Hàn Quốc có nguy cơ dẫn đầu OECD về tỉ lệ phụ thuộc dân số

Hàn Quốc có nguy cơ dẫn đầu OECD về tỉ lệ phụ thuộc dân số.Ảnh AI

Tình trạng già hóa dân số nhanh chóng cùng tỉ lệ sinh thấp kéo dài đang làm thay đổi sâu sắc cơ cấu dân số, đồng thời gia tăng sức ép đối với lực lượng lao động và hệ thống an sinh xã hội của nước này.

Theo tính toán dựa trên dự báo dân số mới nhất của OECD, tỉ lệ phụ thuộc tổng thể của Hàn Quốc dự kiến tăng từ 45,4% năm 2026 lên 90,2% vào năm 2048, vượt mức 90,1% của Hy Lạp. Đến năm 2070, tỉ lệ này có thể lên tới 117,3%, cao gấp khoảng 2,6 lần so với hiện nay.

tỉ lệ phụ thuộc tổng thể phản ánh số trẻ em từ 14 tuổi trở xuống và người cao tuổi từ 65 tuổi trở lên trên mỗi 100 người trong độ tuổi lao động (15-64 tuổi).

Chỉ số này cho thấy sự thay đổi trong cơ cấu độ tuổi dân số, qua đó phản ánh áp lực tiềm tàng đối với lực lượng lao động, dù không đồng nghĩa trực tiếp với số người không có việc làm hoặc nghĩa vụ tài chính thực tế.

Đáng chú ý, phần lớn mức tăng dự kiến xuất phát từ sự gia tăng nhanh chóng của nhóm dân số cao tuổi. Số người từ 65 tuổi trở lên trên mỗi 100 người trong độ tuổi lao động được dự báo tăng từ 31,3 người năm 2026 lên 103,3 người vào năm 2070.

Trong khi đó, tỉ lệ phụ thuộc trẻ em dự kiến duy trì ở mức khoảng 14 người. Hiện tỉ lệ phụ thuộc người cao tuổi của Hàn Quốc đứng thứ 18 từ dưới lên trong số 38 quốc gia thành viên OECD.

Tuy nhiên, đến năm 2045, chỉ số này được dự báo tăng lên 68,4%, vượt mức 67,6% của Nhật Bản, đưa Hàn Quốc trở thành quốc gia có tỉ lệ phụ thuộc người cao tuổi cao nhất trong khối. Tốc độ gia tăng chỉ số này của Hàn Quốc đến năm 2070 cũng được dự báo nhanh nhất OECD.

Những biến động về nhân khẩu học đang tạo thêm sức ép đối với ngân sách và các chương trình an sinh xã hội.

Chính phủ Hàn Quốc dự báo chi tiêu bắt buộc dành cho các chương trình hỗ trợ người cao tuổi, bao gồm lương hưu cơ bản và bảo hiểm chăm sóc dài hạn, sẽ tăng 28,7%, từ 25.700 tỷ won (khoảng 19 tỷ USD) năm 2026 lên 33.100 tỷ won vào năm 2030.

Trong cùng giai đoạn, tổng chi tiêu phúc lợi bắt buộc, bao gồm cả lương hưu công, dự kiến tăng 30,8%, lên 256.700 tỉ won.

Trong khi đó, Văn phòng Ngân sách Quốc hội Hàn Quốc đưa ra dự báo cao hơn, cho rằng khoản chi này có thể lên tới 273.800 tỉ won, vượt ước tính của chính phủ hơn 17.000 tỉ won.

Theo các chuyên gia, tác động kinh tế của xu hướng già hóa dân số sẽ phụ thuộc đáng kể vào khả năng duy trì việc làm và thu nhập của người cao tuổi.

Việc khuyến khích người trên 65 tuổi tiếp tục tham gia thị trường lao động có thể góp phần duy trì nguồn thu thuế, đóng bảo hiểm xã hội và giảm áp lực thiếu hụt nhân lực.

Trong báo cáo công bố tháng 4.2025, Ngân hàng Trung ương Hàn Quốc nhấn mạnh sự cần thiết phải khai thác hiệu quả hơn nguồn lao động lớn tuổi nhằm hạn chế tình trạng suy giảm lực lượng lao động và tốc độ tăng trưởng tiềm năng.

Cơ quan này cho rằng mong muốn tiếp tục làm việc của người cao tuổi, khoảng cách thu nhập sau khi nghỉ hưu và những hạn chế của các chương trình việc làm do chính phủ hỗ trợ cho thấy nhu cầu cấp thiết phải xây dựng thị trường lao động tạo điều kiện để người cao tuổi duy trì năng suất trong thời gian dài hơn.

Trong khi đó, hệ lụy của tỉ lệ sinh thấp cũng đang thể hiện ngày càng rõ trong hệ thống giáo dục. Số trẻ em nhập học lớp 1 tại Hàn Quốc trong năm tới dự kiến lần đầu tiên giảm xuống dưới 300.000 em kể từ khi nước này bắt đầu thống kê vào năm 1964.

Những trẻ em thuộc nhóm tuổi này, phần lớn sinh năm 2020, sẽ bước vào độ tuổi 30 vào năm 2050.

Đây cũng là thời điểm họ phải đối mặt với trách nhiệm kinh tế và xã hội ngày càng lớn trong việc hỗ trợ các thế hệ cao tuổi, trong đó có những người sinh trước năm 1980, trong bối cảnh lực lượng lao động tiếp tục thu hẹp.

Bộ trưởng Kế hoạch và Ngân sách Hàn Quốc Park Hong-geun nhận định biến động nhân khẩu học là vấn đề mang tính sống còn đối với tương lai đất nước.

Đồng thời kêu gọi cải cách toàn diện trong các lĩnh vực giáo dục, việc làm và phúc lợi nhằm duy trì sức sống của nền kinh tế. Ông cũng nhấn mạnh sự cần thiết phải giảm gánh nặng chăm sóc trẻ em cho các gia đình và tạo điều kiện để người cao tuổi tiếp tục đóng góp cho xã hội.

Những dự báo trên cho thấy già hóa dân số và tỉ lệ sinh thấp đang trở thành thách thức dài hạn đối với Hàn Quốc. Việc cải cách thị trường lao động, hệ thống phúc lợi, chính sách hỗ trợ gia đình và khai thác hiệu quả nguồn nhân lực cao tuổi được xem là những yếu tố quan trọng để giảm áp lực nhân khẩu học, bảo đảm nền tảng tăng trưởng kinh tế trong những thập niên tới.