Hệ thống giao dịch trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ: Một năm vận hành an toàn, hiệu quả
Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội (HNX) phối hợp với Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam (Vietcombank) tổ chức Hội nghị Tổng kết 1 năm vận hành Hệ thống giao dịch trái phiếu doanh nghiệp (TPDN riêng lẻ (19/7/2023-19/7/2024).
![Chủ tịch HNX Nguyễn Duy Thịnh phát biểu khai mạc Hội nghị. Ảnh: UBCKNN](https://photo-baomoi.bmcdn.me/w700_r1/2024_08_19_624_49937812/53e0db8486cb6f9536da.jpg)
Chủ tịch HNX Nguyễn Duy Thịnh phát biểu khai mạc Hội nghị. Ảnh: UBCKNN
Giá trị giao dịch trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ bình quân đạt 3.704,5 tỷ đồng/phiên
Khai mạc Hội nghị, Chủ tịch HNX - ông Nguyễn Duy Thịnh - cho biết, xây dựng và phát triển thị trường chứng khoán nói chung và thị trường TPDN nói riêng là chủ trương lớn, nhất quán, đúng đắn của Đảng, Nhà nước, Chính phủ. Trong đó, thị trường TPDN được đánh giá có vai trò quan trọng trong nền kinh tế, là kênh huy động vốn hiệu quả trong trung, dài hạn đối với sự phát triển bền vững của doanh nghiệp, đồng thời góp phần đa dạng hóa thị trường tài chính, bảo đảm hài hòa, cân đối cơ cấu thị trường vốn…
Dưới sự chỉ đạo sát sao và quyết liệt của Lãnh đạo Bộ Tài chính, Ủy ban Chứng khoán nhà nước (UBCKNN) cùng sự phối hợp tích cực, hiệu quả của Tổngcông ty Lưu ký và Bù trừ Chứng khoán Việt Nam (VSDC), Vietcombank, các đơn vị thành viên, sau 9 tháng chuẩn bị, ngày 19/7/2023, hệ thống giao dịch tập trung TPDN riêng lẻ đã chính thức khai trương vận hành tại HNX.
Theo Chủ tịch HNX, mặc dù chuẩn bị trong thời gian ngắn, song hệ thống giao dịch TPDN riêng lẻ đã khai trương, vận hành đúng quy định theo Nghị định 65/2022/NĐ-CP và chỉ đạo của Lãnh đạo Bộ Tài chính. Sau một năm đi vào hoạt động, hệ thống giao dịch TPDN riêng lẻ được vận hành an toàn, thông suốt, quy mô thị trường giao dịch TPDN riêng lẻ đã có sự phát triển mạnh mẽ, cùng với đó là sự cải thiện tình hình phát hành TPDN riêng lẻ trên thị trường sơ cấp.
“Trên tinh thần luôn cầu thị, tiếp tục xây dựng, hoàn thiện hơn nữa thị trường TPDN riêng lẻ, chúng tôi tin rằng, cùng với sự chỉ đạo và ủng hộ của lãnh đạo Bộ Tài chính, sự nỗ lực của UBCKNN, HNX, VSDC, Vietcombank, các đơn vị thành viên, các tổ chức phát hành... thị trường TPDN riêng lẻ sẽ ngày càng phát triển ổn định, an toàn, bền vững hơn nữa, phát huy hiệu quả vai trò là một kênh huy động vốn trung, dài hạn cho doanh nghiệp nói riêng và nền kinh tế nói chung” - ông Nguyễn Duy Thịnh nhấn mạnh.
Tại Hội nghị, đại diện HNX, VSDC, Vietcombank đã báo cáo về tình hình niêm yết, giao dịch, đăng ký, lưu ký và thanh toán trên thị trường TPDN riêng lẻ sau một năm vận hành. Báo cáo đánh giá của từng đơn vị đều cho thấy sự nỗ lực, quyết tâm và kết quả phối hợp, trao đổi thông tin, kết nối hệ thống để vận hành thị trường trái phiếu riêng lẻ giữa VSDC, HNX, VCB và thành viên lưu ký đã được thực hiện nhịp nhàng, hiệu quả, đảm bảo an toàn, thông suốt.
