Hàng Việt vì người Việt: Cục trưởng 'bật mí' những 'bí kíp' để hàng Việt chinh phục người Việt

Chương trình “Hàng Việt vì người Việt” giai đoạn 2026 - 2030 được phê duyệt tại Quyết định số 2069/QĐ-TTg ngày 29/10/2026, mở ra cách tiếp cận mới trong phát triển thị trường trong nước. Không chỉ dừng ở việc vận động người tiêu dùng lựa chọn sản phẩm nội địa, Chương trình đặt trọng tâm vào nâng cao năng lực cạnh tranh, xây dựng thương hiệu và tạo dựng niềm tin đối với hàng Việt.

Xung quanh những thay đổi này, ông Trần Hữu Linh, Cục trưởng Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công thương), đã chia sẻ về những điểm mới, trách nhiệm của doanh nghiệp và các giải pháp để hàng Việt đứng vững trên sân nhà, từng bước vươn ra thị trường quốc tế.

Ông Trần Hữu Linh, Cục trưởng Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công thương).

Thay đổi cách tiếp cận thị trường nội địa

So với các chương trình, đề án phát triển thị trường trong nước gắn với Cuộc vận động “Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam” trước đây, xin Cục trưởng cho biết đâu là thay đổi căn bản nhất của chương trình “Hàng Việt vì người Việt” giai đoạn 2026 - 2030?

Ông Trần Hữu Linh: Chương trình “Hàng Việt vì người Việt” giai đoạn 2026 - 2030 được ban hành với nhiều điểm mới so với các chương trình, đề án phát triển thị trường trong nước gắn với Cuộc vận động “Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam” trước đây. Trong đó có ba điểm mới căn bản, nổi bật.

Trước hết, đó là đổi mới tư duy từ “ưu tiên dùng” sang “xứng đáng được tin dùng”. Các chương trình trước đây đã góp phần khơi dậy lòng tự hào dân tộc, hình thành thói quen tiêu dùng hàng Việt.

Tỷ lệ hàng Việt tại một số hệ thống phân phối hiện đại cũng đạt mức tương đối cao. Tuy nhiên, thị trường đang thay đổi nhanh. Hàng nhập khẩu giá rẻ và các nền tảng thương mại điện tử xuyên biên giới tạo ra sức ép cạnh tranh ngày càng lớn.

Vì vậy, chương trình xác lập mục tiêu cốt lõi là nâng tầm nội lực hàng Việt, lấy chất lượng, giá thành và trải nghiệm dịch vụ làm thước đo để chinh phục niềm tin của người tiêu dùng một cách lâu dài, bền vững.

 Chương trình “Hàng Việt vì người Việt” giai đoạn 2026 - 2030 xác lập mục tiêu cốt lõi là nâng tầm nội lực hàng Việt, lấy chất lượng, giá thành và trải nghiệm dịch vụ làm thước đo để chinh phục niềm tin của người tiêu dùng một cách lâu dài, bền vững.

Một điểm mới nữa là chương trình chuyển từ cách làm mang tính phong trào sang xây dựng hệ sinh thái hàng Việt với tiêu chí cụ thể, có thể kiểm chứng và đo lường. Lần đầu tiên, bộ nhận diện “Hàng Việt vì người Việt” được xây dựng thống nhất trên toàn quốc, dựa trên các tiêu chí về xuất xứ, quy chuẩn kỹ thuật, tiêu chuẩn chất lượng, đo lường và khả năng truy xuất nguồn gốc.

Cùng với đó là Nền tảng số hàng Việt Nam, đóng vai trò kết nối và xác thực thông tin về doanh nghiệp, sản phẩm, nguồn gốc, điểm phân phối và phản hồi của người tiêu dùng.

Đặc biệt, chương trình chuyển trọng tâm từ vận động phía cầu sang nâng cao năng lực phía cung. Doanh nghiệp được đặt ở vị trí trung tâm, với yêu cầu nâng cấp sản xuất, ứng dụng công nghệ, chuyển đổi số, xây dựng thương hiệu và mở rộng hệ thống phân phối. Các hiệp hội ngành hàng cũng có vai trò chủ động hơn trong việc định hướng tiêu chuẩn và dẫn dắt doanh nghiệp hội viên.

Có thể nói, đây không đơn thuần là thay đổi tên gọi. Điều quan trọng là thay đổi cách làm: Không yêu cầu người tiêu dùng phải chọn hàng Việt bằng mọi giá, mà tạo điều kiện để hàng Việt đủ sức cạnh tranh và được lựa chọn một cách tự nhiên.

