Hiểm họa tổn thương phổi cấp từ thuốc lá điện tử
Tinh dầu thuốc lá điện tử chứa nhiều hóa chất và nicotine tổng hợp, trực tiếp đe dọa hệ hô hấp và gây tổn thương phổi cấp tính.
Thuốc lá điện tử thường được quảng cáo là sản phẩm thay thế ít độc hại. Tuy nhiên, các phân tích lâm sàng cho thấy thiết bị này tiềm ẩn rủi ro sức khỏe nghiêm trọng. Dung dịch tinh dầu sử dụng trong thuốc lá điện tử chứa nicotine tổng hợp, dung môi công nghiệp và hàng ngàn hóa chất tạo hương vị. Phần lớn các chất này chưa được kiểm định mức độ an toàn khi hít trực tiếp vào đường hô hấp.
Khi thiết bị hoạt động, nhiệt độ cao làm hóa hơi dung dịch, tạo ra luồng khí dung chứa nhiều độc tố và kim loại nặng. Khi hít sâu, hỗn hợp hóa chất này tiến thẳng vào phế nang, gây kích ứng và phá hủy lớp biểu mô niêm mạc phổi. Việc phơi nhiễm liên tục với các hóa chất này là nguyên nhân trực tiếp dẫn đến hội chứng tổn thương phổi cấp tính (EVALI). Bệnh nhân mắc hội chứng này thường phải nhập viện với triệu chứng khó thở dữ dội, ho khạc, đau tức ngực và suy hô hấp diễn biến rất nhanh.

Thuốc lá điện tử là nguyên nhân trực tiếp dẫn đến hội chứng tổn thương phổi cấp tính (EVALI) (Hình minh họa).
Tại Việt Nam, rủi ro ngộ độc cấp tính từ các sản phẩm này đang ở mức báo động. Theo báo cáo từ Trung tâm Chống độc (Bệnh viện Bạch Mai), các ca cấp cứu do ngộ độc thuốc lá điện tử, đa phần là người trẻ. Bệnh nhân thường nhập viện trong tình trạng rối loạn nhịp tim, huyết áp tăng vọt, kích thích thần kinh quá mức, thậm chí hôn mê và tổn thương đa tạng. Nguyên nhân chủ yếu do hàm lượng nicotine đậm đặc và tình trạng tinh dầu trôi nổi bị pha trộn các hóa chất lạ, hóa chất ma túy.
Đặc biệt, theo Nghị quyết số 173/2024/QH15, từ ngày 14/1/2025, thuốc lá điện tử được coi là hàng cấm tại Việt Nam. Các hành vi “sản xuất, kinh doanh, nhập khẩu, chứa chấp, vận chuyển, sử dụng thuốc lá điện tử” là vi phạm pháp luật và sẽ bị xử lý theo các quy định của pháp luật. Tùy theo tính chất, mức độ vi phạm thì các cá nhân, tổ chức vi phạm có thể bị xử phạt hành chính hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự.
Theo các chuyên gia y tế, ngừng sử dụng thuốc lá điện tử là biện pháp quan trọng giúp phổi phục hồi. Đồng thời, người dân nên duy trì lối sống lành mạnh như tập luyện thể dục thường xuyên, thực hiện các bài tập thở, uống đủ nước, đặc biệt là nước ấm, xông hơi và tránh tiếp xúc với môi trường ô nhiễm khói bụi, hóa chất độc hại