Phó Tổng giám đốc HNX - bà Vũ Thị Thúy Ngà - cho hay, tại thời điểm khai trương, thị trường có 19 mã TPDN riêng lẻ của 3 tổ chức phát hành đăng ký giao dịch với tổng giá trị đăng ký giao dịch 9.060 tỷ đồng.
Sau một năm, HNX đã tiếp nhận hồ sơ và đưa vào giao dịch trên hệ thống giao dịch TPDN riêng lẻ 1.146 mã trái phiếu của 301 doanh nghiệp với giá trị đăng ký giao dịch đạt gần 832.189,4 tỷ đồng. Hệ thống thành viên giao dịch TPDN riêng lẻ cũng phát triển nhanh chóng từ 8 thành viên tại ngày khai trương thị trường, đến nay, hệ thống đã có 48 thành viên.
Đặc biệt, thanh khoản TPDN riêng lẻ được cải thiện rõ rệt, giá trị giao dịch bình quân trong 1 tháng đầu tiên khai trương thị trường đạt 250,6 tỷ đồng/phiên. Sau 1 năm, giá trị giao dịch TPDN riêng lẻ bình quân đạt 3.704,5 tỷ đồng/phiên, tập trung chủ yếu vào nhà đầu tư là các tổ chức tín dụng (38,3%), công ty chứng khoán (gần 32%).
Mặt khác, thị trường TPDN riêng lẻ thứ cấp phát triển cũng tạo điều kiện thuận lợi để doanh nghiệp huy động vốn trên thị trường sơ cấp, góp phần thúc đẩy thị trường sơ cấp TPDN riêng lẻ phát triển lành mạnh và bền vững hơn. Tại thị trường trong nước, từ ngày 19/7/2023 đến ngày 19/7/2024, có 167 đợt phát hành thành công với giá trị 393.892,6 tỷ đồng.
![Chủ tịch UBCKNN Vũ Thị Chân Phương đánh giá cao những kết quả đạt được qua một năm chính thức vận hành hệ thống giao dịch TPDN riêng lẻ. Ảnh: UBCKNN](https://photo-baomoi.bmcdn.me/w700_r1/2024_08_19_624_49937812/df875be306aceff2b6bd.jpg)
Chủ tịch UBCKNN Vũ Thị Chân Phương đánh giá cao những kết quả đạt được qua một năm chính thức vận hành hệ thống giao dịch TPDN riêng lẻ. Ảnh: UBCKNN
6 giải pháp thời gian tới
Phát biểu tại Hội nghị, Chủ tịch UBCKNN - bà Vũ Thị Chân Phương - đánh giá cao những kết quả đạt được qua một năm chính thức vận hành hệ thống giao dịch TPDN riêng lẻ.
“Đây là kết quả từ sự kết hợp chặt chẽ giữa chủ trương đúng đắn của Chính phủ, sự chỉ đạo sát sao của Bộ Tài chính, sự nỗ lực triển khai của HNX, VSDC, sự tham gia tích cực của Vietcombank trong vai trò ngân hàng thanh toán, cũng như sự hưởng ứng tham gia của các thành viên thị trường. Đây cũng là thành tích chung của nhiều tập thể, đơn vị, cá nhân vì mục tiêu xây dựng, phát triển thị trường TPDN riêng lẻ ổn định, an toàn, minh bạch và bền vững” - Chủ tịch UBCKNN bày tỏ.
Bên cạnh những kết quả đã đạt được và qua một số ý kiến, đề xuất tại Hội nghị, Chủ tịch UBCKNN cho rằng, cơ quan quản lý, các đơn vị, cũng như các thành viên thị trường, tổ chức phát hành cần tiếp tục nghiên cứu để đề ra các giải pháp khắc phục những tồn tại, đưa thị trường TPDN nói chung và TPDN riêng lẻ nói riêng phát triển chất lượng, hiệu quả, minh bạch, bền vững hơn nữa; đóng góp rõ nét hơn trong vai trò là kênh huy động vốn trung, dài hạn cho doanh nghiệp và nền kinh tế.
