Hệ thống tên lửa phòng không Tor-M1 đã phục vụ bền bỉ suốt 35 năm

Hệ thống tên lửa phòng không tầm ngắn tự hành Tor-M1 là kết quả của quá trình hiện đại hóa tổ hợp Tor - phiên bản cải tiến đầu tiên được đưa vào sử dụng 5 năm trước đó, vào năm 1986.

Tor-M1 đã vượt qua các cuộc thử nghiệm cấp nhà nước vào năm 1989, và một năm sau đó, việc sản xuất hàng loạt hệ thống này bắt đầu tại Nhà máy Cơ điện Izhevsk Kupol (nay là một phần của Tập đoàn Phòng không Almaz-Antey).

Tor ban đầu tiên được tạo ra như một hệ thống phòng không để bảo vệ các đơn vị bộ binh và cơ giới trong hành quân và tại các khu vực tập trung, cũng như để bảo vệ sở chỉ huy và cơ sở hạ tầng quan trọng khỏi những cuộc tấn công bằng vũ khí chính xác.

Nhờ quá trình hiện đại hóa, hệ thống phòng không Tor-M1 đã được trang bị thêm hai cải tiến kỹ thuật quân sự giúp nó khác biệt so với hệ thống Tor cơ bản thuộc thế hệ đầu tiên.

Thứ nhất - khả năng bắn đồng thời vào hai mục tiêu, bao gồm cả việc phóng hai tên lửa phòng không dẫn đường vào mỗi đối tượng cần tiêu diệt.

Như vậy, nếu như mẫu Tor năm 1986 trở thành hệ thống phòng không di động đầu tiên trên thế giới có khả năng phóng thẳng đứng, thì Tor-M1 được nâng cấp lại là tổ hợp đi tiên phong trong việc bắn vào hai mục tiêu cùng lúc.

Thứ hai - một phiên bản hiện đại hóa của tên lửa 9M331 đã được phát triển cho hệ thống phòng không Tor-M1, có khả năng bắn trúng mục tiêu ở tốc độ lên đến 850 m/s.

Tên lửa được phóng từ vị trí thẳng đứng, sau đó, trong quá trình bay, nó sẽ "quay" và bay về phía mục tiêu, cho phép bắn tên lửa theo bất kỳ hướng nào mà không cần xe chiến đấu phải quay đầu.

Tên lửa 9M331 với vùng tác chiến mục tiêu tầm thấp mở rộng, được thống nhất với tên lửa 9M330 và tương thích với cả hệ thống phòng không hải quân Tor và Kinzhal. Nó có khả năng tấn công nhiều mục tiêu khác nhau bay với tốc độ 700 m/s, ở tầm bắn 12 km và độ cao 6 km.

Nhờ liên tục hiện đại hóa phần cứng và phần mềm, Tor-M1 vẫn là một phương tiện chiến thuật hiệu quả để bảo vệ lực lượng mặt đất khỏi các mục tiêu bay thấp và cơ động.

Hệ thống phòng không Tor-M1 có phạm vi hoạt động rộng: nó vẫn đang được sử dụng trong quân đội các quốc gia Belarus, Azerbaijan, Armenia, Venezuela, Iran, Cyprus và Hy Lạp.

Đáng chú ý là hệ thống phòng không Tor-M1 cũng được cung cấp cho Trung Quốc, sau đó trở thành nền tảng cho sự phát triển dòng tổ hợp tên lửa phòng không tầm ngắn của đất nước này.

Và dĩ nhiên các tổ hợp Tor-M1 vẫn đang phục vụ trong Lực lượng Phòng không Nga, thực hiện nhiệm vụ chiến đấu trên chiến trường Ukraine nhằm tiêu diệt các loại vũ khí tấn công đường không, bao gồm cả những loại do các nước NATO sản xuất.

Các chuyên gia trong ngành công nghiệp vũ khí đặt niềm tin vào hệ thống phòng không Tor-M1 trong việc tự động thực hiện nhiệm vụ chiến đấu phức tạp và hoạt động như một phần của mạng lưới phòng không nhiều lớp.

Cần lưu ý thêm rằng Tor-M1 đã trở thành cơ sở cho các phiên bản cải tiến tiếp theo - trước hết là hệ thống phòng không Tor-M2 với kho vũ khí gồm 16 tên lửa dẫn đường và vùng tác chiến được mở rộng.

Ngoài phiên bản bánh xích truyền thống, biến thể đặt trên khung gầm xe tải việt dã bánh lốp đã được tạo ra, mang lại sự lựa chọn linh hoạt hơn để phù hợp với yêu cầu từ nhiều khách hàng trên khắp thế giới.