Hệ thống pháp luật đồng bộ, tạo nền tảng thực thi hiệu quả Luật Xây dựng

Sau hơn một tháng Luật Xây dựng số 135/2025/QH15 có hiệu lực, việc hoàn thiện đầy đủ hệ thống văn bản hướng dẫn được đánh giá là yếu tố then chốt bảo đảm các quy định mới nhanh chóng đi vào thực tiễn. Theo Cục Kinh tế - Quản lý đầu tư xây dựng (Bộ Xây dựng), đến nay hệ thống văn bản hướng dẫn thi hành luật đã được ban hành đồng bộ, tạo cơ sở pháp lý thống nhất cho công tác quản lý hoạt động xây dựng trên phạm vi cả nước.

Luật Xây dựng năm 2025 tạo nền tảng pháp lý mới, thúc đẩy cải cách thủ tục hành chính, phân cấp mạnh và chuyển đổi số trong hoạt động đầu tư xây dựng.

Trao đổi với Báo Xây dựng, ông Bùi Văn Dưỡng, Phó cục trưởng Cục Kinh tế - Quản lý đầu tư xây dựng cho biết, để Luật Xây dựng số 135/2025/QH15 được triển khai thống nhất, ngay từ ngày 1/7/2026, Cục đã tham mưu Bộ Xây dựng trình Chính phủ ban hành 4 nghị định, đồng thời tham mưu Bộ ban hành 5 thông tư và 2 quyết định theo thẩm quyền.

Theo ông Dưỡng, các văn bản được xây dựng theo 4 nhóm nội dung trọng tâm, bao quát toàn bộ các lĩnh vực cốt lõi của hoạt động xây dựng.

Đối với quản lý hoạt động xây dựng, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 217/2026/NĐ-CP thay thế Nghị định số 175/2024/NĐ-CP, quy định chi tiết về quản lý hoạt động xây dựng, góp phần hoàn thiện khung pháp lý phù hợp với các quy định mới của luật.

Ở lĩnh vực điều kiện năng lực hành nghề và chuyển đổi số, Chính phủ ban hành Nghị định số 212/2026/NĐ-CP, quy định về điều kiện năng lực hoạt động xây dựng. Trên cơ sở đó, Bộ Xây dựng ban hành Thông tư số 39/2026/TT-BXD hướng dẫn Hệ thống thông tin và Cơ sở dữ liệu quốc gia về hoạt động xây dựng, tạo nền tảng số phục vụ công tác quản lý, chia sẻ và khai thác dữ liệu trong toàn ngành.

Đối với quản lý chi phí đầu tư xây dựng, Chính phủ ban hành Nghị định số 206/2026/NĐ-CP. Để bảo đảm việc triển khai thống nhất, Bộ Xây dựng đồng thời ban hành Thông tư số 36/2026/TT-BXD về quản lý chi phí đầu tư xây dựng, Thông tư số 37/2026/TT-BXD về phương pháp xác định các chỉ tiêu kinh tế - kỹ thuật và Thông tư số 38/2026/TT-BXD về định mức xây dựng. Cùng với đó, Quyết định số 1041/QĐ-BXD hướng dẫn đo bóc, xác định khối lượng công trình được ban hành nhằm chuẩn hóa phương pháp lập và quản lý chi phí.

Hệ thống 4 Nghị định, 5 Thông tư và 2 Quyết định được ban hành đồng bộ tạo nền tảng pháp lý để Luật Xây dựng số 135/2025/QH15 được triển khai thống nhất trên cả nước.

Đối với công tác bảo trì công trình, Bộ Xây dựng tiếp tục ban hành Thông tư số 40/2026/TT-BXD, hướng dẫn phương pháp xác định chi phí bảo trì công trình xây dựng, góp phần hoàn thiện cơ chế quản lý chi phí trong suốt vòng đời công trình.

Ở nhóm hợp đồng xây dựng, Chính phủ ban hành Nghị định số 210/2026/NĐ-CP quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành về hợp đồng xây dựng. Đồng thời, Bộ Xây dựng ban hành Quyết định số 1040/QĐ-BXD công bố các mẫu hợp đồng xây dựng chuẩn hóa, tạo thuận lợi cho các chủ đầu tư, nhà thầu và các bên tham gia hoạt động xây dựng trong quá trình áp dụng.

Theo ông Bùi Văn Dưỡng, việc ban hành đồng bộ hệ thống 4 nghị định, 5 thông tư và 2 quyết định không chỉ bảo đảm Luật Xây dựng số 135/2025/QH15 được triển khai thống nhất trên thực tế, mà còn hiện thực hóa các mục tiêu cải cách lớn của Luật.

"Các văn bản quy phạm pháp luật được ban hành kịp thời, đồng bộ đã hiện thực hóa toàn diện các mục tiêu cốt lõi của Luật mới là cắt giảm thủ tục hành chính, phân cấp, phân quyền triệt để và đẩy mạnh chuyển đổi số trong công tác quản lý hoạt động xây dựng", ông Bùi Văn Dưỡng nhấn mạnh.