HTX Mỳ Trại Lâm (TP.Bắc Ninh): Đưa tinh hoa mỳ truyền thống vươn tầm quốc tế

Hợp tác xã (HTX) Mỳ Trại Lâm, xã Nam Dương, TP. Bắc Ninh đang từng bước khẳng định thương hiệu trên thị trường trong nước và quốc tế. Bằng việc kết hợp giữa gìn giữ nghề truyền thống với đầu tư công nghệ và nâng cao chất lượng sản phẩm OCOP, HTX không chỉ mở rộng thị trường tiêu thụ mà còn góp phần gia tăng giá trị sản phẩm địa phương, thúc đẩy phát triển kinh tế nông thôn bền vững.

Giữ gìn tinh hoa nghề truyền thống, nâng cao giá trị sản phẩm

Được thành lập năm 2014, với 12 thành viên, HTX Mỳ Trại Lâm hoạt động trong lĩnh vực sản xuất và kinh doanh các sản phẩm mỳ gạo. Từ nền tảng nghề làm mỳ truyền thống, HTX đã từng bước mở rộng quy mô, đa dạng hóa sản phẩm và đầu tư máy móc, thiết bị nhằm nâng cao năng suất, chất lượng cũng như khả năng cạnh tranh trên thị trường.

Hiện nay, HTX có hơn 10 dòng sản phẩm, trong đó các sản phẩm chủ lực gồm: mỳ Chũ trắng truyền thống, bún trắng, mỳ ngũ sắc rau củ quả, mỳ gạo lứt huyết rồng, bún rau củ và bún gạo lứt huyết rồng. Đáng chú ý, các dòng sản phẩm từ rau củ và gạo lứt hướng đến nhóm người tiêu dùng quan tâm đến chế độ ăn uống lành mạnh, thực dưỡng và kiểm soát cân nặng.

Đặc biệt, HTX phát triển sản phẩm mỳ Chũ Green với bao bì túi giấy kraft, thiết kế sang trọng, thân thiện với môi trường. Các dòng sản phẩm đều được xây dựng nhãn hiệu riêng, có mã vạch và thông tin truy xuất nguồn gốc rõ ràng. Bên cạnh đó, sản phẩm mỳ, bún của HTX đã được bảo hộ nhãn hiệu và HTX được chứng nhận hệ thống quản lý an toàn thực phẩm ISO 22000:2018. Đây là những yếu tố quan trọng góp phần nâng cao uy tín thương hiệu, tạo dựng niềm tin với người tiêu dùng và mở rộng thị trường tiêu thụ.

Năm 2019, HTX có 2 sản phẩm mỳ được công nhận đạt OCOP 4 sao cấp tỉnh. Đặc biệt, sản phẩm mỳ Chũ Green tiếp tục ghi dấu ấn khi được công nhận là sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu cấp quốc gia năm 2020 và sản phẩm OCOP 3 sao năm 2023. Đây là kết quả quan trọng, khẳng định nỗ lực của HTX trong việc nâng cao chất lượng, xây dựng thương hiệu và phát triển sản phẩm theo hướng chuyên nghiệp.

HTX Mỳ Trại Lâm hiện sản xuất và kinh doanh hơn 10 dòng sản phẩm.

Theo bà Đào Thị Hương - Giám đốc HTX, nguyên liệu chính được lựa chọn trong sản xuất là gạo bao thai hồng đặc sản, kết hợp với nguồn nước sạch đã qua kiểm định. Trên cơ sở phát huy kinh nghiệm sản xuất truyền thống, HTX chú trọng đầu tư hệ thống máy móc, thiết bị hiện đại, từng bước hoàn thiện quy trình sản xuất theo hướng khép kín.

Gạo sau khi lựa chọn được ngâm và ủ trong phòng chuyên dụng từ 8 - 10 tiếng nhằm tạo độ chua tự nhiên, góp phần giúp sợi mỳ đạt độ dai đặc trưng. Tiếp đó, nguyên liệu được đưa vào hệ thống máy xay nhuyễn và chứa trong các thùng inox, hạn chế tiếp xúc với môi trường bên ngoài.

