Hàng trăm tỷ USD bốc hơi, 'bong bóng' AI và bán dẫn lộ diện?

Trong phiên giao dịch ngày 30/10 (giờ Mỹ), cổ phiếu Intel lao dốc 29%, qua đó ghi nhận mức giảm mạnh nhất kể từ thập niên 1970, sau khi nhà sản xuất chip này đưa ra dự báo kinh doanh thấp hơn kỳ vọng do một nhà máy tại Israel phải ngừng hoạt động và thị trường máy tính cá nhân (PC) tiếp tục suy yếu, theo CNBC.

Sự sụp đổ của Intel còn lây lan sang nhiều cổ phiếu khác trong ngành. Theo Benzinga, khoảng 23 nhà sản xuất chip và bán dẫn lớn nhất thế giới đã mất hơn 1.000 tỷ USD trên khắp Phố Wall và châu Á.

Tâm điểm của đợt giảm là lo ngại về quy mô chi tiêu AI ngày càng lớn, trong khi kết quả kinh doanh và triển vọng của một số tập đoàn không đáp ứng kỳ vọng.

Cú vấp ngã lịch sử

Nguồn cơn cho đợt giảm đến ngay sau khi Intel công bố dự báo kết quả kinh doanh thấp hơn kỳ vọng, đồng thời cho biết không kỳ vọng dòng tiền sẽ dương trong năm 2026.

Đây là dấu hiệu mới nhất cho thấy những áp lực sâu rộng do quá trình xây dựng hạ tầng AI quy mô lớn gây ra.

Lời cảnh báo của Intel cũng dấy lên những lo ngại bao trùm phần lớn ngành công nghệ đang phụ thuộc vào doanh số thiết bị tiêu dùng, từ các nhà bán lẻ PC như Dell đến nhà sản xuất máy PlayStation Sony, khi nhu cầu liên quan đến AI đẩy giá chip nhớ tăng vọt.

Reuters dự kiến cú lao dốc trong ngày 30/10 đã thổi bay hơn 146 tỷ USD giá trị vốn hóa của Intel. Cùng với đó, chính phủ Mỹ, cổ đông lớn nhất của Intel sau khi mua 10% cổ phần vào tháng 8/2025, cũng đang phải đối mặt với khoản thiệt hại gần 12 tỷ USD về giá trị các khoản nắm giữ.

Đáng chú ý, những lo ngại này cũng lan sang thị trường tín dụng, khiến chi phí bảo hiểm nợ chống vỡ nợ của Intel tăng vọt lên mức cao nhất mọi thời đại.

Cổ phiếu Intel lao dốc 29%, qua đó ghi nhận mức giảm mạnh nhất kể từ thập niên 1970. Ảnh: Reuters.

Dữ liệu từ Markit cho thấy, hợp đồng hoán đổi rủi ro tín dụng kỳ hạn 5 năm đã nới rộng thêm 17,5 điểm cơ bản lên mức 124,75 và đang trên đà ghi nhận bước nhảy vọt trong một ngày lớn nhất kể từ tháng 10/2022.

Không chỉ Intel, cổ phiếu Amazon cũng mất 1,4% giá trị trong phiên 30/10, sau khi công ty công bố kết quả kinh doanh quý III thấp hơn kỳ vọng cả về doanh thu lẫn lợi nhuận, đồng thời giữ nguyên dự báo chi tiêu vốn năm 2026 ở mức 220 tỷ USD.

Đáng chú ý, Amazon ghi nhận dòng tiền tự do âm trong quý thứ 2 liên tiếp, với mức thâm hụt tăng mạnh so với quý trước.

Các doanh nghiệp bán dẫn khác cũng ghi nhận mức giảm, với Nvidia mất 4%, Broadcom giảm hơn 5%, trong khi Qualcomm, nhà sản xuất chip dành cho thiết bị di động, lao dốc 11%.

Chỉ số Nasdaq Composite giảm 2,9%, khép lại một tuần đầy khó khăn đối với các doanh nghiệp công nghệ trong mùa công bố kết quả kinh doanh. Hôm 29/10, Alphabet ghi nhận phiên giảm mạnh nhất trong lịch sử khi cổ phiếu "bốc hơi" hơn 12%.

