Hệ thống làm lạnh siêu thị châu Âu bị tin tặc đẩy nhiệt độ lên 50 độ C

Siêu thị Delhaize ở Bỉ nằm trong số những nạn nhân của cuộc tấn công mạng mới nhất. Ảnh: AFP

Hệ thống làm lạnh tại siêu thị ở 7 quốc gia gặp sự cố

Theo The Guardian, các sự cố được ghi nhận tại Bỉ, Estonia, Ireland, Phần Lan, Luxembourg, Hà Lan và Thụy Điển. Nhiều chuỗi bán lẻ xác nhận thiết bị làm lạnh gặp trục trặc, trong đó một số doanh nghiệp xác định nguyên nhân liên quan đến hành vi can thiệp trái phép vào hệ thống điều khiển.

Tại Bỉ, các chuỗi siêu thị Delhaize, Carrefour, Colruyt và Intermarché nằm trong số những đơn vị ghi nhận sự cố. Carrefour cho biết khoảng 15 trong tổng số hơn 700 cửa hàng tại nước này bị ảnh hưởng. Trong khi đó, tập đoàn Ahold Delhaize xác nhận hệ thống tủ lạnh và tủ đông tại hàng chục siêu thị ở Bỉ và Luxembourg gặp trục trặc.

Tại Thụy Điển, chuỗi Coop xác nhận 6 cửa hàng bị ảnh hưởng bởi sự cố an ninh mạng. ICA cũng ghi nhận bất thường tại hệ thống làm lạnh và bảo quản đông lạnh ở một số cơ sở. Đáng chú ý, nhiệt độ tại tủ đông của một cửa hàng ICA ở Sjöbo, miền Nam Thụy Điển, được cho là đã tăng lên 50 độ C, khiến nhiều thực phẩm phải tiêu hủy.

Ở Ireland, tập đoàn Musgrave xác nhận hệ thống làm lạnh tại 13 siêu thị SuperValu bị ảnh hưởng. Để bảo đảm an toàn thực phẩm, doanh nghiệp đã tạm thời thu hồi các mặt hàng đông lạnh và thực phẩm cần bảo quản lạnh khỏi quầy hàng. Đến chiều 2/11, sự cố được khắc phục và các siêu thị bắt đầu bổ sung hàng hóa trở lại.

Tại Estonia, các đối tượng bị nghi đã truy cập trái phép máy tính điều khiển hệ thống làm lạnh của một siêu thị Selver, thay đổi nhiệt độ tủ đông lên 50 độ C. Tuy nhiên, theo đơn vị cung cấp thiết bị, sự cố được phát hiện và xử lý chỉ sau vài phút, không gây thiệt hại đáng kể.

Trong khi đó, các nhà bán lẻ tại Phần Lan đang điều tra những bất thường về nhiệt độ tại một số cửa hàng, chưa loại trừ khả năng có sự can thiệp qua mạng. Tại Hà Lan, ít nhất 17 cơ sở kinh doanh, chủ yếu là cửa hàng thực phẩm quy mô nhỏ, cũng được ghi nhận bị ảnh hưởng.

Theo Reuters, một cửa hàng bán thịt tại Bỉ ước tính thiệt hại khoảng 15.000 euro do thực phẩm bị hư hỏng. Các doanh nghiệp phải kiểm tra thiết bị, loại bỏ hàng hóa không bảo đảm điều kiện bảo quản và khôi phục hoạt động của hệ thống làm lạnh.

Tin tặc can thiệp hệ thống điều khiển nhiệt độ từ xa

Điểm đáng chú ý trong các sự cố là đối tượng tấn công không trực tiếp xâm nhập cửa hàng để phá hoại hàng hóa, mà bị nghi đã can thiệp vào hệ thống điều khiển thiết bị làm lạnh.

Theo Stephan Moelans, Giám đốc điều hành công ty Sabcobel, đơn vị vận hành hệ thống làm lạnh cho Delhaize tại Bỉ, các đối tượng đã chuyển thiết bị bay hơi sang chế độ rã đông (defrost). Quá trình này khiến nhiệt độ trong các tủ lạnh và tủ đông tăng lên, làm hỏng thực phẩm bảo quản bên trong.

Các hệ thống làm lạnh thương mại hiện nay thường được tích hợp phần mềm và kết nối mạng để giám sát, điều chỉnh nhiệt độ từ xa. Khả năng này giúp doanh nghiệp quản lý nhiều thiết bị tại các địa điểm khác nhau, nhưng cũng tạo ra nguy cơ nếu hệ thống điều khiển không được bảo vệ đầy đủ.

Theo các chuyên gia an ninh mạng, những bộ điều khiển thiết bị làm lạnh có nguy cơ bị tin tặc khai thác nếu kết nối trực tiếp với Internet, sử dụng phần mềm lỗi thời hoặc chưa được cập nhật bản vá bảo mật. Trong khi đó, thiết bị công nghệ vận hành công nghiệp (OT) thường có thời gian sử dụng dài và không được cập nhật thường xuyên do quá trình bảo trì có thể làm gián đoạn hoạt động kinh doanh.

Một số hệ thống làm lạnh bị ảnh hưởng sử dụng công nghệ của Danfoss, nhà cung cấp thiết bị và giải pháp điều khiển làm lạnh của Đan Mạch. Tuy nhiên, chưa có bằng chứng cho thấy các sự cố tại nhiều quốc gia xuất phát từ cùng một lỗ hổng bảo mật hoặc liên quan đến nhà cung cấp này.

Theo Reuters, các doanh nghiệp và cơ quan chức năng đang phối hợp điều tra nguyên nhân. Trung tâm An ninh mạng Bỉ lưu ý nguy cơ mất an toàn từ các thiết bị OT có kết nối mạng và khả năng bị truy cập trái phép từ bên ngoài. Danfoss cũng cho biết đang làm việc với khách hàng để khắc phục sự cố và tăng cường các biện pháp bảo vệ hệ thống.

Sự cố tại Pháp trước đó làm dấy lên lo ngại

Làn sóng sự cố ngày 2/11 diễn ra sau vụ tấn công tương tự tại Pháp hồi tháng 10/2026. Khi đó, hệ thống làm lạnh tại hàng trăm siêu thị và cửa hàng thực phẩm bị can thiệp từ xa, khiến nhiệt độ thiết bị tăng lên khoảng 50 độ C. Nhiều doanh nghiệp phải tiêu hủy thực phẩm, với thiệt hại ước tính lên tới hàng triệu euro.

Theo The Guardian, các thiết bị bị nhắm đến chủ yếu sử dụng bộ điều khiển làm lạnh cũ, có thể truy cập qua Internet. Cơ quan An ninh mạng quốc gia Pháp và cơ quan công tố Paris đã vào cuộc điều tra.

Các vụ việc cho thấy tấn công mạng có thể tác động trực tiếp đến thiết bị vận hành vật lý, gây gián đoạn hoạt động kinh doanh và thiệt hại hàng hóa. Đến ngày 2/11, chưa có tổ chức nào nhận trách nhiệm hoặc có kết luận về mối liên hệ giữa các vụ tấn công tại Pháp và những quốc gia châu Âu khác.