Hàn Quốc chuyển hướng chính sách với Triều Tiên: Ưu tiên hòa bình để mở đường đối thoại

Sự thay đổi phản ánh cách tiếp cận thực dụng hơn, lấy hòa bình làm nền tảng để từng bước xử lý vấn đề hạt nhân trong bối cảnh môi trường an ninh khu vực nhiều biến động.

Bộ trưởng Thống nhất Hàn Quốc Chung Dong-young. Ảnh: Yonhap/TTXVN

Bộ trưởng Chung Dong-young khẳng định, Chính phủ mới đã từ bỏ cách tiếp cận của chính quyền tiền nhiệm, vốn coi việc Triều Tiên phi hạt nhân hóa hoàn toàn, có thể kiểm chứng và không thể đảo ngược là tiền đề cho mọi cuộc đàm phán. Thay vào đó, Seoul lựa chọn ưu tiên khôi phục hòa bình và đối thoại, coi đây là bước đi cần thiết để từng bước xử lý vấn đề hạt nhân trên bán đảo Triều Tiên. Sự thay đổi này phản ánh thực tế rằng, chiến lược “phi hạt nhân hóa trước” trong nhiều năm qua không mang lại kết quả như kỳ vọng. Sau khi các cuộc đàm phán Mỹ - Triều và đối thoại liên Triều đổ vỡ từ năm 2019, các kênh đối thoại gần như đóng băng, trong khi chương trình hạt nhân và tên lửa của Bình Nhưỡng vẫn tiếp tục phát triển.

Bộ trưởng Chung Dong-young cho biết, Triều Tiên vẫn vận hành các cơ sở làm giàu uranium, duy trì lò phản ứng sản xuất plutonium tại Yongbyon và không ngừng nâng cao năng lực chế tạo đầu đạn hạt nhân. Điều đó đồng nghĩa với việc mỗi năm đối thoại bị trì hoãn là mỗi năm Bình Nhưỡng có thêm thời gian mở rộng kho vũ khí chiến lược. Trong bối cảnh đó, Seoul cho rằng, việc tiếp tục đặt yêu cầu phi hạt nhân hóa ngay từ điểm khởi đầu chỉ khiến tiến trình đàm phán rơi vào bế tắc. “Nếu phi hạt nhân hóa được đặt lên hàng đầu khi bắt đầu đối thoại thì trên thực tế đối thoại sẽ không thể bắt đầu”, người đứng đầu Bộ Thống nhất Hàn Quốc nhận định.

Từ nhận thức này, chính quyền Lee Jae Myung lựa chọn cách tiếp cận từng bước, trước mắt hướng tới mục tiêu đóng băng chương trình hạt nhân của Triều Tiên nhằm ngăn chặn nguy cơ Bình Nhưỡng tiếp tục mở rộng năng lực răn đe, sau đó mới tạo điều kiện cho tiến trình cắt giảm và phi hạt nhân hóa trong dài hạn.

Sự điều chỉnh của Seoul cũng diễn ra trong bối cảnh môi trường chiến lược trên bán đảo Triều Tiên đã thay đổi đáng kể. Bình Nhưỡng không chỉ nhiều lần tuyên bố mục tiêu phi hạt nhân hóa “không còn phù hợp với thực tế”, mà còn tuyên bố Hàn Quốc và Triều Tiên là “hai quốc gia thù địch”; đồng thời theo đuổi các chính sách đối đầu với Seoul và chuyển trọng tâm đối ngoại sang tăng cường quan hệ với Nga và Trung Quốc. Điều này giúp Bình Nhưỡng có thêm dư địa để phát triển năng lực quốc phòng và giảm bớt sức ép từ các lệnh trừng phạt quốc tế.

Nếu sự thay đổi trong ngôn từ phản ánh sự điều chỉnh về tư duy, thì những bước đi của chính quyền Tổng thống Lee Jae Myung cho thấy, Seoul đang theo đuổi một chiến lược thực dụng hơn nhằm từng bước khôi phục đối thoại với Bình Nhưỡng. Ngay sau khi nhậm chức, Tổng thống Lee Jae Myung đã triển khai nhiều biện pháp nhằm hạ nhiệt căng thẳng trên bán đảo Triều Tiên gồm: Đình chỉ các chương trình phát thanh tuyên truyền dọc biên giới, hạn chế hoạt động rải truyền đơn chống Bình Nhưỡng và phát tín hiệu sẵn sàng cải thiện quan hệ liên Triều.

Đáng chú ý, Hàn Quốc đặt nhiều kỳ vọng vào khả năng nối lại Hội nghị Thượng đỉnh Mỹ - Triều dưới nhiệm kỳ của Tổng thống Donald Trump. Theo tính toán của Seoul, đối thoại giữa Washington và Bình Nhưỡng có thể tạo động lực để khôi phục tiến trình hòa giải liên Triều vốn bị đình trệ nhiều năm qua.

Việc chuyển sang chính sách “ưu tiên hòa bình” không đồng nghĩa với việc Hàn Quốc từ bỏ mục tiêu phi hạt nhân hóa. Trái lại, Seoul chỉ thay đổi trình tự ưu tiên. Nếu trước đây phi hạt nhân hóa được coi là điều kiện để bắt đầu đối thoại, thì nay Tổng thống Lee Jae Myung xem đây là mục tiêu dài hạn cần đạt được thông qua lộ trình từng bước, bắt đầu bằng việc kiểm soát và đóng băng chương trình hạt nhân của Triều Tiên trước khi tiến tới cắt giảm và giải trừ.

Dẫu vậy, triển vọng của cách tiếp cận mới vẫn còn nhiều thách thức. Triều Tiên liên tục tuyên bố không quan tâm đến các đề xuất đối thoại từ Seoul, đồng thời khẳng định mục tiêu phi hạt nhân hóa không còn phù hợp với bối cảnh hiện nay. Điều đó cho thấy việc Hàn Quốc điều chỉnh chính sách chưa chắc đã đủ để thay đổi lập trường của Bình Nhưỡng.

Tuy nhiên, sự chuyển hướng của chính quyền Lee Jae Myung vẫn được đánh giá là bước điều chỉnh đáng chú ý trong tư duy chiến lược của Seoul. Thay vì theo đuổi mục tiêu khó đạt được trong ngắn hạn, Hàn Quốc lựa chọn cách tiếp cận linh hoạt hơn, lấy hòa bình và đối thoại làm nền tảng để từng bước xử lý vấn đề hạt nhân.