Hành trình trở thành nông dân Việt Nam xuất sắc 40 năm đổi mới

Các sản phẩm hải sản khô mang thương hiệu Dũng Liễu. Ảnh: NVCC

Bắt đầu từ những mẻ mắm quê

Sinh ra và lớn lên ở miền biển Tĩnh Gia - nơi đời sống người dân gắn bó mật thiết với biển, chị Lê Thị Liễu sớm nhận thấy tiềm năng từ nguồn lợi thủy sản phong phú của quê hương. Năm 1998, sau khi lập gia đình, chị bắt đầu kinh doanh hải sản bằng một cửa hàng nhỏ. Thời điểm ấy, nghề chế biến thủy, hải sản ở địa phương chủ yếu dựa vào phương pháp thủ công, sản lượng chưa lớn, đầu ra thiếu ổn định. Nhưng chính những khó khăn đó đã thôi thúc người phụ nữ vùng biển tìm cách tận dụng nguồn nguyên liệu sẵn có, thay vì chỉ dừng lại ở việc thu mua, bán lại hải sản.

“Bước ngoặt đến với tôi vào năm 2003, trong một lần ngư dân địa phương trúng mùa moi. Hôm ấy, tôi mải miết thu mua hải sản từ những chuyến thuyền trở về để bán lại cho các đại lý. Khi công việc gần xong thì phát hiện vẫn còn một lượng cá cơm, moi tươi chưa kịp tiêu thụ. Trời đã tối, mưa trái mùa bất ngờ ập đến. Nếu để qua ngày, số nguyên liệu có thể hư hỏng, gây thiệt hại cho gia đình. Tôi quyết định giữ lại số nguyên liệu ấy để ủ mắm. Tình huống tưởng chừng bất lợi lại mở ra một hướng đi mới. Sau lần đó, tôi bắt đầu dành một phần nguyên liệu mỗi tuần để làm mắm chua, mắm tôm, nước mắm và những sản phẩm chế biến truyền thống khác”, chị Lê Thị Liễu tâm sự.

Làm ra sản phẩm mới chỉ là bước đầu, tìm được khách hàng và duy trì đầu ra mới là bài toán khó. Nguồn vốn hạn hẹp khiến gia đình chị Liễu không thể tích trữ hàng hóa trong thời gian dài, còn việc chỉ trông chờ khách đến cửa hàng thì quá chậm. Nghĩ vậy, chị quyết định mang sản phẩm đi bán tại các vùng quê, trực tiếp giới thiệu đến từng hộ dân hoặc gửi hàng tại các cửa hàng tạp hóa nhờ bán giúp. Đặc biệt, chị sẵn sàng chờ khách sử dụng, cảm nhận chất lượng rồi mới nhận tiền thanh toán. Những chuyến đi ấy giúp chị hiểu rõ hơn nhu cầu của người tiêu dùng, đồng thời tạo dựng niềm tin bằng chính chất lượng sản phẩm. Khách hàng hài lòng tiếp tục mua, giới thiệu cho người quen; thị trường dần mở rộng.

“Quả ngọt”

Từ những mẻ mắm ban đầu, chị từng bước có chỗ đứng trong lĩnh vực chế biến thủy, hải sản tại địa phương. Năm 2013, chị tiếp tục đầu tư phát triển hoạt động chế biến theo hướng chuyên sâu. Thay vì chỉ tập trung vào khâu kinh doanh, gia đình chị Liễu chú trọng hoàn thiện quy trình sản xuất, cải tiến bao bì, mẫu mã, đa dạng hóa sản phẩm và mở rộng hệ thống phân phối. Đến nay, cơ sở của gia đình có diện tích khoảng 5.000m2, gồm khu chế biến thủy, hải sản và kho đông lạnh; khu muối mắm; khu trưng bày, giới thiệu sản phẩm và khu dịch vụ ăn uống.

Danh mục sản phẩm ngày càng phong phú, từ mực khô, mực một nắng, cá cơm khô, moi khô, tôm khô, sứa đến nước mắm, mắm tôm, mắm tép mang thương hiệu “Dũng Liễu”. Đã có 7 sản phẩm của gia đình chị Liễu được chứng nhận OCOP, gồm cá cơm khô Dũng Liễu, mực khô Dũng Liễu, nước mắm cốt cá cơm Dũng Liễu, moi khô Dũng Liễu, sứa khô Dũng Liễu, mắm tôm Dũng Liễu và mắm tép Dũng Liễu. Đây là kết quả của quá trình kiên trì giữ gìn phương pháp chế biến truyền thống, đồng thời nâng cao chất lượng và từng bước đáp ứng những yêu cầu ngày càng cao của thị trường.

