Hệ thống ITS - 'mắt thần' giữ an toàn trên cao tốc Bắc - Nam
Cao tốc Bắc - Nam phía Đông đang ngày càng hoàn thiện, hệ thống trung tâm giám sát, điều hành giao thông thông minh (ITS) đang trở thành công cụ quan trọng giúp phát hiện sớm sự cố và điều phối xử lý, bảo đảm giao thông an toàn, thông suốt.
Thời gian qua, Trung tâm Kỹ thuật và Công nghệ đường bộ phía Nam (S-RETC) triển khai quản lý, vận hành các Trung tâm quản lý, điều hành giao thông (TMC) và hệ thống thiết bị ITS trên các tuyến cao tốc Bắc - Nam.

Phát hiện sớm sự cố và điều phối xử lý, bảo đảm giao thông an toàn, thông suốt trên tuyến cao tốc Bắc - Nam phía Đông. Ảnh: Cục Đường bộ.
Với đặc thù cao tốc có tốc độ khai thác và lưu lượng phương tiện lớn, việc phát hiện sớm sự cố có ý nghĩa quan trọng đối với an toàn giao thông. S-RETC tổ chức vận hành theo mô hình “3 ca, 4 kíp”, bảo đảm hệ thống được theo dõi liên tục.
Tại các TMC, hệ thống camera FIX, PTZ và VDS được bố trí trên tuyến, truyền hình ảnh về trung tâm. Khi xuất hiện vật cản, vật rơi vãi, phương tiện hư hỏng hoặc tai nạn, hệ thống camera tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI) có thể phát hiện, cảnh báo để nhân viên giám sát xác định vị trí và triển khai phương án xử lý.
Dữ liệu từ camera cùng các hệ thống DTS, AID... được truyền về TMC. Từ đây, thông tin được xử lý và cung cấp cho người tham gia giao thông qua các biển báo điện tử VMS, LCS.
Đồng thời TMC phối hợp với Cảnh sát giao thông, lực lượng cứu hộ, cứu nạn và đơn vị quản lý đường bộ để tiếp cận, xử lý hiện trường.
Toàn bộ quá trình tiếp nhận và xử lý sự cố được ghi nhận trên hệ thống nhật ký vận hành và sổ sách, tạo cơ sở để kiểm tra, truy xuất dữ liệu khi cần thiết.
Cùng với vận hành, công tác bảo dưỡng thiết bị ITS được thực hiện theo quy trình và tần suất phù hợp với từng loại thiết bị.
Trong bối cảnh mạng lưới cao tốc Bắc - Nam đang ngày càng hoàn thiện, yêu cầu quản lý không chỉ dừng ở việc đầu tư hạ tầng mà còn phải tổ chức vận hành hiệu quả.
ITS đang tạo ra phương thức quản lý dựa trên dữ liệu, trong đó sự cố được phát hiện từ xa, thông tin được truyền nhanh và lực lượng được huy động xử lý theo quy trình.
Hiệu quả của hệ thống vì thế không chỉ nằm ở số lượng thiết bị được lắp đặt mà ở khả năng biến dữ liệu trên tuyến thành hành động kịp thời, góp phần duy trì an toàn và thông suốt cho các tuyến cao tốc.