Chương trình xác định cơ chế phối hợp “Nhà nước hỗ trợ – Hiệp hội chủ trì – Doanh nghiệp bứt phá”. Cơ chế này được cụ thể hóa như thế nào và vai trò của từng chủ thể trong việc nâng cao năng lực cạnh tranh cho hàng Việt?

Ông Trần Hữu Linh: Muốn hàng Việt nâng cao sức cạnh tranh thì mỗi chủ thể phải thực hiện đúng vai trò của mình. Nhà nước không thể làm thay doanh nghiệp, còn doanh nghiệp cũng không thể chỉ trông chờ vào các chính sách hỗ trợ.

Với Nhà nước, vai trò chính là kiến tạo môi trường và tạo điều kiện phát triển. Cụ thể, Nhà nước xây dựng bộ nhận diện hàng Việt, phát triển hạ tầng số, cung cấp thông tin thị trường và duy trì cơ chế đối thoại định kỳ để kịp thời tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp.

Các hiệp hội ngành hàng phải đi sâu hơn vào hoạt động của hội viên. Không chỉ dừng ở vai trò phối hợp, kết nối, hiệp hội sẽ chủ trì lựa chọn, giới thiệu những doanh nghiệp tiêu biểu tham gia chương trình xây dựng thương hiệu tiên phong, đồng thời định hướng các chuẩn mực chung của ngành hàng.

Về phía doanh nghiệp, đây mới là chủ thể quyết định kết quả cuối cùng. Doanh nghiệp phải chủ động đầu tư, bố trí nguồn lực để nâng cấp dây chuyền sản xuất, nghiên cứu khoa học, ứng dụng công nghệ và đổi mới sáng tạo. Song song với đó là xây dựng thương hiệu, phát triển thương mại điện tử, đa dạng hóa kênh phân phối và duy trì các tiêu chí của chương trình.

Chương trình cũng chú trọng hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa, hợp tác xã, hộ kinh doanh trong đào tạo năng lực kinh doanh, marketing và thương mại điện tử. Đồng thời hướng đến thúc đẩy liên kết dọc giữa nhà sản xuất, nhà phân phối và doanh nghiệp bán lẻ, hình thành chuỗi liên kết từ vùng nguyên liệu đến sản xuất, phân phối và thị trường tiêu thụ.

Mở rộng độ phủ của hàng Việt

Thưa Cục trưởng, khi người tiêu dùng ngày càng mua sắm qua nền tảng trực tuyến, doanh nghiệp nhỏ và vừa, hợp tác xã hay các chủ thể OCOP sẽ có cơ hội nào để đưa hàng Việt đến gần hơn với khách hàng?

Ông Trần Hữu Linh: Phương thức mua sắm đang thay đổi, vì vậy hệ thống phân phối hàng Việt cũng phải thay đổi theo. Không thể chỉ phụ thuộc vào chợ truyền thống hay các cửa hàng bán lẻ trực tiếp như trước đây.

 Theo Cục trưởng Trần Hữu Linh, quan điểm xuyên suốt của Chương trình “Hàng Việt vì người Việt” giai đoạn 2026 - 2030  là thị trường trong nước phải được xem là mục tiêu chiến lược, còn thị trường quốc tế là động lực mở rộng.

Chương trình "Hàng Việt vì người Việt" hướng đến phát triển mạng lưới phân phối đa kênh, kết hợp giữa truyền thống và hiện đại, giữa trực tiếp và trực tuyến. Các hoạt động kết nối cung – cầu hàng Việt sẽ được triển khai ở quy mô quốc gia, vùng và địa phương theo từng ngành hàng, trong đó ưu tiên kết nối doanh nghiệp nhỏ và vừa, hợp tác xã, hộ kinh doanh, chủ thể OCOP với các hệ thống phân phối hiện đại.

Bên cạnh đó, chương trình chú trọng phát triển hạ tầng thương mại tại khu vực nông thôn, vùng đặc biệt khó khăn, để người dân ở mọi địa bàn đều có cơ hội tiếp cận hàng Việt.

Về kích cầu tiêu dùng, các chương trình khuyến mại tập trung sẽ được tổ chức theo mùa vụ, dịp lễ, Tết và các ngày mua sắm trực tuyến. Chương trình cũng khuyến khích phát triển những dịch vụ hỗ trợ như giao hàng nhanh, thanh toán không dùng tiền mặt, đổi trả linh hoạt và bảo hành minh bạch. Đây đều là những yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến quyết định mua hàng.