Chị Lê Thị Liễu tại lễ tôn vinh và trao danh hiệu “Nông dân Việt Nam xuất sắc 40 năm đổi mới”. Ảnh: NVCC

Xác định an toàn thực phẩm là yếu tố quyết định uy tín lâu dài, từ năm 2018 đến năm 2025, gia đình chị Liễu đầu tư hơn 2 tỷ đồng vào máy móc, thiết bị chiết rót, đóng chai, đóng gói và hệ thống bao bì. Xưởng chiết rót, đóng gói được bố trí riêng biệt với khu ngâm ủ, góp phần cải thiện điều kiện vệ sinh trong sản xuất. Cơ sở cũng chú trọng các yêu cầu kiểm soát an toàn thực phẩm và năm 2018 được cấp chứng nhận FSSC 22000.

Trong sản xuất, chị Lê Thị Liễu kết hợp phương pháp ngâm ủ chum sành truyền thống với công nghệ hiện đại. Chị đẩy mạnh tiêu thụ qua kênh online, mạng xã hội, chuỗi siêu thị và xuất khẩu sang thị trường Trung Quốc, Đài Loan, Hàn Quốc. Mô hình kinh doanh đạt doanh thu khoảng 16 tỷ đồng, lợi nhuận 4 tỷ đồng/năm. Ngoài ra, chị đầu tư hơn 5 tỷ đồng kinh doanh dịch vụ ăn uống tại bãi biển Hải Hòa, tạo việc làm cho khoảng 80 lao động với thu nhập 7 - 10 triệu đồng/tháng.

Với chị Liễu, người lao động là yếu tố cốt lõi cho sự phát triển bền vững. Không chỉ chăm lo điều kiện làm việc và thu nhập cho người lao động, chị còn hỗ trợ hơn 50 hộ dân tại phường Tĩnh Gia vay trên 400 triệu đồng vốn không lãi suất để phát triển kinh doanh. Bên cạnh đó, chị đầu tư công cụ đánh bắt hải sản, tạo việc làm thời vụ cho 50 – 60 lao động (thu nhập 200.000 đồng/ngày) và tích cực tham gia các hoạt động an sinh xã hội, xây nhà tình nghĩa, hỗ trợ người yếu thế.

Song song với phát triển kinh tế, chị Lê Thị Liễu còn là nữ đại biểu HĐND ở địa phương. Trước khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, chị Lê Thị Liễu là đại biểu HĐND phường Hải Hòa nhiệm kỳ 2011-2016, đại biểu HĐND thị xã Nghi Sơn trong hai nhiệm kỳ 2016-2021 và 2021-2026. Hiện nay, chị đang đảm nhiệm vai trò đại biểu HĐND phường Tĩnh Gia nhiệm kỳ 2026-2031. Xuất thân từ nghề chế biến, kinh doanh thủy, hải sản, chị thấu hiểu sâu sắc tâm tư và khó khăn của bà con vùng biển. Chị đã tích cực phản ánh các kiến nghị về sinh kế, sản xuất, tiêu thụ hải sản và đồng hành hỗ trợ người dân bằng những hành động thực tế, trọn vẹn trách nhiệm của người đại biểu dân cử.

Năm 2025, chị Liễu vinh dự nhận Bằng khen của Thủ tướng Chính phủ. Mới đây, ngày 12/10/2026, tại Hà Nội, chị Lê Thị Liễu vinh dự là 1 trong 96 nông dân được tôn vinh danh hiệu “Nông dân Việt Nam xuất sắc 40 năm đổi mới”, được Ban Chấp hành Trung ương Hội Nông dân Việt Nam trao tặng Bằng khen, ghi nhận những nỗ lực trong lao động, sản xuất, kinh doanh và đóng góp cho cộng đồng. Sự ghi nhận ấy là dấu mốc đáng nhớ trên hành trình khởi nghiệp của người phụ nữ vùng biển. Đó là câu chuyện về người nông dân Thanh Hóa năng động, sáng tạo, biết khai thác lợi thế quê hương để vươn lên trong thời kỳ đổi mới.