Hành trang vững vàng cho trẻ 5 tuổi bước vào lớp 1

Quang cảnh buổi tập huấn.

Thông qua lớp tập huấn, các cán bộ, giáo viên sẽ tìm thấy những phương pháp mềm dẻo, những hình thức tuyên truyền, tư vấn và tọa đàm thiết thực nhất; để từ đó, thuyết phục được cha mẹ trẻ, biến họ từ những người “đứng ngoài quan sát” thành những “người bạn đồng hành” đích thực, cùng giáo viên xây dựng một môi trường tâm lý-xã hội thật bình an và ấm áp cho trẻ.

Các câu chuyện được dẫn dắt tại buổi tập huấn là những lát cắt điển hình cho trạng thái tâm lý của cả phụ huynh và trẻ em trước “cột mốc” lớp 1: Một bé 5 tuổi nước mắt giàn giụa trước cổng trường mầm non khi bị mẹ nhắc liên tục việc phải biết đọc, biết viết nếu không “lên lớp 1 sẽ bị cô giáo phạt, bạn bè chê cười”; một bé khác thay vì vui chơi, vẽ tranh hay nghe kể chuyện, lại phải luyện viết và làm toán mỗi tối, bàn tay còn non nớt đau nhức vì ép buộc tập viết. Hay mẹ của bé Na, vì nghe kể về thành tích “biết đọc, biết viết, cộng trừ thành thạo” của bạn đồng trang lứa, liền vội vàng cho con nghỉ học mẫu giáo để luyện chữ trước, tước đi khoảng thời gian rèn luyện kỹ năng xã hội quý báu cuối cùng của con ở bậc mầm non, đổi lại là một bé gái lầm lì, ngại giao tiếp và nặng trĩu áp lực.

Đồng chí Huỳnh Thị Thu Vân phát biểu tại buổi tập huấn.

Ở một chiều hướng khác, sự thờ ơ của không ít phụ huynh, coi việc giáo dục chỉ là trách nhiệm đơn phương của nhà trường, cũng khiến trẻ đến lớp mà thiếu đi sự chuẩn bị cả về tâm lý, cảm xúc và kỹ năng sống. Trường hợp của Y Mai, cô học trò rụt rè, không quen tiếng phổ thông, bị choáng ngợp khi bước vào lớp học mới, là minh chứng nhói lòng về hệ quả của sự thiếu phối hợp, thiếu kết nối giữa các tác nhân giáo dục.

Tất cả những biểu hiện ấy, dù xuất phát từ động cơ tích cực hay bị động, đều dẫn tới hậu quả chung: trẻ bị tổn thương, lo lắng, mất đi hứng thú học tập, điều cực kỳ quan trọng trong những năm đầu đời. Hành trang tuổi thơ thay vì là niềm vui, sự tò mò tự nhiên đã dần bị chiếc ba-lô áp lực, kỳ vọng của người lớn lấp đầy.

Phát biểu tại lớp tập huấn, đồng chí Huỳnh Thị Thu Vân, Trưởng phòng Giáo dục Mầm non và Tiểu học, Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Quảng Ngãi nhấn mạnh: “Hôm nay, chúng ta cùng nhau khẳng định lại chân lý giáo dục sâu sắc: Tuyệt đối không gây áp lực học tập sớm, không ép trẻ học trước chương trình lớp 1. Các con cần tự hào vì tự mặc quần áo, tự chuẩn bị ba-lô, biết mỉm cười chào hỏi, biết cảm ơn và xin lỗi, biết chờ đến lượt và hợp tác với bạn bè”.

Một thực tế chưa được khắc phục triệt để là vai trò của gia đình vẫn chưa thật sự phát huy trong sự phối hợp nhà trường. Nhiều phụ huynh quá kỳ vọng, đẩy con vào cuộc đua thành tích, số khác lại phó mặc tuyệt đối, chỉ “nghe thông báo một chiều” mà không đồng cảm, chia sẻ. Kết quả, trẻ hoặc bị ép buộc, lo sợ, hoặc bị hụt hẫng, không đủ kỹ năng khi chạm ngõ tiểu học.

Các cơ sở mầm non trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi sẽ triển khai nhiều mô hình hay như tổ chức các góc “Bé làm học sinh lớp 1”, phối hợp phụ huynh tạo dựng ở nhà một góc học tập nhỏ, rèn kỹ năng sinh hoạt đúng giờ, tự phục vụ (tự mặc quần áo, xếp ba-lô, cất đồ chơi…), cùng chia sẻ và chờ đến lượt. Những hoạt động thực tế như ngày hội “Bé sẵn sàng vào lớp 1”, tham quan trường tiểu học, hội thảo với phụ huynh… đã mang lại hiệu ứng tích cực. Cha mẹ khi tận mắt chứng kiến con mạnh dạn tự giới thiệu bản thân, tự tay gấp quần áo hoặc được nhận diện chỉ số phát triển qua phiếu đánh giá, nhìn nhận rõ hơn giá trị của việc chuẩn bị kỹ năng, tâm thế thay vì chỉ là luyện chữ, luyện toán.

Theo đồng chí Huỳnh Thị Thu Vân, mỗi cán bộ, giáo viên mầm non ngay sau đợt tập huấn này phải biến những kiến thức, phương pháp vừa học được thành các hành động cụ thể, áp dụng linh hoạt tại nhóm lớp, ngôi trường mình đang công tác. “Tập trung tuyên truyền, tư vấn để cha mẹ trẻ hiểu đúng, chấm dứt việc ép trẻ học chữ trước chương trình lớp 1. Trau dồi kỹ năng chuẩn bị tiếng Việt nhất là với trẻ vùng dân tộc, thống nhất môi trường học tập từ nhà đến trường, đẩy mạnh các hoạt động trải nghiệm, thực tế”, đồng chí Thu Vân chia sẻ.

Chương trình tập huấn được diễn ra từ ngày 20 đến ngày 24/4.