Ở công đoạn tráng và hấp bánh, HTX sử dụng hệ thống nồi hơi bằng gas 15 tầng, vận hành theo cơ chế tự động. Sau khi chín, bánh được chuyển qua dây chuyền làm khô 15 tầng theo hình zích zắc, giúp giảm độ ẩm xuống khoảng 80% trước khi đưa vào công đoạn cắt sợi.

Mỳ sau khi cắt được đưa vào xe đẩy để ủ trong khoảng 3 - 4 tiếng, giúp các sợi mỳ ổn định. Cuối cùng, sản phẩm được phân loại, loại bỏ những phần không đạt yêu cầu và đóng gói hoàn thiện.

HTX Mỳ Trại Lâm ứng dụng máy móc công nghệ hiện đại vào sản xuất nâng 

Theo bà Đào Thị Hương, việc đầu tư đồng bộ dây chuyền tráng mỳ liên hoàn đã góp phần giảm sức lao động thủ công, nâng cao năng suất và bảo đảm tính ổn định về chất lượng sản phẩm. Đặc biệt, hoạt động sản xuất của HTX còn tạo việc làm thường xuyên, góp phần tăng thu nhập cho lao động nữ tại địa phương.

Để xây dựng hệ thống sản xuất này, HTX đã đầu tư khoảng 2,4 tỷ đồng cho nhà xưởng, khu vực chế biến bột cùng hệ thống máy móc, thiết bị và dây chuyền tráng mỳ liên hoàn. Trong đó, HTX nhận được khoảng 300 triệu đồng từ nguồn khuyến công của thành phố năm 2026. 

Nâng hạng sản phẩm Mỳ Chũ Green lên OCOP 4 sao

Nhờ chú trọng chất lượng và từng bước hoàn thiện quy trình sản xuất, sản phẩm của HTX Mỳ Trại Lâm hiện được tiêu thụ rộng rãi tại thị trường trong nước và xuất khẩu sang nhiều quốc gia như Anh, Australia, Nga, Lào, Nhật Bản và Hàn Quốc.

Bình quân mỗi tháng, HTX cung ứng khoảng 25 - 30 tấn sản phẩm cho thị trường trong nước

Bình quân mỗi tháng, HTX cung ứng khoảng 25 - 30 tấn sản phẩm cho thị trường trong nước; sản lượng có thể tăng cao hơn khi phát sinh các đơn hàng xuất khẩu. Hoạt động sản xuất, kinh doanh ổn định đã tạo việc làm và mang lại thu nhập bình quân khoảng 8 triệu đồng/người/tháng cho người lao động.

Tuy nhiên, tham gia thị trường quốc tế cũng đặt ra những yêu cầu cao hơn đối với chất lượng và tính đồng nhất của sản phẩm. Theo bà Đào Thị Hương, các đơn hàng xuất khẩu thường có yêu cầu nghiêm ngặt về màu sắc, độ đồng đều và khả năng bảo quản. Bên cạnh đó, sản phẩm cần đáp ứng các yêu cầu về chứng nhận chất lượng, truy xuất nguồn gốc, mã QR, mã vạch và thông tin xuất xứ rõ ràng. Các chứng nhận như FDA, ISO cũng là những yếu tố được HTX quan tâm trong quá trình hoàn thiện điều kiện phục vụ xuất khẩu.

Để kéo dài thời gian bảo quản và đảm bảo chất lượng khi vận chuyển đường dài, HTX chú trọng công đoạn làm khô, đóng gói hút chân không và bảo quản trong điều kiện khô ráo. Theo cam kết của HTX, sản phẩm xuất khẩu có thời hạn sử dụng lên đến 3 năm khi được đóng gói và bảo quản đúng quy cách.

