Hải Phòng tăng trưởng cao nhất 6 năm: Cú hích từ một nghị quyết

Ông Phạm Văn Thép, Trưởng Ban Quản lý Khu kinh tế Hải Phòng, kể lại cuộc điện thoại vào đầu tháng 7/2026, khi thành phố đã đi hết hai quý đầu năm nhưng tăng trưởng kinh tế chưa đạt kỳ vọng theo mục tiêu Trung ương giao.

Thời điểm ấy, doanh nghiệp gặp nhiều khó khăn, nhiều dự án chậm tiến độ vì vướng mặt bằng, thủ tục và sự phối hợp thiếu đồng bộ giữa các cơ quan, địa phương. Bí thư Thành ủy Hải Phòng Lê Ngọc Châu nhiều lần trao đổi những trăn trở này với Ban Thường vụ Thành ủy và Đảng ủy UBND thành phố.

“Người đứng đầu thành phố có nói với tôi là ông muốn có một chủ trương đủ mạnh, đủ sâu, có tầm nhìn xa để xử lý những điểm nghẽn, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, với tác dụng vượt qua tư duy một nhiệm kỳ”, ông Thép nhớ lại.

Các doanh nghiệp từng gặp nhiều khó khăn, nhiều dự án chậm tiến độ vì vướng mặt bằng, thủ tục và sự phối hợp thiếu đồng bộ giữa các cơ quan, địa phương. Ảnh: Hoàng Hà

Khoảng hai, ba ngày sau, vào lúc nửa đêm, ông Thép nhận được cuộc gọi của Bí thư Thành ủy Lê Ngọc Châu. Bí thư hỏi: “Tôi đang có ý định làm nghị quyết để đẩy mạnh phát triển kinh tế, bám sát chủ trương mới của Trung ương, anh thấy sao?”.

“Tôi nghe được điều đó, mừng lắm, liền đề xuất: Nói thật với Bí thư, nếu Thành ủy ban hành được nghị quyết này thì các ngành, trong đó có lĩnh vực của chúng em, sẽ được lợi nhiều nhất. Nếu có nghị quyết riêng, tháo gỡ vướng mắc từ thực tiễn thì rất tuyệt”, ông Thép kể.

Ngày 15/7, Ban Chấp hành Đảng bộ thành phố Hải Phòng ban hành Nghị quyết số 11-NQ/TU về tăng cường lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện mục tiêu tăng trưởng GRDP 6 tháng cuối năm 2026 và giai đoạn 2026-2030 đạt bình quân từ 13%/năm trở lên.

Ngay sau đó, Thành ủy thành lập 5 tổ công tác do các Ủy viên Ban Thường vụ trực tiếp làm tổ trưởng. Các tổ phối hợp với địa phương, xuống cơ sở nắm tình hình, lắng nghe phản ánh và trực tiếp tháo gỡ những vướng mắc, băn khoăn trong quá trình thực hiện nhiệm vụ.

Theo ông Thép, tại Ban Quản lý Khu kinh tế Hải Phòng, thay đổi rõ nhất là cách phân công công việc. Các phó ban trước đây phụ trách từng lĩnh vực như xây dựng, quy hoạch, môi trường, nay được giao phụ trách theo vùng, địa bàn và chịu trách nhiệm toàn diện đối với khu vực được giao.

“Trước đây, ông nào biết việc ông đấy. Sau khi nghị quyết ra đời, các ông phải nắm việc của nhau để phối hợp chặt chẽ. Các sở, ngành cũng phải phối hợp, đồng hành cùng địa phương, doanh nghiệp và nhân dân để thực hiện cho được nhiệm vụ”, ông Thép nhấn mạnh.

Với 27 khu công nghiệp đang giải phóng mặt bằng và thi công, Ban Quản lý đã tổ chức hơn 30 cuộc họp trực tiếp chỉ đạo, tháo gỡ vướng mắc. Đối với 105 dự án thứ cấp, Ban phối hợp cùng doanh nghiệp xử lý khó khăn, thúc đẩy tiến độ, hướng tới đưa các nhà máy vào sản xuất sớm nhất. Cơ chế “luồng xanh” cũng được triển khai để rút ngắn thời gian giải quyết thủ tục hành chính.

Cơ chế “luồng xanh” được triển khai để rút ngắn thời gian giải quyết thủ tục hành chính.

Việc cấp phép dự án không còn được xem là kết quả cuối cùng. Thước đo là khi nhà máy vận hành, người lao động có việc làm và sản phẩm được tạo ra.

Đến giữa năm 2026, Khu kinh tế Hải Phòng có 1.071 dự án FDI với tổng vốn hơn 46 tỷ USD. Sáu tháng đầu năm, thành phố thu hút khoảng 2,93 tỷ USD vốn FDI, bằng 81,4% kế hoạch cả năm. Đến hết tháng 9, sau ba tháng triển khai Nghị quyết 11, vốn FDI thu hút đạt khoảng 3,64 tỷ USD, tăng 64,4% so với cùng kỳ, bằng 93,3% kế hoạch năm. Theo ông Thép, lần đầu tiên cả ba chỉ tiêu thành phố giao Ban Quản lý là doanh thu, giá trị xây dựng và thu hút FDI đều vượt kế hoạch.

