Hạn chế tối đa thu hồi đất ở của người dân chỉ nhằm đấu giá tạo nguồn thu

Ủy ban Thường vụ Quốc hội chiều nay cho ý kiến dự án Luật Đất đai sửa đổi. Trước đó, tại kỳ họp không thường lệ lần thứ nhất, Quốc hội đã cho ý kiến định hướng sửa đổi luật này.

Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Đặng Ngọc Điệp trình bày tờ trình của Chính phủ.

Bỏ phương pháp định giá đất theo nguyên tắc thị trường

Về giá đất, so với quy định của Luật Đất đai năm 2024, dự thảo luật sửa đổi bỏ quy định “phương pháp định giá đất theo nguyên tắc thị trường”, bỏ quy định các trường hợp áp dụng giá đất cụ thể.

Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Đặng Ngọc Điệp trình bày tờ trình. Ảnh: Media QH

Dự thảo đồng thời không quy định chi tiết, cụ thể về phương pháp định giá đất, các trường hợp và điều kiện áp dụng phương pháp định giá đất, Hội đồng thẩm định bảng giá đất, giá đất cụ thể.

Sự điều chỉnh này cũng nhằm thể chế tinh thần của Nghị quyết số 21 của Bộ Chính trị, dự thảo quy định giá đất do Nhà nước quyết định.

Việc định giá đất phải bảo đảm trung thực, khách quan, công khai, minh bạch, tuân thủ đúng trình tự, thủ tục định giá, dựa trên dữ liệu đất đai và dữ liệu chuyên ngành có liên quan. Giá đất cũng phải hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, người sử dụng và nhà đầu tư, phù hợp mục tiêu phát triển từng thời kỳ.

Dự thảo luật quy định thống nhất về thẩm quyền quyết định, sửa đổi, bổ sung bảng giá đất và thẩm quyền quyết định, sửa đổi, bổ sung hệ số điều chỉnh giá đất là của HĐND cấp tỉnh nhằm nâng cao nhiệm vụ, quyền hạn của HĐND cấp tỉnh về giá đất.

Bảng giá đất được sửa đổi, bổ sung khi có thay đổi địa giới đơn vị hành chính, tên khu vực, vị trí, tên đường, phố, đoạn đường trong bảng giá đất hoặc do yêu cầu quản lý nhà nước về đất đai và quản lý giá đất.

Thẩm tra nội dung này, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi cho biết, Ủy ban đề nghị quy định rõ tại luật nguyên tắc ban hành bảng giá đất, hệ số điều chỉnh giá đất, tỷ lệ tính thu tiền sử dụng đất, tiền thuê đất, tỷ lệ bồi thường, có tăng, có giảm theo mục tiêu phát triển của từng thời kỳ.

Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi trình bày thẩm tra. Ảnh: Media QH

Chính phủ cần chịu trách nhiệm hướng dẫn, chỉ đạo việc xây dựng bảng giá đất, hệ số điều chỉnh giá đất, tỷ lệ tính thu tiền sử dụng đất, tiền thuê đất, tỷ lệ bồi thường của mỗi địa phương để vừa thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, vừa tạo sự đồng thuận trong xã hội, bảo đảm môi trường đầu tư kinh doanh thuận lợi của các địa phương, vùng miền.

Quy định tiêu chí để thu hồi đất trong trường hợp thật cần thiết

Một trong những điểm đáng chú ý là dự thảo luật giữ nguyên các trường hợp thu hồi đất vì mục đích quốc phòng, an ninh, phát triển kinh tế - xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng đã được quy định trong Luật Đất đai hiện hành, đồng thời luật hóa 1 trường hợp Nhà nước thu hồi đất vì mục đích quốc phòng, an ninh, 3 trường hợp Nhà nước thu hồi để phát triển kinh tế - xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng.

Ủy ban Kinh tế và Tài chính đề nghị tiếp tục hoàn thiện các quy định về thu hồi đất và căn cứ thu hồi đất để phát triển kinh tế - xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng. Cơ quan soạn thảo cần quy định rõ ràng tiêu chí dự án thuộc phạm vi thu hồi đất trong trường hợp thật cần thiết để phát triển kinh tế - xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng.

Chính phủ cũng cần quy định chi tiết để lượng hóa các tiêu chí về quy mô, lợi ích mà các dự án mang lại để thể hiện sự cần thiết, cấp thiết, phục vụ lợi ích chung.

Cơ quan thẩm tra lưu ý tiếp tục rà soát các trường hợp thu hồi đất để phát triển kinh tế - xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng, hạn chế tối đa việc thu hồi đất ở của người dân chỉ nhằm đấu giá tạo nguồn thu cho Nhà nước.