Bên cạnh việc đầu tư nâng cao năng lực sản xuất, HTX còn quan tâm xây dựng thương hiệu và bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ đối với sản phẩm. Việc được công nhận đạt chuẩn OCOP và danh hiệu Sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu cấp quốc gia là những lợi thế quan trọng, góp phần khẳng định chất lượng, nâng cao uy tín thương hiệu, đồng thời tạo dựng niềm tin với đối tác và người tiêu dùng. Hiện nay, HTX đang tích cực hoàn thiện các tiêu chí, điều kiện cần thiết để nâng hạng sản phẩm Mỳ Chũ Green lên OCOP 4 sao, qua đó tiếp tục nâng cao giá trị và sức cạnh tranh của sản phẩm trên thị trường.

Động lực phát triển kinh tế nông thôn bền vững

Thực tiễn hoạt động của HTX Mỳ Trại Lâm cho thấy, việc phát triển các mô hình kinh tế tập thể gắn với ứng dụng công nghệ, xây dựng thương hiệu và mở rộng thị trường đang mở ra hướng đi hiệu quả cho các cơ sở sản xuất nông thôn.

Đánh giá về hiệu quả hoạt động của HTX Mỳ Trại Lâm, ông Lê Tuấn Anh - Chủ tịch UBND xã Nam Dương cho rằng: Mô hình HTX đã góp phần khai thác hiệu quả lợi thế sản xuất tại địa phương, tạo việc làm và nâng cao thu nhập cho người lao động. Việc mạnh dạn đầu tư máy móc, đổi mới quy trình sản xuất, chú trọng chất lượng và xây dựng thương hiệu đã giúp sản phẩm của HTX từng bước mở rộng thị trường tiêu thụ, trong đó có những thị trường xuất khẩu yêu cầu cao về chất lượng.

Theo ông Lê Tuấn Anh, những kết quả mà HTX đạt được, đặc biệt là việc có sản phẩm đạt chứng nhận OCOP 4 sao và được công nhận là sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu cấp quốc gia đã cho hiệu quả của hướng phát triển sản xuất gắn với nâng cao giá trị sản phẩm. Đây cũng là mô hình có ý nghĩa trong việc thúc đẩy phát triển kinh tế tập thể, khuyến khích các cơ sở sản xuất nông thôn đổi mới công nghệ, nâng cao năng lực cạnh tranh và chủ động tìm kiếm thị trường.

Trong thời gian tới, địa phương sẽ tiếp tục quan tâm, đồng hành và tạo điều kiện thuận lợi để các HTX phát triển sản xuất, kinh doanh. Đồng thời, khuyến khích các cơ sở tăng cường ứng dụng khoa học công nghệ, nâng cao chất lượng sản phẩm, hoàn thiện các tiêu chuẩn cần thiết và đẩy mạnh xúc tiến thương mại. Qua đó, phát huy tiềm năng sản xuất của địa phương, tạo thêm việc làm, nâng cao thu nhập cho người dân và đóng góp tích cực vào phát triển kinh tế nông thôn.

Từ một cơ sở sản xuất dựa trên kinh nghiệm nghề truyền thống, HTX Mỳ Trại Lâm đã từng bước chuyển mình thông qua đầu tư thiết bị, chuẩn hóa quy trình và đa dạng hóa sản phẩm. Những kết quả đạt được không chỉ thể hiện ở sản lượng, thị trường tiêu thụ mà còn ở khả năng tạo việc làm, nâng cao thu nhập cho người lao động và quảng bá giá trị sản phẩm địa phương.

Với hướng đi lấy chất lượng làm nền tảng, công nghệ làm động lực và thương hiệu làm lợi thế cạnh tranh, HTX Mỳ Trại Lâm đã và đang góp phần đưa sản phẩm mỳ truyền thống tiếp cận rộng hơn với người tiêu dùng trong nước và quốc tế, đồng thời khẳng định vai trò của kinh tế tập thể trong phát triển công nghiệp nông thôn và xây dựng nông thôn mới tại địa phương.