Hàn Quốc - Singapore mở rộng hợp tác chiến lược trong bối cảnh mới

Củng cố nền tảng chính trị trong giai đoạn mới

Chuyến công du của Tổng thống Lee Jae Myung diễn ra vào thời điểm quan hệ Hàn Quốc - Singapore bước sang một chặng phát triển mới sau khi được nâng cấp lên Đối tác Chiến lược vào cuối năm 2025, nhân dịp kỷ niệm 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao. Bước phát triển này không chỉ phản ánh sự trưởng thành của hợp tác song phương, mà còn cho thấy nhu cầu gắn kết sâu rộng hơn giữa hai trung tâm kinh tế năng động hàng đầu châu Á.

Trong khuôn khổ chuyến thăm, Tổng thống Lee Jae Myung đã hội kiến Tổng thống Singapore Tharman Shanmugaratnam và hội đàm với Thủ tướng Lawrence Wong. Các cuộc trao đổi tập trung đánh giá toàn diện quan hệ song phương, đồng thời xác định các ưu tiên chiến lược trong giai đoạn mới. Hai bên tái khẳng định coi trọng quan hệ chính trị - ngoại giao, nhất trí tăng cường trao đổi đoàn cấp cao, mở rộng cơ chế tham vấn giữa các bộ, ngành và phối hợp chặt chẽ tại các diễn đàn khu vực, đặc biệt trong khuôn khổ ASEAN và các cơ chế đối thoại mở rộng.

Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung và Thủ tướng Singapore Lawrence Wong ngày 2/3. Ảnh: Yonhap

Về phương diện chính trị - ngoại giao, Singapore đánh giá cao vai trò của Hàn Quốc trong cấu trúc an ninh và kinh tế khu vực, đặc biệt là các sáng kiến thúc đẩy kết nối với ASEAN. Trong khi đó, Seoul nhận định Singapore là đối tác tin cậy, có vị thế trung tâm trong mạng lưới hợp tác Đông Nam Á, đồng thời là cửa ngõ quan trọng để doanh nghiệp Hàn Quốc tiếp cận thị trường khu vực. Sự tương đồng về mô hình phát triển, dựa trên thương mại, đầu tư và đổi mới sáng tạo, đã tạo nên nền tảng vững chắc cho việc định hình một khuôn khổ hợp tác dài hạn, ổn định và thực chất.

Trong bối cảnh môi trường quốc tế biến động, chuỗi cung ứng tái cấu trúc và cạnh tranh công nghệ gia tăng, việc củng cố quan hệ với một đối tác có độ ổn định cao như Singapore giúp Hàn Quốc mở rộng dư địa chiến lược. Singapore cũng đa dạng hóa quan hệ với các nền kinh tế công nghệ tiên tiến, tăng cường khả năng thích ứng trước những chuyển dịch của kinh tế toàn cầu.

Thúc đẩy hợp tác trên nhiều lĩnh vực

Một điểm nhấn quan trọng của chuyến thăm là việc hai bên nhất trí khởi động tiến trình nâng cấp Hiệp định Thương mại Tự do (FTA), có hiệu lực từ năm 2006. Sau gần hai thập kỷ triển khai, hiệp định này đã góp phần thúc đẩy mạnh mẽ thương mại và đầu tư song phương, tạo nền tảng pháp lý ổn định cho dòng chảy hàng hóa, dịch vụ và vốn giữa hai nền kinh tế có độ mở cao.

Tuy nhiên, sự phát triển nhanh của kinh tế số, thương mại điện tử, các tiêu chuẩn về phát triển bền vững và yêu cầu mới trong chuỗi cung ứng toàn cầu đang đặt ra đòi hỏi phải cập nhật khuôn khổ hợp tác. Việc nâng cấp FTA được kỳ vọng sẽ mở rộng các cam kết về thương mại dịch vụ, thương mại số, bảo hộ sở hữu trí tuệ và thuận lợi hóa hải quan, qua đó tạo điều kiện để doanh nghiệp hai nước tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị khu vực và toàn cầu.

