HFIC muốn bán toàn bộ cổ phiếu Eximbank sau gần 20 năm nắm giữ

Theo văn bản HFIC vừa gửi Sở Giao dịch Chứng khoán Tp.HCM (HoSE), phương án chuyển nhượng đã được Hội đồng thành viên HFIC thông qua tại Nghị quyết số 320/NQ-HĐTV ngày 13/10. Đây là một phần trong kế hoạch cơ cấu lại các khoản đầu tư tại doanh nghiệp giai đoạn 2026-2030.

HFIC dự kiến thực hiện giao dịch trong quý 4/2026 và quý 1/2027 thông qua các phương thức giao dịch cổ phiếu trên hệ thống của HoSE. Thời hạn hoàn thành việc chuyển nhượng chậm nhất là ngày 22/3/2027.

Với mức giá khởi điểm 17.393 đồng/cổ phiếu, nếu chuyển nhượng thành công toàn bộ số cổ phiếu đang nắm giữ, HFIC dự kiến thu về khoảng 147,61 tỷ đồng.

Theo thống kê 90 phiên giao dịch gần nhất tính đến ngày 7/10, cổ phiếu EIB dao động trong vùng 16.000-21.450 đồng/cổ phiếu. Tổng khối lượng giao dịch trong giai đoạn này đạt hơn 892,9 triệu đơn vị, tương ứng bình quân khoảng 9,92 triệu cổ phiếu mỗi phiên. Lượng cổ phiếu HFIC dự kiến bán ra tương đương khoảng 85,5% khối lượng giao dịch bình quân một phiên.

Đáng chú ý, khoản đầu tư của HFIC tại Eximbank đã có lịch sử gần 20 năm. Từ năm 2006, Quỹ Đầu tư Phát triển đô thị Tp.HCM (HIFU), tiền thân của HFIC, bắt đầu mua cổ phần ngân hàng với giá trị vốn đầu tư ban đầu theo mệnh giá là 12,15 tỷ đồng.

Qua nhiều lần thay đổi vốn điều lệ và thực hiện quyền cổ đông, số lượng cổ phần HFIC sở hữu tại Eximbank hiện đạt gần 8,49 triệu đơn vị, có tổng giá trị theo mệnh giá hơn 84,86 tỷ đồng.

Theo phương án thoái vốn, giá trị khoản đầu tư được ghi nhận trên sổ sách kế toán của HFIC vào khoảng 87,52 tỷ đồng, tương ứng giá vốn bình quân 10.312 đồng/cổ phiếu. HFIC cho biết chưa thực hiện trích lập dự phòng giảm giá đối với khoản đầu tư này.

Như vậy, so với giá trị ghi sổ, số tiền dự kiến thu về theo mức giá khởi điểm cao hơn khoảng 60,1 tỷ đồng, tương đương 68,7%.

Trong gần 20 năm đầu tư, HFIC cũng từng nhận được cổ tức từ Eximbank. Giai đoạn 2007-2014, bên cạnh cổ tức bằng cổ phiếu, ngân hàng chi trả cổ tức tiền mặt với tỷ lệ bình quân 9,29% mỗi năm.

Tuy nhiên, từ năm 2015 đến năm 2022, Eximbank không chia cổ tức do ảnh hưởng của khoản lỗ lũy kế được hạch toán hồi tố cho năm 2014, liên quan đến việc điều chỉnh lợi nhuận giai đoạn 2010-2013.

Đến năm 2023, ngân hàng chia cổ tức bằng cổ phiếu với tỷ lệ 38%, sử dụng nguồn lợi nhuận sau thuế giai đoạn 2017-2022. Năm 2024, Eximbank tiếp tục chia cổ tức bằng tiền mặt tỷ lệ 3% và bằng cổ phiếu tỷ lệ 7%. Trong khi đó, năm 2025 và 2026, ngân hàng không thực hiện chia cổ tức theo thông tin trong phương án của HFIC.

Một trong những lý do được HFIC đề cập trong phương án chuyển nhượng là những biến động tại bộ máy lãnh đạo Eximbank.

Theo đánh giá của HFIC, việc nhân sự cấp cao của ngân hàng thường xuyên thay đổi có thể gây khó khăn cho công tác quản lý hiệu quả vốn đầu tư, đồng thời ảnh hưởng đến khả năng bảo đảm quyền lợi của cổ đông trước những thay đổi về chiến lược hoạt động.

Bên cạnh đó, HFIC hiện chỉ sở hữu 0,45% vốn điều lệ Eximbank. Người đại diện phần vốn của đơn vị không tham gia Hội đồng quản trị, Ban Kiểm soát và cũng không trực tiếp điều hành ngân hàng. Do đó, HFIC đánh giá việc chuyển nhượng toàn bộ cổ phần không ảnh hưởng đến hoạt động của Eximbank cũng như các cổ đông khác.

Ngoài HFIC, Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam (Vietcombank) cũng là cổ đông có vốn Nhà nước tại Eximbank, với tỷ lệ sở hữu khoảng 4,51% vốn điều lệ. Trong khi đó, Gelex hiện là cổ đông lớn duy nhất của ngân hàng, nắm giữ 10% vốn.

Lãnh đạo Gelex từng khẳng định tập đoàn không có ý định tham gia điều hành Eximbank mà chỉ xem đây là khoản đầu tư dài hạn.

Eximbank được thành lập năm 1989, là một trong những ngân hàng thương mại cổ phần đầu tiên tại Việt Nam. Tháng 7/2026, Hội đồng quản trị ngân hàng bổ nhiệm ông Nguyễn Lê Quốc Anh, cựu Tổng giám đốc Techcombank, giữ chức Chủ tịch Hội đồng quản trị. Trong vòng 4 năm qua, vị trí Chủ tịch Hội đồng quản trị Eximbank đã trải qua 5 lần thay đổi.

Về hoạt động kinh doanh, 9 tháng đầu năm 2026, Eximbank ghi nhận lợi nhuận trước thuế 865 tỷ đồng, giảm 57,8% so với cùng kỳ năm trước và hoàn thành 57% kế hoạch lợi nhuận cả năm. Lợi nhuận sau thuế đạt 664 tỷ đồng, giảm 58,8%.

Kết quả này chủ yếu chịu tác động từ sự suy giảm thu nhập thuần ở nhiều mảng kinh doanh chính. Đáng chú ý, chi phí dự phòng rủi ro tín dụng trong kỳ tăng từ 516 tỷ đồng lên 997 tỷ đồng, gần gấp đôi cùng kỳ năm trước, tạo thêm áp lực lên lợi nhuận.

Tại ngày 30/9/2026, tổng tài sản của Eximbank đạt 214.495 tỷ đồng, giảm 11,6% so với đầu năm. Dư nợ cho vay khách hàng đạt 150.221 tỷ đồng, giảm 17,4%, trong khi tiền gửi khách hàng đạt 158.299 tỷ đồng, giảm 10,7%.