

Tiến độ xây dựng khu tái định cư có quan hệ trực tiếp với khả năng bàn giao mặt bằng. Khi người dân thuộc diện phải di chuyển chưa có nơi ở mới phù hợp, quá trình thu hồi đất và bàn giao mặt bằng có thể gặp khó khăn.

Vì vậy, việc triển khai hạ tầng tái định cư song song với kiểm đếm, xác định nguồn gốc đất và lập phương án bồi thường là một trong những khâu cần được thực hiện đồng bộ.

Phó Chủ tịch Thường trực UBND TP Hải Phòng yêu cầu các đơn vị chuyên môn tăng cường hướng dẫn và phối hợp với địa phương trong quá trình thực hiện. Các vấn đề vượt thẩm quyền phải được báo cáo UBND thành phố để xử lý, tránh ảnh hưởng tiến độ dự án.

Tuyến đường sắt hơn 147.000 tỷ đồng đi qua bốn địa phương

Đường sắt tốc độ cao Hà Nội Quảng Ninh là một trong những dự án giao thông quy mô lớn đang được triển khai tại khu vực phía Bắc.

Theo thông tin được Bộ Xây dựng và tỉnh Quảng Ninh công bố, dự án có chiều dài 120,2 km, đi qua Hà Nội, Bắc Ninh, Hải Phòng và Quảng Ninh. Tổng mức đầu tư hơn 147.000 tỷ đồng, chưa gồm chi phí giải phóng mặt bằng.

Tuyến được xây dựng theo tiêu chuẩn đường đôi, khổ ray 1.435 mm và điện khí hóa toàn tuyến. Tốc độ tối đa dự kiến đạt 350 km/h, riêng đoạn qua Hà Nội tối đa 120 km/h.

Điểm đầu đặt tại ga Cổ Loa ở Hà Nội, điểm cuối tại ga Hạ Long ở Quảng Ninh. Ba ga trung chuyển nằm tại Gia Bình, Bắc Ninh, Ninh Xá, Hải Phòng và Yên Tử, Quảng Ninh. Depot, tức khu kỹ thuật phục vụ lưu đỗ, kiểm tra và bảo dưỡng tàu, được bố trí tại Hạ Long.

Dự án đã được khởi công ngày 12/4/2026. Theo kế hoạch công bố, tuyến sẽ hoàn thành và đưa vào khai thác thương mại trong năm 2028. Khi vận hành, thời gian di chuyển từ Hà Nội tới Quảng Ninh dự kiến còn khoảng 23 phút, thay vì hơn hai giờ như hiện nay.

Riêng về sử dụng đất, thông tin công bố trước đó cho thấy toàn dự án dự kiến cần khoảng 551 ha, trong đó phần thuộc Hải Phòng khoảng 210 ha. Con số này tương đối sát với phạm vi giải phóng mặt bằng 212,35 ha đang được Hải Phòng triển khai theo số liệu cập nhật.

Giải phóng mặt bằng trở thành bài toán tiến độ

Không riêng Hải Phòng, các địa phương trên toàn tuyến đang phải xử lý khối lượng giải phóng mặt bằng lớn.

Tại Quảng Ninh, đoạn tuyến dài gần 40 km cần thu hồi khoảng 273 ha đất, ảnh hưởng trực tiếp tới 1.817 hộ gia đình, cá nhân và 20 tổ chức. Địa phương từng đặt mục tiêu đẩy nhanh bàn giao mặt bằng để bảo đảm tiến độ dự án.

Điều này cho thấy khi phần xây dựng tuyến chính đã được khởi động, một trong những yếu tố quyết định tiến độ tiếp theo nằm ở khả năng hoàn thành thủ tục đất đai, bồi thường và bố trí tái định cư tại từng địa phương.

Với Hải Phòng, bài toán hiện nay không dừng ở thu hồi hơn 200 ha đất. Thành phố còn phải giải quyết nơi ở mới cho hơn 830 hộ dân, hoàn thiện các khu tái định cư và xử lý quyền lợi của những hộ bị ảnh hưởng.

Nếu các mốc hiện tại được giữ nguyên, các dự án tái định cư sẽ được phê duyệt trong tháng 9 và bắt đầu thi công từ tháng 12/2026. Đây sẽ là một trong những đầu việc quan trọng để Hải Phòng bàn giao mặt bằng cho tuyến đường sắt tốc độ cao kết nối Hà Nội với Quảng Ninh.

Những con số chính của đoạn tuyến qua Hải Phòng

212,35 ha: phạm vi giải phóng mặt bằng dự kiến.

33,13 km: tổng chiều dài thuộc 5 dự án bồi thường, hỗ trợ, giải phóng mặt bằng.

Hơn 2.561 tỷ đồng: tổng mức đầu tư của 5 dự án giải phóng mặt bằng.

833 hộ: nhu cầu tái định cư dự kiến.

Khoảng 989 tỷ đồng: tổng mức đầu tư dự kiến cho các khu tái định cư.

Tháng 12/2026: thời điểm dự kiến khởi công các khu tái định cư.