Một hướng khác là kết nối tiêu thụ hàng Việt với du lịch, thông qua các điểm trưng bày, giới thiệu và bán sản phẩm tại cửa khẩu, cảng biển, sân bay và khu du lịch.

Tuy nhiên, mở rộng kênh bán hàng phải đi cùng bảo vệ người tiêu dùng. Lực lượng quản lý thị trường và các cơ quan chức năng sẽ tăng cường kiểm tra, xử lý nghiêm hành vi sản xuất kinh doanh hàng giả, hàng nhái, hàng kém chất lượng, hàng nhập lậu và gian lận xuất xứ trên cả thị trường truyền thống lẫn thương mại điện tử.

Cùng với đó là hoàn thiện các quy định về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, nhãn hàng hóa, đo lường chất lượng và truy xuất nguồn gốc. Người mua cần được tiếp cận thông tin minh bạch, còn doanh nghiệp làm ăn nghiêm túc phải được bảo vệ trước sự cạnh tranh không lành mạnh.

Chương trình xác định thị trường trong nước là mục tiêu chiến lược, đồng thời hướng đến nâng cao vị thế hàng Việt trên thị trường quốc tế. Theo ông, doanh nghiệp cần thay đổi điều gì để không chỉ đứng vững trên sân nhà mà còn đủ sức vươn ra bên ngoài?

Ông Trần Hữu Linh: Quan điểm xuyên suốt của chương trình là thị trường trong nước phải được xem là mục tiêu chiến lược, còn thị trường quốc tế là động lực mở rộng. Sản phẩm Việt chinh phục được người tiêu dùng trong nước sẽ có nền tảng tốt hơn để tiếp cận những thị trường khó tính ở bên ngoài.

Theo tôi, doanh nghiệp cần tập trung vào ba vấn đề.

Thứ nhất, phải thực sự coi người tiêu dùng Việt Nam là trung tâm của chiến lược kinh doanh. Thị trường trong nước không nên chỉ được xem là nơi tiêu thụ sản phẩm khi xuất khẩu gặp khó khăn. Doanh nghiệp cần nghiên cứu kỹ nhu cầu của từng nhóm khách hàng, từng vùng miền, đặc biệt là người tiêu dùng trẻ đang có vai trò ngày càng lớn trong mua sắm trực tuyến.

Sản phẩm phải được phát triển từ nhu cầu thực tế của khách hàng, từ nguyên liệu, thiết kế, công nghệ đến giá thành. Không nên chỉ cạnh tranh bằng giá rẻ mà cần tạo ra giá trị và trải nghiệm tốt hơn.

Sản phẩm địa phương hội tụ, kết nối với người tiêu dùng, gắn giới thiệu sản phẩm với bán hàng và tiếp nhận phản hồi từ thị trường.

Thứ hai, phải đầu tư thực chất vào công nghệ, chất lượng và tính minh bạch. Doanh nghiệp cần chuẩn hóa quy trình sản xuất theo tiêu chuẩn công bố áp dụng, quy chuẩn kỹ thuật, yêu cầu về đo lường và chủ động triển khai truy xuất nguồn gốc, có khả năng kết nối với hệ thống truy xuất quốc gia.

Về lâu dài, doanh nghiệp cần từng bước chuyển từ gia công, lắp ráp sang làm chủ công nghệ, thiết kế và nâng cao giá trị gia tăng trong nước. Đây là hướng đi quan trọng đối với những ngành có năng lực sản xuất lớn như dệt may, da giày, thủy sản chế biến…

Thứ ba, phải kiên trì xây dựng thương hiệu và bảo vệ tài sản trí tuệ. Thương hiệu không chỉ nằm ở tên gọi, nhãn hiệu hay hoạt động quảng bá. Đó là kết quả của chất lượng ổn định, định vị sản phẩm rõ ràng, thiết kế và bao bì phù hợp, hệ thống phân phối tốt cùng dịch vụ hậu mãi nhất quán.

Khi doanh nghiệp coi niềm tin của người tiêu dùng Việt Nam là tài sản cần được đầu tư và bảo vệ, hàng Việt sẽ có cơ hội đứng vững hơn trên thị trường trong nước, đồng thời tạo nền tảng để mở rộng xuất khẩu. Đây cũng là đóng góp thiết thực của chương trình đối với mục tiêu tăng trưởng “2 con số” của nền kinh tế.