Thêm vào đó, hợp tác đổi mới sáng tạo được thúc đẩy thông qua hàng loạt biên bản ghi nhớ (MOU) trong các lĩnh vực then chốt như trí tuệ nhân tạo (AI), chuyển đổi số, năng lượng và môi trường. Đáng chú ý, Cơ quan Khoa học và Công nghệ Nội vụ Singapore (HTX) và Cơ quan Xúc tiến Công nghiệp CNTT Quốc gia Hàn Quốc (NIPA) đã ký MOU về hợp tác trong lĩnh vực AI và các công nghệ kỹ thuật số phục vụ an ninh công cộng. Thỏa thuận này đặt nền tảng cho việc phát triển và triển khai có trách nhiệm AI cùng các công nghệ mới nổi; thúc đẩy xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo thông qua các chương trình hợp tác quốc tế, trao đổi chuyên gia, tổ chức hội thảo kỹ thuật và kết nối doanh nghiệp. Hai bên cũng hướng tới khai thác tiềm năng công nghệ lưỡng dụng với sự tham gia của các công ty khởi nghiệp và đối tác công nghiệp, qua đó tăng cường năng lực ứng dụng công nghệ vào quản lý và bảo đảm an ninh xã hội.

Trong lĩnh vực năng lượng, Cơ quan Quản lý Thị trường Năng lượng Singapore (EMA) và Công ty Điện lực Thủy điện và Hạt nhân Hàn Quốc (KHNP) đã ký MOU về xây dựng năng lực phát triển năng lượng hạt nhân dân sự, tập trung vào công nghệ lò phản ứng mô-đun nhỏ (SMR). Đây là thỏa thuận hợp tác hạt nhân dân sự đầu tiên giữa một doanh nghiệp điện hạt nhân Hàn Quốc và một cơ quan chính phủ Singapore.

Theo nội dung ký kết, hai bên sẽ tiến hành nghiên cứu chung về khả năng ứng dụng SMR tại Singapore, phối hợp đào tạo và phát triển nguồn nhân lực, đồng thời chia sẻ thông tin kỹ thuật, kinh nghiệm và thực tiễn tốt nhất trong lĩnh vực công nghệ hạt nhân tiên tiến. Động thái này nằm trong chiến lược của Singapore nhằm tìm kiếm các giải pháp khử carbon hệ thống điện quốc gia, bảo đảm nguồn cung năng lượng ổn định, an toàn và bền vững trong dài hạn; cũng như tạo cơ hội để Hàn Quốc mở rộng thị trường và khẳng định năng lực công nghệ trong lĩnh vực năng lượng sạch.

Hợp tác môi trường cũng được kéo dài và làm sâu sắc hơn thông qua việc gia hạn biên bản ghi nhớ giữa Cơ quan Môi trường Quốc gia Singapore (NEA) và Viện Nghiên cứu Môi trường Quốc gia Hàn Quốc (NIER) đến tháng 7/2029. Thỏa thuận này thúc đẩy chia sẻ dữ liệu quan sát chất lượng không khí từ vệ tinh GEMS, đồng thời mở rộng hợp tác nghiên cứu về giám sát ô nhiễm không khí xuyên biên giới. Nguồn dữ liệu theo giờ, gần như thời gian thực trên phạm vi châu Á không chỉ giúp tăng cường năng lực theo dõi và dự báo sương mù mà còn hỗ trợ cải thiện các mô hình phân tán khí quyển, qua đó nâng cao khả năng ứng phó với các rủi ro môi trường và củng cố nền tảng cho hợp tác phát triển bền vững giữa hai nước trong dài hạn.

Tác động khu vực và triển vọng dài hạn

Giới quan sát nhận định chuyến thăm của Tổng thống Hàn Quốc tới Singapore phản ánh bước điều chỉnh chiến lược của Seoul nhằm gia tăng hiện diện tại Đông Nam Á. Thông qua việc củng cố quan hệ với Singapore - một trung tâm tài chính và công nghệ hàng đầu ASEAN, Hàn Quốc có điều kiện triển khai các sáng kiến khu vực về kinh tế số, hạ tầng thông minh, đào tạo nhân lực và chuyển đổi năng lượng.

Việc hai nền kinh tế định hướng xuất khẩu tái khẳng định ủng hộ thương mại tự do và hệ thống đa phương mang ý nghĩa tích cực đối với ổn định khu vực. Nếu tiến trình nâng cấp KSFTA được triển khai hiệu quả, các cam kết về mở cửa thị trường, hài hòa quy chuẩn và thuận lợi hóa thương mại sẽ tạo thêm dư địa cho dòng chảy hàng hóa, dịch vụ và đầu tư, đặc biệt trong các lĩnh vực công nghệ cao, năng lượng sạch và đổi mới sáng tạo.

Trên nền tảng tin cậy chính trị, tính bổ trợ kinh tế và tầm nhìn chiến lược tương đồng, Hàn Quốc và Singapore đang từng bước định hình mô hình hợp tác linh hoạt, hướng tới tương lai. Những bước đi này không chỉ củng cố lợi ích song phương mà còn đóng góp tích cực vào môi trường ổn định, minh bạch và bền vững tại khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương.

Châu Anh