Chín tháng năm 2026, GRDP Hải Phòng tăng 12,08%, mức cao nhất trong 6 năm qua. Riêng quý III tăng 13,09%, công nghiệp tăng 15,98%, tổng vốn đầu tư thực hiện đạt gần 97.825 tỷ đồng.

Để đưa mục tiêu vào thực tiễn, Nghị quyết 11 phân công hơn 600 nhiệm vụ cùng 1.054 nhiệm vụ thành phần cho các sở, ngành, địa phương. Từng đầu việc được cụ thể hóa theo tiến độ, gắn với trách nhiệm và kết quả thực hiện, tạo cơ sở theo dõi, kiểm tra và xử lý vướng mắc.

Cách phân công này cũng làm rõ mối liên hệ giữa chủ trương và thực hiện. Khi công việc được giao đến từng đầu mối, yêu cầu phối hợp giữa các cơ quan trở nên cụ thể hơn. Từ xử lý thủ tục đầu tư, chuẩn bị mặt bằng đến theo dõi hoạt động của nhà máy, mỗi khâu đều gắn với tiến độ chung. Vì vậy, kết quả của nghị quyết cần được nhìn từ khả năng giải quyết công việc, đưa dự án vào vận hành và tạo thêm nguồn lực cho tăng trưởng, bên cạnh những chỉ tiêu được giao cho thành phố.

Kết quả tăng trưởng cũng đặt ra yêu cầu tiếp tục khơi thông nguồn lực đầu tư, nhất là những dự án còn vướng thủ tục và mặt bằng. Trên tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng, cách giải quyết bắt đầu từ từng thửa đất, từng hộ dân và việc chủ động chuẩn bị hồ sơ.

Tại xã Kiến Minh, phía nam Hải Phòng, dự án đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng liên quan đến 92,3ha đất các loại, với 1.179 thửa cần thu hồi. Riêng khu vực Sâm Linh có 463 thửa là tài sản của 200 hộ dân.

Khi giải phóng mặt bằng, người dân thường băn khoăn về ranh giới thu hồi, mức bồi thường và nơi ở mới. Phía sau mỗi thửa đất là sinh kế, tài sản của một gia đình. Vì vậy, việc kiểm đếm, lập phương án phải đi cùng giải thích, đối thoại và giải quyết những kiến nghị chính đáng.

Ngày 25/8, tại thôn Hạ Bì, xã Yết Kiêu, những hộ dân đầu tiên đã nhận tiền bồi thường, bàn giao đất cho dự án quốc gia. Hơn 13 tỷ đồng tiền bồi thường được chi trả nhanh gọn.

Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường TP Hải Phòng Bùi Văn Thăng cho biết, tuyến đường sắt đi qua 23 xã, phường, đặc khu, dự kiến sử dụng khoảng 446ha đất, liên quan khoảng 5.650 hộ dân và 48 tổ chức. Lãnh đạo thành phố trực tiếp hướng dẫn địa phương, cùng xác định điểm nghẽn để tháo gỡ. Theo tinh thần Nghị quyết 11, các Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy bám sát cơ sở, giải quyết công việc gắn với kết quả cụ thể.

Cảng Đình Vũ ở Hải Phòng. Ảnh: Hoàng Hà

Ngoài 5 đoàn giám sát tại 25 xã, phường, Hải Phòng còn tổ chức 22 đoàn kiểm tra tại 108 xã, phường, đặc khu. Những phần việc chậm phải xác định rõ nguyên nhân, trách nhiệm và phương án khắc phục theo tinh thần “6 rõ”: rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ thẩm quyền, rõ thời gian, rõ kết quả.

Tính đến tháng 6, Hải Phòng giải phóng được khoảng 293,6/437ha, đạt hơn 60%. Trong quý III, toàn thành phố giải phóng xong 343,8ha cho 388 dự án, nhiều hơn 79ha so với tổng diện tích thực hiện trong hai quý đầu năm. Riêng tháng 9, có 55 dự án tại 38 xã, phường hoàn thành giải phóng mặt bằng khoảng 43/52ha, đạt 82,6%.

Dù khối lượng hoàn thành đáng kể, phần việc phía trước vẫn còn lớn. Thành phố đang triển khai 14 dự án tái định cư tại 22 địa điểm phục vụ tuyến đường sắt; cả 14 dự án đã khởi công. Mục tiêu là hoàn thành giải phóng mặt bằng trong năm 2026, tạo điều kiện triển khai gói thầu xây lắp đầu tiên vào cuối năm; toàn tuyến phấn đấu hoàn thành trong quý I/2027.

Kết quả giải phóng mặt bằng tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng được Thủ tướng đánh giá cao. Điểm nổi bật còn nằm ở cách tổ chức thực hiện: cán bộ xuống tận nơi, hồ sơ được chuẩn bị trước, tiến độ được theo dõi hằng ngày và vướng mắc được tập trung xử lý ngay tại cơ sở.

