Hạn mặn có thể đến sớm, Vĩnh Long không để bị động

Toàn cảnh hội nghị. Ảnh: Huỳnh Phúc Hậu - TTXVN

Phát biểu tại hội nghị, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Vĩnh Long Châu Văn Hòa yêu cầu Sở Nông nghiệp và Môi trường khẩn trương tham mưu ban hành Kế hoạch phòng, chống thiếu nước, hạn hán, xâm nhập mặn mùa khô 2026-2027, bảo đảm thống nhất với kịch bản ứng phó El Niño năm 2026-2027.

Kế hoạch cần xác định cụ thể giải pháp ứng phó cho 3 vùng Bến Tre, Vĩnh Long và Trà Vinh, kết hợp đồng bộ các giải pháp công trình và phi công trình, chủ động ngăn mặn, giữ ngọt, không để bị động, bất ngờ, tái diễn thiệt hại như các đợt hạn mặn lịch sử năm 2015-2016 và 2019-2020. Các phương án xây dựng đập tạm phải được khảo sát, đánh giá cụ thể, báo cáo UBND tỉnh trước ngày 15/11/2026.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Vĩnh Long cũng yêu cầu Ban Quản lý dự án nông nghiệp tỉnh khẩn trương lập dự toán kinh phí xây dựng các đập tạm, đẩy nhanh tiến độ thi công 81 công trình cống, phấn đấu hoàn thành trước đợt mặn cao điểm. Đài Khí tượng Thủy văn tỉnh tăng cường quan trắc, dự báo, cảnh báo sớm diễn biến thời tiết, nguồn nước và xâm nhập mặn. Cùng đó các đơn vị quản lý công trình thủy lợi rà soát, sửa chữa hệ thống cống, đánh giá khả năng trữ nước, xây dựng phương án vận hành linh hoạt.

Phó chủ tịch UBND tỉnh Vĩnh Long Châu Văn Hòa phát biểu tại hội nghị. Ảnh: Huỳnh Phúc Hậu - TTXVN

Trung tâm Nước sạch nông thôn đẩy nhanh nâng cấp hệ thống cấp nước, chuẩn bị thiết bị xử lý nước, bảo đảm không để người dân thiếu nước sinh hoạt.UBND các xã, phường chủ động xây dựng phương án ứng phó theo phương châm “4 tại chỗ”, “3 sẵn sàng”; tăng cường tuyên truyền, vận động người dân nạo vét mương vườn, tích trữ nước ngọt, sử dụng nước tiết kiệm, hiệu quả, hạn chế thấp nhất thiệt hại do hạn hán, xâm nhập mặn gây ra…

Theo Phó Giám đốc Đài Khí tượng Thủy văn tỉnh Vĩnh Long Đặng Hoàng Lam, xâm nhập mặn có khả năng xuất hiện từ nửa cuối tháng 11/2026, sớm hơn trung bình nhiều năm. Ranh mặn sâu nhất dự báo xuất hiện trong tháng 2 đến tháng 3/2027, với mức độ tương đương hoặc cao hơn mùa khô 2015-2016. Từ tháng 12/2026 độ mặn 1‰ có thể xuất hiện ở khu vực cách biển 25-30 km, trong trường hợp cực đoan xâm nhập mặn có thể tăng cao bắt đầu từ giữa tháng 11/2026 độ mặn 4‰ có thể xuất hiện ở khu vực cách biển 25- 30 km, xâm nhập sớm như mùa khô lịch sử năm 2019 – 2020.

Dự báo ranh mặn sâu nhất mùa khô 2026-2027, ở mức tương đương mùa khô 2023 - 2024. Riêng sông Hậu và sông Hàm Luông tương đương mùa khô 2015-2016 và duy trì lâu trên các sông, đến cuối tháng 6 và đầu tháng 7/2027, mặn mới rút nhanh về cửa sông. Ranh mặn xâm nhập sâu nhất xuất hiện vào tháng 2 - 3/2027, đặc biệt chú trọng trường hợp xâm nhập mặn trên sông Hàm Luông xâm nhập sâu chảy ngược về sông Cửa Đại qua khu vực xã Tân Phú như các năm 2016, 2020, 2024.

Đại biểu phát biểu tại hội nghị. Ảnh: Huỳnh Phúc Hậu - TTXVN

Theo Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Vĩnh Long Lê Quang Răng, để chủ động ứng phó, tỉnh Vĩnh Long đang rà soát hệ thống công trình thủy lợi, cấp nước; đồng thời khảo sát các vị trí dự kiến xây dựng đập tạm ngăn mặn trên sông Ba Lai, kênh Chín Thước - Đồng Khởi và kênh Cả Chát - Phụ Nữ. Qua khảo sát, vị trí đắp đập tạm trên sông Ba Lai, cách cầu Ba Lai 1 khoảng 150m, được đánh giá cần ưu tiên thực hiện. Công trình khi hoàn thành có khả năng tích trữ hơn 15 triệu m³ nước ngọt, phục vụ sản xuất nông nghiệp, công nghiệp, bảo vệ vườn cây ăn trái và cấp nước sinh hoạt cho người dân.

Tỉnh cũng đẩy nhanh tiến độ Dự án trạm bơm cấp nước, tuyến ống khu vực Cù Lao Minh và kết nối các nhà máy nước, phấn đấu hoàn thành trước ngày 31/12/2026.

Cùng với đó, tỉnh Vĩnh Long đã xây dựng kịch bản ứng phó trên cơ sở kế hoạch phòng, chống thiếu nước, hạn hán, xâm nhập mặn mùa khô năm 2026-2027, kịch bản ứng phó với El Nino năm 2026 - 2027 của tỉnh. Các địa phương sớm xây dựng kế hoạch cụ thể, phù hợp với tình hình thực tế của địa phương theo phương châm “4 tại chỗ”, “3 sẵn sàng” để chủ động triển khai thực hiện tốt các biện pháp phòng, chống hạn hán, thiếu nước, xâm nhập mặn trên địa bàn quản lý.

Ngoài ra, các đơn vị chức năng trực thuộc phối hợp với địa phương tăng cường tuyên truyền, vận động người dân tích cực nạo vét mương vườn, tích trữ nước ngọt phục vụ sinh hoạt và sản xuất. Đẩy nhanh tiến độ thi công, hoàn thành nâng cấp các tuyến ống, trạm cấp nước đang quản lý; chuẩn bị sẵn sàng thiết bị, phương án xử lý nước (hệ thống lọc RO) và khảo sát đề xuất kịp thời giải pháp mở rộng mạng lưới cấp nước sinh hoạt cho các khu vực khan hiếm nước, chịu ảnh hưởng nặng bởi xâm nhập mặn. Đồng thời, rà soát các khu vực tập trung dân cư xa nguồn nước để có phương án kéo dài tuyến ống, chở nước hoặc cấp nước tập trung, đảm bảo không để người dân bị thiếu nước sinh hoạt.