Hàng nông sản được thông quan sau chỉ đạo khẩn về kiểm tra ATTP theo Nghị định 46

Hôm nay, 31/1, Văn phòng Chính phủ có văn bản gửi Bộ trưởng Bộ Y tế, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ trưởng Bộ Tài chính, Bộ trưởng Bộ Công Thương và Chủ tịch UBND tỉnh Tây Ninh, thông báo ý kiến của Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Thành Long về việc xử lý kiến nghị tháo gỡ khó khăn, vướng mắc và hướng dẫn thực hiện Nghị định số 46/2026/NĐ-CP quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật ATTP.

Trước đó, ngày 30/1, UBND tỉnh Tây Ninh có văn bản phản ánh khó khăn và kiến nghị hướng dẫn thực hiện Nghị định số 46/2026/NĐ-CP đối với một số mặt hàng nông sản nhập khẩu phục vụ chế biến công nghiệp.

Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Thành Long yêu cầu Bộ Y tế, cơ quan thường trực Ban Chỉ đạo liên ngành Trung ương về ATTP, cùng Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Tài chính, Bộ Công Thương theo chức năng, nhiệm vụ, thẩm quyền khẩn trương phối hợp chặt chẽ kiểm tra, xử lý ngay kiến nghị của UBND tỉnh Tây Ninh theo quy định. Đồng thời, các bộ hướng dẫn UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương và các cơ quan liên quan kịp thời xử lý khó khăn, vướng mắc, bảo đảm triển khai Nghị định số 46/2026/NĐ-CP hiệu quả, đúng quy định.

Phó Thủ tướng giao Bộ Y tế chủ trì, phối hợp các bộ, UBND tỉnh Tây Ninh và cơ quan liên quan tổng hợp, báo cáo Thủ tướng Chính phủ tình hình, kết quả xử lý trước 12 giờ ngày 1/2/2026.

Xe chở khoai mì được thông quan tại Cửa khẩu Quốc tế Xa Mát lúc 14h30 ngày 31/1. Ảnh Minh Dương/Báo Tây Ninh

Theo báo cáo của địa phương, quá trình triển khai Nghị định 46 phát sinh vướng mắc liên quan hoạt động nhập khẩu nông sản làm nguyên liệu sản xuất, chế biến công nghiệp. Từ ngày 26/1 đến 29/1, trung bình mỗi ngày có khoảng 27.863 tấn sắn tươi và 9.454 tấn sắn lát nhập khẩu từ Campuchia qua địa bàn tỉnh Tây Ninh.

Chi cục Kiểm dịch thực vật Vùng II đã thông tin đến doanh nghiệp về việc triển khai kiểm tra theo Nghị định 46 kể từ ngày ký. Tuy nhiên, do chưa có hướng dẫn chi tiết, việc áp dụng quy định mới khiến hàng nông sản ùn ứ tại cửa khẩu, nhất là mặt hàng sắn có thời gian bảo quản ngắn.

Hiện chưa có hướng dẫn cụ thể về trình tự, thủ tục kiểm tra nhà nước về ATTP theo Nghị định 46 nên lực lượng kiểm tra chuyên ngành tại cửa khẩu còn lúng túng, ảnh hưởng tiến độ thông quan.

Theo Điều 21 Nghị định 46, phương thức kiểm tra nhà nước diện thông thường gồm kiểm tra hồ sơ, kiểm tra thực tế hàng hóa và lấy mẫu kiểm nghiệm chỉ tiêu chất lượng, ATTP, thời gian chờ kết quả khoảng 7–15 ngày tại cơ sở kiểm nghiệm được chỉ định.

Trong khi trước đây chủ yếu kiểm tra hồ sơ và ban hành thông báo đạt yêu cầu, không kiểm tra thực tế, lấy mẫu. Việc thay đổi phương thức nhưng thiếu hướng dẫn quy trình cụ thể gây khó cho cơ quan quản lý và doanh nghiệp.

Một số sản phẩm trước đây không thuộc diện công bố hợp quy hoặc tự công bố, nay bắt buộc công bố hợp quy hoặc công bố tiêu chuẩn áp dụng. Tuy nhiên chưa có quy định chuyển tiếp nên doanh nghiệp chưa kịp hoàn thiện hồ sơ, làm gián đoạn nhập khẩu.

Một số đơn vị kiểm tra nhà nước tạm dừng tiếp nhận hồ sơ đăng ký kiểm tra nhà nước về ATTP, làm gia tăng nguy cơ ùn ứ hàng tại cửa khẩu.

UBND tỉnh Tây Ninh đề nghị các bộ sớm ban hành hướng dẫn chi tiết về trình tự, thủ tục và phương thức kiểm tra nhà nước về ATTP theo Nghị định 46 để thống nhất triển khai. Trong thời gian chờ hướng dẫn, tỉnh kiến nghị cho phép áp dụng phương thức kiểm tra giảm đối với mía, mì nhằm tạo điều kiện thông quan, hạn chế ùn ứ và thiệt hại cho doanh nghiệp.

Công tác hậu kiểm về ATTP.

Hải quan đề nghị hướng dẫn

Cùng ngày 31/1, Cục Hải quan (Bộ Tài chính) cũng có công văn hỏa tốc phản ánh vướng mắc khi triển khai Nghị định 46 và Nghị quyết số 66.13/2026/NQ-CP. Một số đơn vị kiểm tra nhà nước về ATTP tạm ngưng cấp kết quả kiểm tra đối với thực phẩm nhập khẩu nguồn gốc thực vật, động vật do chưa có quy định chuyển tiếp về trình tự kiểm tra.

Theo thống kê nhanh ngày 30/1, tại cửa khẩu quốc tế Kim Thành, Lào Cai có khoảng 300 xe nông sản tươi sống và bánh kẹo chưa có kết quả kiểm tra ATTP để thông quan. Tại cửa khẩu Hoa Lư có 251 xe sắn lát chưa có kết quả kiểm tra. Nhiều cửa khẩu khác cũng ùn ứ hàng thực phẩm như Lao Bảo 50 xe, Dinh Bà 100 xe, Vĩnh Xương 200 ghe thuyền, Thường Phước 200 ghe thuyền, Tịnh Biên 200 xe.

Cục Hải quan cảnh báo phần lớn hàng nhập khẩu là nông sản, hoa quả tươi, dễ hư hỏng hoặc bánh kẹo có hạn sử dụng ngắn, nếu không thông quan trong ngày sẽ gây thiệt hại lớn, phát sinh chi phí lưu bãi, nguy cơ ách tắc cửa khẩu dịp cao điểm Tết.

Cơ quan này đề nghị các bộ sớm có hướng dẫn tháo gỡ vướng mắc trong kiểm tra ATTP, hạn chế thiệt hại cho doanh nghiệp và tránh mất an ninh, an toàn khu vực cửa khẩu.

Với sự chỉ đạo của Chính phủ và sự vào cuộc nhanh chóng của các bộ, ngành liên quan, đến 14h30 ngày 31/1, tại Cửa khẩu Quốc tế Xa Mát và Cửa khẩu Chàng Riệc, tỉnh Tây Ninh, hoạt động thông quan các mặt hàng nông sản nhập khẩu từ Campuchia đã được khôi phục.

Thanh Hằng