Tuy nhiên, xét về giá trị, Nvidia mới là cái tên dẫn đầu. Cổ phiếu của gã khổng lồ GPU này chỉ giảm 3,6%, nhưng mức giảm đó đã xóa sổ khoảng 185 tỷ USD do giá trị vốn hóa thị trường của Nvidia hiện đã đạt gần 5.000 tỷ USD.

Biến số từ chip nhớ

Trước khi Intel công bố kết quả kinh doanh hôm 29/10, cổ phiếu công ty đã tăng khoảng 150% từ đầu năm, nhờ nhu cầu đối với bộ xử lý trung tâm (CPU) ngày càng tăng. Đây là linh kiện đang trở nên thiết yếu đối với các tác vụ AI tự hành (agentic AI).

Nhu cầu tăng vọt đối với các bộ xử lý trung tâm, giúp vận hành các AI agent và xử lý phản hồi từ chatbot, đã biến Intel thành một trong những người chiến thắng trong cơn bùng nổ sau nhiều năm đứng ngoài cuộc.

Đồng thời, nỗ lực trở thành một nhà sản xuất chip theo hợp đồng lớn của hãng cũng đang có thêm đà thúc đẩy.

Tuy nhiên, những khoản chi tiêu khổng lồ cần thiết để xây dựng mảng sản xuất đang vắt kiệt dòng tiền của Intel, trong khi sự gián đoạn chuỗi cung ứng đã hạn chế khả năng khai thác nhu cầu ngày càng tăng đối với chip trung tâm dữ liệu.

Mảng kinh doanh chip PC của Intel, đóng góp khoảng một nửa doanh thu quý III cũng đang chịu áp lực từ giá chip nhớ tăng vọt, do các nhà cung cấp đang chuyển hướng sản xuất sang các loại chip băng thông cao dành cho hệ thống AI.

Chuyên gia phân tích Jay Goldberg từ Seaport Research Partners cho biết đợt bán tháo này phản ánh sự mất niềm tin vào năng lực của ban lãnh đạo.

Chỉ trong phiên giao dịch 31/10, khoảng 23 nhà sản xuất chip và bán dẫn lớn nhất thế giới đã mất hơn 1.000 tỷ USD trên khắp Phố Wall và châu Á. Ảnh: Reuters.

"Intel đang sản xuất quá nhiều chip cho PC tiêu dùng trong bối cảnh thị trường PC đang ở tình cảnh tồi tệ nhất suốt 15 năm qua, trong khi lại không sản xuất đủ chip cho các máy chủ AI giữa chu kỳ tăng trưởng lớn nhất lịch sử ngành bán dẫn. Lên kế hoạch tồi chính là nguyên nhân", Goldberg nhận định.

Nhiều nhà phân tích đã bắt đầu tranh luận về khả năng xảy ra bong bóng AI trên thị trường chứng khoán toàn cầu.

Kathleen Brookes, giám đốc nghiên cứu tại công ty giao dịch XTB, cho biết những giao dịch liên quan đến AI đang ngày càng có độ rủi ro cao hơn

"Các nhà đầu tư đã trở nên tàn nhẫn, trừng phạt bất kỳ dấu hiệu thất vọng nào về lợi nhuận. Ngành đầu tư vào AI đã phát triển mạnh mẽ trong những năm gần đây, nhưng giờ đây các nhà đầu tư muốn thu hồi vốn, và các công ty như Alphabet và Intel đang trở thành mục tiêu", bà Brookes nhận xét.

Tỷ suất lợi nhuận gộp quý III của Intel, tức tỷ lệ phần trăm doanh thu còn lại sau khi trừ đi chi phí sản xuất chỉ đạt 43%.

Chỉ số này cho thấy sức khỏe của hoạt động sản xuất chip của công ty trong một ngành công nghiệp đắt đỏ và cạnh tranh khốc liệt. Intel dự kiến ​​tỷ suất lợi nhuận sẽ giảm xuống còn 38%.

Mặc dù hiện tại Intel đã có đủ nguồn lực tài chính để vượt qua những giai đoạn suy thoái, hãng vẫn cần đầu tư vào công nghệ để duy trì khả năng cạnh tranh trong dài hạn.

Trước đó, gã khổng lồ ngành bán dẫn nước Mỹ đã mất thị phần vào tay AMD trong lĩnh vực chip PC và máy chủ, đồng thời cũng đang gặp khó khăn trong việc thâm nhập vào phân khúc bộ tăng tốc AI béo bở do Nvidia thống trị.