Hé lộ những giao dịch bất thường từ loạt 'ông lớn' kinh doanh vàng

Thanh tra Chính phủ vừa thông báo Kết luận thanh tra việc chấp hành chính sách, pháp luật trong hoạt động kinh doanh vàng tại 6 doanh nghiệp, trong đó có Bảo Tín Mạnh Hải, Mi Hồng, SJC, PNJ và DOJI.

Khách hàng giao dịch tại cửa hàng vàng Bảo Tín Mạnh Hải.

Tại Công ty CP Bảo Tín Mạnh Hải, Thanh tra Chính phủ xác định doanh nghiệp nhận đặt cọc của một số khách hàng mua vàng miếng nhưng không giao vàng ngay, vi phạm quy định tại Giấy phép kinh doanh mua bán vàng miếng. Doanh nghiệp cũng xác định chưa đúng giá vốn hàng hóa trên tờ khai thuế GTGT, dẫn đến kê khai thiếu và phải nộp bổ sung thuế.

Công ty CP Vàng bạc đá quý Bảo Tín Mạnh Hải bị xác định có nhiều vi phạm về phòng, chống rửa tiền như xây dựng quy định nội bộ chưa đúng, báo cáo thiếu giao dịch giá trị lớn, thu thập và cập nhật thông tin khách hàng chưa đầy đủ, chưa phân loại khách hàng theo mức độ rủi ro. Doanh nghiệp cũng đăng ký lại website thương mại điện tử chậm, thông tin về giá mua, giá bán và các chi phí liên quan chưa đầy đủ. Ngoài ra, việc hạch toán thu nhập, phân bổ chi phí, chi phí thuê ngoài, tư vấn và kê khai thuế chưa đúng quy định, dẫn đến phải nộp bổ sung thuế TNDN và thuế GTGT.

Công ty này còn xác định không đúng chỉ tiêu giá vốn của hàng hóa mua vào trên tờ khai thuế GTGT, kê khai thiếu thuế GTGT, phải nộp bổ sung thuế GTGT đối với hoạt động mua, bán, chế tác vàng bạc, đá quý và hoạt động đổi vàng.

Tại Công ty TNHH Mi Hồng, doanh nghiệp chưa báo cáo Ngân hàng Nhà nước về việc chấm dứt kinh doanh vàng miếng tại một số chi nhánh. Công ty còn bị xác định cung cấp thông tin chưa đầy đủ, sai lệch về sản phẩm trên website; vi phạm một số quy định về phòng, chống rửa tiền như chưa đào tạo nghiệp vụ, thu thập, cập nhật và xác minh thông tin khách hàng, chưa phân loại khách hàng theo mức độ rủi ro. Doanh nghiệp cũng kê khai thiếu thuế TNCN khi thành viên HĐTV chuyển nhượng vốn.

Đối với 3 doanh nghiệp gồm Công ty TNHH Vàng bạc đá quý Sài Gòn - SJC, Công ty CP Vàng bạc đá quý Phú Nhuận (PNJ) và Công ty CP Tập đoàn Vàng bạc đá quý DOJI, Thanh tra Chính phủ đều xác định việc xác định giá vốn hàng hóa trên tờ khai thuế GTGT chưa đúng, dẫn đến kê khai thiếu và phải nộp bổ sung thuế GTGT đối với hoạt động mua, bán, chế tác vàng bạc, đá quý.

Riêng SJC còn bị xác định vi phạm quy định kế toán trong việc trích lập dự phòng giảm giá hàng tồn kho vàng miếng, dẫn đến phải hạch toán tăng và nộp bổ sung vào ngân sách Nhà nước phần lợi nhuận còn lại năm 2024.

Thanh tra Chính phủ đưa ra loạt kiến nghị xử lý vi phạm tại các doanh nghiệp kinh doanh vàng, trong đó đề nghị Bộ Tài chính chỉ đạo Cục Thuế rà soát, kiểm tra và xử lý các khoản phải thu nộp ngân sách nhà nước, với số tiền tạm tính 93,733 tỷ đồng do doanh nghiệp kê khai chưa đúng.

Số tiền này gồm 29,515 tỷ đồng thuế GTGT, 4,322 tỷ đồng thuế thu nhập cá nhân, 0,229 tỷ đồng thuế thu nhập doanh nghiệp và 59,666 tỷ đồng lợi nhuận còn lại sau khi trích bổ sung các quỹ năm 2024.

Thanh tra Chính phủ cũng yêu cầu kiểm tra việc thực hiện nghĩa vụ thuế, phí của các doanh nghiệp mua, bán, chế tác vàng, bạc, đá quý, bảo đảm thu đúng, thu đủ, không để thất thoát ngân sách. Trường hợp phát hiện dấu hiệu vi phạm hình sự, cơ quan chức năng được kiến nghị chuyển hồ sơ để xử lý theo thẩm quyền.

Đáng chú ý, Thanh tra Chính phủ chuyển Bộ Công an thông tin về dấu hiệu vi phạm liên quan 7 cá nhân bán vàng nguyên liệu không rõ nguồn gốc, xuất xứ với tổng số tiền khoảng 2.084 tỷ đồng. Theo kết luận, khối lượng và giá trị giao dịch của những trường hợp này lớn bất thường, không tương xứng với thu nhập của người bán.

Thanh tra Chính phủ cũng xác định tình trạng kê khai không đúng thuế và lợi nhuận, tổng số tiền tạm tính 93,733 tỷ đồng. Trong đó, việc kê khai thiếu thuế GTGT đối với hoạt động kinh doanh vàng trang sức, mỹ nghệ diễn ra trong nhiều năm, có tính chất phổ biến, với số thuế thiếu tạm tính 28,403 tỷ đồng.

Với Bộ Công thương, Thanh tra Chính phủ kiến nghị chỉ đạo các cơ quan liên quan kiểm tra, xử lý vi phạm hành chính trong thương mại điện tử, sử dụng công nghệ số để kinh doanh vàng; đồng thời xem xét các hành vi găm hàng, thao túng giá, "đội giá, đẩy giá" được nêu trong kết luận thanh tra.