Hàng xà cừ trăm tuổi 'độc nhất' trên đường lên di tích Am Tiên

Những ngày cuối năm, con đường độc đạo dẫn lên khu di tích lịch sử quốc gia Am Tiên (xã Tân Ninh, Thanh Hóa) rợp bóng xanh của hàng cây xà cừ cổ thụ. Dưới tán cây xum xuê, nhiều du khách chậm rãi dừng chân, ngước nhìn những thân gỗ xù xì đã in dấu thời gian, như một phần ký ức lặng lẽ của vùng đất núi Nưa.

Hàng cây xà cừ cổ thụ trên đường lên di tích quốc gia Am Tiên.

Hàng cây có tuổi đời cả trăm năm.

Hàng cây gồm 22 cây xà cừ, được trồng từ thời Pháp thuộc, đến nay đã hơn 100 năm tuổi. Các cây phân bố dọc tuyến đường lên đỉnh núi Nưa, mỗi cây cao khoảng 30-40m, thân to, nhiều nhánh, tán lá rộng, tạo thành vòm xanh mát che phủ cả con đường. Hàng cây trở thành điểm chụp ảnh quen thuộc của người dân và du khách mỗi dịp ghé thăm.

Hàng cây được công nhận di sản năm 2022.

Tạo cảnh quan đẹp mắt cho tuyến đường.

Đại diện chính quyền địa phương cho biết cuối năm 2022, hàng cây xà cừ này được Hội Bảo vệ Thiên nhiên và Môi trường Việt Nam công nhận là Cây Di sản Việt Nam. Đây là hàng cây di sản được xem là "độc nhất vô nhị" ở xứ Thanh, không chỉ bởi tuổi đời mà còn bởi vị trí gắn liền với quần thể di tích Núi Nưa – Đền Nưa – Am Tiên.

Hiện nay, các cây xà cừ đã được đánh số để theo dõi, bảo vệ. Tuyến đường lên di tích cũng được mở rộng, chỉnh trang, tạo không gian thoáng đãng để du khách có thể dừng lại ngắm cảnh, chụp ảnh dưới tán cây cổ thụ. Hai bên đường, hàng cây vẫn được người dân và chính quyền chăm sóc, giữ gìn cẩn thận.

Có tổng số 22 cây xà cừ.

Trải qua hàng trăm năm vẫn xanh tốt, xum xuê.

Trong dòng người về Am Tiên dịp lễ, Tết, nhiều du khách không giấu được sự thích thú khi bắt gặp hàng cây di sản. "Lần đầu đến đây, tôi thực sự ấn tượng. Những cây xà cừ rất to, xanh tốt, hiếm có nơi nào ở vùng quê còn giữ được một hàng cây cổ thụ đẹp như vậy", một du khách đến từ Sơn La chia sẻ khi dừng chân dưới tán cây chụp ảnh lưu niệm.

Cận cảnh cây xù xì in dấu thời gian.

Với người dân địa phương, hàng cây xà cừ không chỉ là cảnh quan mà còn là ký ức. Cụ ông Nguyễn Quốc Mai, 75 tuổi, ở xã Tân Ninh, cho biết từ khi còn nhỏ đã thấy hàng cây này hiện diện bên con đường lên núi. "Ngày xưa, bọn trẻ trong làng mùa hè thường ra đây chơi đùa dưới bóng xà cừ. Trải qua bao nhiêu năm, cây vẫn còn nguyên, giờ lại được công nhận là cây di sản, càng thấy quý và phải giữ gìn", cụ nói.

Không chỉ mang giá trị cảnh quan, hàng cây còn có giá trị về lịch sử, văn hóa.

Đầu tháng 1/2026, Thường trực Tỉnh ủy Thanh Hóa trực tiếp kiểm tra công tác quản lý di tích Am Tiên, nhiều tồn tại kéo dài đã được khắc phục. Các ki-ốt kinh doanh trái phép, công trình xây dựng không đúng quy định trong phạm vi di tích được tháo dỡ; vi phạm trong quản lý đất rừng phòng hộ được xử lý. Không gian di tích trở nên gọn gàng, trật tự, cảnh quan sạch sẽ hơn.

Theo yêu cầu của Thường trực Tỉnh ủy, tỉnh Thanh Hóa tiếp tục chỉ đạo chỉnh trang hạ tầng, vệ sinh môi trường, bảo đảm không gian tôn nghiêm, khang trang, phục vụ nhu cầu sinh hoạt văn hóa, tâm linh của người dân trong dịp Tết Nguyên đán và mùa lễ hội 2026.

Từ ngày 19/1, di tích Am Tiên đã mở cửa đón du khách trở lại. Trên con đường dẫn lên di tích, hàng cây xà cừ trăm tuổi vẫn lặng lẽ tỏa bóng, như chứng nhân bền bỉ cho những đổi thay của vùng đất linh thiêng này.

Lương Thị Diễn