HĐND cấp tỉnh được quyết định mức chi cao hơn cho công tác hoà giải ở cơ sở?

Quy định về ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số

Phó Cục trưởng Cục Phổ biến, giáo dục pháp luật và Trợ giúp pháp lý Ngô Quỳnh Hoa cho biết, dự thảo Nghị định gồm 6 chương, 33 điều, được xây dựng theo hướng kế thừa những quy định còn phù hợp, sửa đổi, bổ sung những quy định không còn phù hợp, bổ sung những nội dung mới của Luật năm 2026 và những vấn đề cần thiết để tổ chức thi hành Luật.

Theo đó, dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung quy định về các mâu thuẫn, tranh chấp, vi phạm pháp luật thuộc phạm vi hòa giải ở cơ sở; bổ sung quy định về rà soát, đánh giá và kiện toàn tổ hòa giải, bầu hòa giải viên, chỉ định hòa giải viên; người được mời tham gia hòa giải và người phiên dịch.

Đồng thời, bổ sung quy định về ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong công tác hòa giải ở cơ sở; bầu hòa giải viên bằng hình thức trực tuyến; hòa giải trực tuyến và hồ sơ; kết quả hòa giải dưới dạng điện tử, sổ theo dõi hoạt động hòa giải dưới dạng điện tử.

Dự thảo Nghị định cũng quy định cụ thể các nội dung kinh phí do ngân sách nhà nước bảo đảm cho công tác hòa giải ở cơ sở, qua đó làm rõ phạm vi và trách nhiệm bảo đảm kinh phí. Đồng thời, giao Bộ Tài chính hướng dẫn việc lập dự toán, quản lý, sử dụng và quyết toán kinh phí theo quy định của pháp luật về ngân sách nhà nước.

Bộ Tư pháp họp Tổ soạn thảo Nghị định quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Hòa giải ở cơ sở. Ảnh: BTP

Dự thảo quy định HĐND cấp tỉnh được quyết định mức chi cao hơn mức chi do Bộ Tài chính quy định, phù hợp với khả năng cân đối ngân sách và điều kiện thực tế của địa phương nhằm bảo đảm nguồn lực cần thiết cho công tác hòa giải ở cơ sở, đồng thời phát huy tính chủ động của địa phương trong việc hỗ trợ và nâng cao hiệu quả hoạt động hòa giải.

Góp ý tại cuộc họp, các đại biểu cho rằng, đối với quy định về xác định, quản lý vụ việc hòa giải ở cơ sở, cần nghiên cứu thêm về thẩm quyền và trách nhiệm của các cơ quan liên quan. Theo đó, nên giao UBND cấp xã thực hiện các nhiệm vụ thuộc thẩm quyền quản lý nhà nước tại địa phương.

Đối với việc xác định vụ việc có thuộc phạm vi hòa giải ở cơ sở hay không, cần làm rõ cách xử lý trong trường hợp vụ việc phức tạp, vượt quá khả năng xem xét của cấp xã. Trong trường hợp này, cấp xã có thể đề nghị cơ quan có thẩm quyền hướng dẫn, cho ý kiến để bảo đảm việc xác định và xử lý vụ việc đúng quy định.

Xác định rõ yêu cầu bảo mật

Đối với quy định về hòa giải trực tuyến và hồ sơ, kết quả hòa giải điện tử, dự thảo đã bổ sung quy định về việc sử dụng hình thức hòa giải trực tuyến và xác nhận kết quả bằng chữ ký số. Tuy nhiên, dự thảo cho phép sử dụng các ứng dụng mạng xã hội và các nền tảng số để thực hiện hòa giải.

Việc sử dụng các nền tảng này, nhất là trong các vụ việc liên quan đến hôn nhân, gia đình và thông tin cá nhân, có thể phát sinh rủi ro về bảo vệ dữ liệu cá nhân và bí mật đời sống riêng tư.

Cần quy định rõ theo hướng nền tảng số được lựa chọn phải đáp ứng các yêu cầu về bảo mật thông tin, bảo vệ dữ liệu cá nhân; đồng thời, không tự động ghi âm, ghi hình khi chưa có sự đồng ý của các bên tham gia hòa giải.

Cùng với đó, các đại biểu cho rằng đối với quy định về sổ theo dõi hoạt động hòa giải ở cơ sở, dự thảo quy định các thông tin về tên, địa chỉ của cá nhân, cơ quan, tổ chức và các thông tin khác liên quan đến bí mật cá nhân, bí mật gia đình phải được mã hóa trước khi công khai.

Vì vậy, cần quy định theo hướng xác định rõ yêu cầu bảo mật đối với sổ theo dõi hoạt động hòa giải ở cơ sở bằng bản giấy và bản điện tử. Trường hợp trích xuất hoặc chia sẻ dữ liệu để phục vụ công tác báo cáo, thống kê và các mục đích quản lý khác, cần bảo đảm các thông tin liên quan đến cá nhân, địa chỉ, bí mật cá nhân và bí mật gia đình được bảo vệ theo quy định của pháp luật về bảo vệ dữ liệu cá nhân.

Về nội dung tư vấn việc xác định phạm vi hòa giải ở cơ sở, các đại biểu cho rằng, dự thảo Nghị định quy định phù hợp về trường hợp một vụ, việc đồng thời thuộc phạm vi hòa giải ở cơ sở và thuộc phạm vi hòa giải theo quy định của pháp luật chuyên ngành mà một hoặc các bên đồng thời có yêu cầu hòa giải ở cơ sở và hòa giải theo pháp luật chuyên ngành thì hòa giải viên đề nghị các bên thống nhất lựa chọn một cơ chế hòa giải…