Hành vi cán qua nạn nhân sau va chạm bị xử lý thế nào?

Trong một báo cáo tổng hợp thông tin và kiến nghị một số nội dung nâng cao ATGT đối với hoạt động kinh doanh vận tải mới đây, Ủy ban ATGT Quốc gia nhận định, hành vi điều khiển phương tiện của một số lái xe kinh doanh vận tải liên quan trực tiếp tới nhiều vụ TNGT có hậu quả đặc biệt nghiêm trọng, gây bức xúc trong dư luận. Trong đó có tình trạng xe kinh doanh vận tải có dấu hiệu cố tình cán qua người nạn nhân dẫn đến tử vong.

Nhiều vụ tai nạn gây phẫn nộ

Một vụ tai nạn được ghi nhận vào ngày 28/8/2024 tại tỉnh Đồng Nai. Xe tải biển kiểm soát 72H-011.07 rẽ phải vào một cây xăng trên quốc lộ 51.

Lực lượng chức năng dựng lại hiện trường vụ việc tại tỉnh Đồng Nai.

Phương tiện này va chạm với xe máy đi cùng chiều. Nạn nhân ngã xuống đường. Tài xế xe tải không dừng lại. Xe tải tiếp tục di chuyển và cán qua người nạn nhân lần thứ hai khiến nạn nhân tử vong tại chỗ.

Một vụ việc khác xảy ra vào hồi 11h ngày 4/11/2023, trên đường Mỹ Phước - Tân Vạn, đoạn qua phường Thuận Giao, TP Thuận An, tỉnh Bình Dương. Cụ thể, xe đầu kéo mang biển kiểm soát 61H-016.32 kéo theo rơ-moóc rẽ phải tại giao lộ rồi va chạm với xe máy đi cùng chiều. Tài xế không dừng lại ngay sau va chạm. Bánh xe tiếp tục di chuyển và cán qua người nạn nhân khiến người này tử vong tại chỗ.

Trong báo cáo số 26/UBATGTQG của Ủy ban ATGT Quốc gia, đã chỉ ra những nguyên nhân sâu xa dẫn đến việc tài xế có những hành vi gây phẫn nộ kể trên.

Đầu tiên là, lái xe kinh doanh chịu áp lực rất lớn về vòng quay công việc và thu nhập. Doanh nghiệp vận tải nắm giữ quyền lực tuyệt đối trong việc điều hành. Các công ty thường xuyên ép tiến độ giao hàng.

Cơ chế khoán lương đẩy tài xế vào tình thế phải chạy quá tốc độ. Kẽ hở pháp luật cũng là một nguyên nhân quan trọng. Khung hình phạt đối với lỗi vô ý làm chết người hiện nay còn thấp.

Bộ luật hiện hành chủ yếu xử phạt cá nhân người lái xe. Doanh nghiệp vận tải dường như đang đứng ngoài vòng chịu trách nhiệm.

Pháp luật xử lý thế nào?

Trước những vụ việc trên, luật sư Nguyễn Minh Ngọc, Công ty Luật The Light cho biết, pháp luật hiện hành đã có quy định khá rõ ràng.

Theo Điều 9 của Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024, người điều khiển phương tiện phải có giấy phép lái xe hợp pháp, không được có nồng độ cồn trong máu, không sử dụng ma túy hay các chất kích thích bị cấm.

Luật sư Nguyễn Minh Ngọc - Công ty Luật The Light.

Đồng thời, tài xế cũng không được dùng tay cầm điện thoại khi đang điều khiển phương tiện trên đường.

Liên quan đến hành vi cố tình cán qua người bị nạn, luật sư nhận định, đây là hành vi có dấu hiệu tước đoạt tính mạng người khác. Cơ quan điều tra có thể làm rõ thông qua hệ thống camera an ninh hoặc video do người dân ghi lại.

Với các chứng cứ phù hợp, tài xế có thể bị xem xét về tội giết người theo Điều 123 của Bộ luật Hình sự 2015, với khung hình phạt cao nhất là tử hình.

Trong một số trường hợp, hành vi này cũng có thể bị đánh giá theo tội vô ý làm chết người do vi phạm quy tắc nghề nghiệp, quy định tại Điều 129 của bộ luật này.

Ở góc độ quản lý, luật sư cho rằng, cần xây dựng bộ quy tắc nghề nghiệp rõ ràng cho tài xế và yêu cầu doanh nghiệp công khai tại nơi làm việc.

Trách nhiệm của doanh nghiệp cũng có thể bị xem xét nếu có dấu hiệu buông lỏng quản lý. Những tài liệu như băng ghi âm cuộc họp hay tin nhắn chỉ đạo đều có thể trở thành chứng cứ.

Bên cạnh đó, doanh nghiệp vận tải cần tăng cường phổ biến pháp luật, đào tạo định kỳ và kiểm tra đột xuất đối với tài xế.

Việc bỏ qua các khâu này, trong trường hợp gây hậu quả nghiêm trọng, có thể bị xem xét là thiếu trách nhiệm. Các biện pháp kỷ luật nội bộ cũng cần được áp dụng chặt chẽ nhằm hạn chế vi phạm phát sinh.