Theo ông Thăng, Hải Phòng chủ động chuẩn bị những phần việc có thể triển khai ngay cả khi hướng tuyến chính thức chưa được chốt. Nếu chờ phương án cuối cùng mới đo đạc, xác định chủ sử dụng đất, lập bản đồ và xây dựng phương án bồi thường thì sẽ chậm. Vì vậy, Thành ủy chỉ đạo chuẩn bị dữ liệu theo hướng tuyến tạm thời, sẵn sàng cập nhật khi hướng tuyến chính thức được công bố.

Tiến độ được cụ thể hóa theo từng địa bàn, nhóm hộ và khu vực. Trên cơ sở đó, Ban Chỉ đạo xây dựng “đường găng” theo ngày. Các địa phương cập nhật tình hình giải phóng mặt bằng hằng ngày trên hệ thống IOC để lãnh đạo Thành ủy, UBND thành phố theo dõi. Nhờ vậy, kết quả và điểm nghẽn tại 114 xã, phường được thể hiện cụ thể, giúp lãnh đạo nắm tình hình, kịp thời chỉ đạo xử lý.

Ở cấp cơ sở, tinh thần Nghị quyết 11 được cụ thể hóa bằng những nhiệm vụ thiết thực: thu ngân sách, giải ngân vốn đầu tư công, quản lý đất đai, giải quyết thủ tục hành chính và chuẩn bị mặt bằng sạch cho doanh nghiệp.

Phó Chủ tịch UBND phường Hải An Vũ Doãn Dũng cho rằng, Nghị quyết 11 tạo chuyển biến từ tư duy quản lý sang chủ động thực thi, từ giao nhiệm vụ chung chung sang xác định rõ trách nhiệm, tiến độ và sản phẩm; lấy kết quả thực chất và sự hài lòng của người dân, doanh nghiệp làm thước đo.

Tại phường Gia Viên, cách làm ấy thể hiện qua việc điều chỉnh kịch bản thu ngân sách. Chín tháng đầu năm, thu ngân sách nhà nước trên địa bàn đạt 3.060,79 tỷ đồng, bằng 121% dự toán được giao.

Nghị quyết 11 tạo chuyển biến trong cách điều hành, tháo gỡ điểm nghẽn và thúc đẩy tăng trưởng.

Trên quy mô toàn thành phố, đến ngày 30/9/2026, Hải Phòng đã giải ngân 30.780 tỷ đồng, đạt hơn 83,37% kế hoạch vốn được giao, vượt mục tiêu tối thiểu 65% đặt ra cho hết quý III trong Nghị quyết 11. Trong quý III, thành phố hoàn thành xác định tiền sử dụng đất, tiền thuê đất đối với 25 dự án; thời gian thẩm định hồ sơ giao đất, cho thuê đất được rút xuống dưới 5 ngày đối với những hồ sơ đáp ứng điều kiện theo quy định.

Cùng với giải phóng mặt bằng và đầu tư công, khoa học, công nghệ và chuyển đổi số dần trở thành một phần trong phương thức điều hành. Quản lý nhiệm vụ bằng dữ liệu, theo dõi tiến độ và cảnh báo sớm công việc có nguy cơ chậm giúp các cấp chính quyền chủ động xử lý vấn đề, kịp thời điều chỉnh cách thực hiện.

Trong quá trình triển khai Nghị quyết 11, Bí thư Thành ủy Lê Ngọc Châu yêu cầu đánh giá kết quả thực chất, chỉ rõ khó khăn, nguyên nhân và trách nhiệm. Những nhiệm vụ chậm tiến độ phải gắn với trách nhiệm của tập thể, cá nhân. Qua đó, mục tiêu tăng trưởng được cụ thể hóa thành yêu cầu đối với từng dự án, từng địa bàn và từng mốc công việc.

Những chuyển động ấy có ý nghĩa trong bối cảnh Hải Phòng mở rộng không gian phát triển sau hợp nhất. Cảng biển, công nghiệp, logistics, đô thị và vùng sản xuất cần được kết nối thành một chỉnh thể, trong đó hạ tầng giao thông giữ vai trò mở đường cho các cực tăng trưởng.

Tháng 9/2026, HĐND thành phố thông qua chủ trương đầu tư tuyến đường Đông - Tây dài 23,59km, tổng mức đầu tư khoảng 22.669 tỷ đồng, hướng tới kết nối các khu vực phía đông và phía tây Hải Phòng.

Từ những tòa nhà cao tầng, có thể nhìn thấy không gian đô thị Hải Phòng đang mở rộng về hai bờ sông Cấm. Những cây cầu đã và đang xây dựng tạo thêm kết nối, mở ra dư địa phát triển cho thành phố cảng. Để hạ tầng phát huy hiệu quả, thành phố cần tiếp tục khơi thông nguồn lực, thúc đẩy dự án và nâng cao hiệu quả điều hành. Nghị quyết 11 đặt ra yêu cầu ấy bằng những nhiệm vụ cụ thể, gắn trách nhiệm với tiến độ và kết quả, hướng tới mục tiêu tăng trưởng hai con số bền vững.