Hành trình tái hiện 'Mùa Xuân - Khởi nguồn thắng lợi'

Ông Triệu Văn Hiển, nguyên Giám đốc Bảo tàng Cách mạng Việt Nam chia sẻ câu chuyện về các hiện vật tại không gian trưng bày.

Hàng trăm tài liệu, hiện vật quý giá trong những dấu mốc lịch sử mang tính bước ngoặt của dân tộc là sợi chỉ đỏ gắn kết quá khứ với khát vọng vươn lên của đất nước trong kỷ nguyên mới.

Không gian trưng bày chuyên đề “Mùa Xuân - Khởi nguồn thắng lợi” mang nhiều ý nghĩa khi cả nước đang náo nức nhiều hoạt động chào mừng Đại hội lần thứ XIV của Đảng - sự kiện chính trị có ý nghĩa đặc biệt, định hướng chiến lược cho giai đoạn phát triển mới của đất nước; kỷ niệm 80 năm Quốc hội Việt Nam (6/1/1946-6/1/2026), 85 năm Ngày Bác Hồ trở về Tổ quốc (28/1/1941-28/1/2026) và 96 năm Ngày thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam (3/2/1930-3/2/2026).

Một trong những hiện vật đầu tiên thu hút khách tham quan là chiếc hòm gỗ nhuốm màu thời gian được đặt trang trọng với dòng chữ chú thích: “Hòm phiếu dùng trong ngày bầu cử Đại biểu Quốc hội khóa I của nhân dân huyện Tuyên Hóa (Quảng Bình), ngày 6/1/1946”. Chiếc hòm gỗ mộc hình chữ nhật, dài 37cm, rộng 20,5cm và cao 22cm hàm chứa ý nghĩa sâu xa của sự kiện lịch sử cách đây vừa tròn 80 năm về trước.

Ông Triệu Văn Hiển, nguyên Giám đốc Bảo tàng Cách mạng Việt Nam cho biết: “Đây là hòm phiếu rất đặc biệt, nó không giống như hòm phiếu bây giờ. Nó vốn là một hòm đựng tiền với nhiều ngăn, được người dân tự nguyện mang ra làm hòm phiếu”.

Câu chuyện về chiếc hòm phiếu không chỉ cho thấy bối cảnh địa phương gặp nhiều khó khăn, thiếu thốn về vật chất mà còn thể hiện tấm lòng của người dân luôn tin tưởng hướng về sự lãnh đạo của Đảng, Chính phủ và Chủ tịch Hồ Chí Minh. Từng thớ gỗ cũ kỹ đã chứng kiến giây phút thiêng liêng khi người dân vốn mang thân phận nô lệ lần đầu được cầm lá phiếu trên tay để tự quyết định vận mệnh của dân tộc.

Đi cùng với đó là chiếc Thẻ cử tri của ông Lê Văn Quý, công nhân quốc phòng Đội 14, Đơn vị 4445/TG tại Mỹ Hiệp, Ninh Hòa, tỉnh Khánh Hòa, dùng để bầu cử Quốc hội khóa I, cấp ngày 31/12/1945. Những hiện vật này chính là những “chứng nhân” thời khắc lịch sử của đất nước.

Một trong những điểm nhấn thu hút khách tham quan là không gian trưng bày những kỷ vật của Chủ tịch Hồ Chí Minh khi Người trở về Tổ quốc năm 1941. Đó là những vật dụng Người sử dụng thường ngày trong thời gian sống tại hang Cốc Bó, Pác Bó (Cao Bằng) như: chiếc nồi, bát, chậu rửa mặt, gậy... khi trở về đất nước sau gần ba mươi năm bôn ba tìm đường cứu nước. Những hiện vật này không chỉ là di sản lịch sử mà còn là lời kể chân thực, giúp thế hệ sau hiểu và trân trọng hơn giá trị mà Chủ tịch Hồ Chí Minh đã cống hiến cho đất nước. Trong điều kiện gian khó của núi rừng, những quyết sách chiến lược về đường lối cách mạng đã được hình thành.

Một trong những hiện vật phản ánh nổi bật ý nghĩa các mùa xuân khởi nguồn thắng lợi của dân tộc là những tờ báo cách mạng và báo Xuân. Trong khuôn khổ trưng bày, Bảo tàng Lịch sử quốc gia đã giới thiệu bộ sưu tập báo Xuân của Đảng trước năm 1945 với những tờ báo tiêu biểu như: Báo Dân Chúng, cơ quan Trung ương của Đảng Cộng sản Đông Dương, do Tổng Bí thư Nguyễn Văn Cừ sáng lập, xuất bản tại Sài Gòn (số Xuân 1939); Báo Lao Động, cơ quan công vận của Xứ ủy Nam Kỳ Đảng Cộng sản Đông Dương, xuất bản tại Sài Gòn (số Xuân 1939); Báo Cứu Quốc, cơ quan Trung ương của Tổng bộ Việt Minh (số Xuân 1942 ra ngày 10/2/1942, số Xuân 1943, số Xuân 1945)…

Các bài báo với hơi thở chính luận sắc sảo chính là phương tiện truyền bá tư tưởng cách mạng, gieo niềm tin vào tương lai độc lập dân tộc.

Một điểm nhấn giàu giá trị nghệ thuật và cảm xúc trong không gian trưng bày là bản in ca khúc “Xuân mới” (lời Trương Tuấn, nhạc Văn Minh). Được sáng tác nhân dịp đón Tết Nguyên đán đầu tiên của nước Việt Nam độc lập (1946), tác phẩm mang âm hưởng của niềm tin yêu, khát vọng và khí thế sôi sục của những con người vừa giành được tự do. Giai điệu và ca từ của “Xuân mới” như gieo vào lòng người niềm lạc quan về mùa xuân độc lập đầu tiên của đất nước, không chỉ với cảnh sắc thiên nhiên tươi đẹp, mà còn là mùa xuân của độc lập, tự do và khát vọng vươn lên mạnh mẽ. Đây cũng là một trong những hiện vật tiêu biểu lần đầu được giới thiệu tới công chúng.

Cùng với các hiện vật nêu trên, hơn 150 tài liệu, hiện vật khác được giới thiệu tại không gian trưng bày chuyên đề “Mùa Xuân - Khởi nguồn thắng lợi” đều gửi gắm thông điệp xuyên suốt về những khởi đầu mang tính quyết định của cách mạng Việt Nam diễn ra vào mùa xuân.

Giám đốc Bảo tàng Lịch sử quốc gia Nguyễn Văn Đoàn, nhấn mạnh: “Chúng tôi đã lựa chọn những hiện vật tiêu biểu gắn liền với những mùa xuân để công chúng chiêm nghiệm lại những khởi đầu đầy ý nghĩa, mỗi mùa xuân gắn liền với một bước chuyển quan trọng của cách mạng Việt Nam, từ giành độc lập dân tộc, xây dựng đất nước đến đổi mới, hội nhập và phát triển. Mùa xuân năm 2026, với nhiệm kỳ mới sau Đại hội lần thứ XIV của Đảng, tiếp tục khẳng định khát vọng đột phá, sáng tạo và đưa đất nước phát triển lên tầm cao mới”.

THANH DUNG