“Tôi tin tưởng thị trường TPDN riêng lẻ đã, đang và sẽ trở thành một trong các kênh huy động vốn của doanh nghiệp bên cạnh kênh tín dụng ngân hàng, kênh phát hành chứng khoán ra công chúng và các kênh huy động vốn khác” - bà Vũ Thị Chân Phương nhấn mạnh.
Với mong muốn chung tay cùng các cơ quan, tổ chức, thành viên thị trường trong xây dựng thị trường TPDN riêng lẻ ngày càng phát triển bền vững, đóng góp cho sự phát triển của các doanh nghiệp nói riêng và thị trường tài chính nói chung, Chủ tịch UBCKNN đề nghị các đơn vị nghiên cứu, triển khai một số giải pháp cụ thể:
Thứ nhất, tiếp tục nâng cao chất lượng hàng hóa trên thị trường thông qua nâng cao chất lượng tổ chức phát hành. Có giải pháp cơ bản để kiểm soát chất lượng của TPDN riêng lẻ thông qua đẩy mạnh áp dụng định mức tín nhiệm đối với tổ chức phát hành TPDN riêng lẻ; xem xét nâng điều kiện phát hành TPDN riêng lẻ để giảm thiểu việc nhiều doanh nghiệp mới thành lập, chưa có hoạt động hoặc đã thành lập nhưng không có hoạt động có thể phát hành TPDN riêng lẻ với quy mô gấp nhiều lần vốn chủ sở hữu.
Thứ hai, tiếp tục nâng cao chất lượng nhà đầu tư theo hướng thu hút nhà đầu tư chuyên nghiệp trong lĩnh vực tài chính, các nhà đầu tư tài chính, nhà đầu tư tổ chức nước ngoài.
Thứ ba,sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan xây dựng chính sách, các tổ chức giám sát, các thành viên thị trường trong đề ra các giải pháp, sáng kiến thúc đẩy sự phát triển bền vững, lành mạnh của thị trường, giải quyết những khó khăn, tồn tại, vướng mắc trong quá trình hoạt động của thị trường.
Thứ tư, xem xét thúc đẩy tiêu chuẩn hóa, nghiên cứu xây dựng và ứng dụng bộ tiêu chuẩn điều kiện, điều khoản mẫu cho TPDN tham khảo kinh nghiệm, thông lệ quốc tế để giải quyết thực trạng các trái phiếu có nhiều điều kiện, điều khoản khác như hiện nay.
Thứ năm, nghiên cứu khuyến khích phát triển hệ sinh thái cho thị trường thông qua phát triển và nâng cao chất lượng các tổ chức cung cấp dịch vụ, tổ chức trung gian thị trường như tổ chức tư vấn, tổ chức bảo lãnh, tổ chức nâng cao tín nhiệm...
Thứ sáu, tăng cường truyền thông về hoạt động, vận hành và quy định trên thị trường TPDN riêng lẻ để doanh nghiệp, các nhà đầu tư nâng cao hiểu biết về quyền, nghĩa vụ và trách nhiệm trong tuân thủ pháp luật, thực hiện các nghĩa vụ theo quy định.
Về phía UBCKNN, bà Vũ Thị Chân Phương khẳng định, với vai trò cơ quan tham mưu chính sách, cơ quan quản lý nhà nước, UBCKNN sẽ tiếp tục đẩy mạnh quản lý, giám sát đối với các tổ chức kinh doanh chứng khoán có tham gia cung cấp dịch vụ trên thị trường; xử phạt nghiêm các vi phạm của tổ chức kinh doanh chứng khoán cũng như vi phạm của tổ chức phát hành theo kết quả giám sát của HNX.
Đồng thời, UBCKNN sẽ tích cực phối hợp với các cơ quan, đơn vị, tổ chức liên quan trong thực hiện các giải pháp, đề xuất phát triển thị trường.
“Chúng tôi sẽ đồng hành cùng với các Sở Giao dịch Chứng khoán, VSDC, các thành viên thị trường trong nỗ lực phát triển thị trường TPDN Việt Nam ngày càng bền vững, an toàn, đóng góp cho sự phát triển kinh tế - xã hội của đất nước” - bà Vũ Thị Chân Phương khẳng định./.