Hiện đại hóa ngành trồng trọt: Quản lý chặt sức khỏe cây trồng

Quản lý sức khỏe cây trồng tổng hợp trên địa bàn Đà Nẵng đã phát huy các ưu thế của nông nghiệp hiện đại, bền vững. Trong ảnh: Một mô hình sản xuất rau an toàn. Ảnh: QUANG VIỆT

Ghi nhận những thành quả

Sản xuất rau quả hữu cơ hiệu quả của Hợp tác xã Nông nghiệp hữu cơ Nông trại xanh (thôn Bích Tân, xã Tam Xuân) là minh chứng sống động cho sự vào cuộc mạnh mẽ của các doanh nghiệp, hợp tác xã, tổ hợp tác trong phát triển quản lý sức khỏe cây trồng tổng hợp (IPHM). Trên 3ha, hợp tác xã sản xuất rau, quả khép kín, ứng dụng công nghệ cao, sử dụng các biện pháp canh tác mới để phòng ngừa các yếu tố ảnh hưởng xấu đến sinh trưởng của cây trồng.

Cùng với quản lý tổng hợp sinh vật gây hại, hợp tác xã ưu tiên quản lý dinh dưỡng đất, yếu tố nước; điều chỉnh, lách tránh tác động của yếu tố môi trường; ghi chép, rút kinh nghiệm và áp dụng tiến bộ kỹ thuật canh tác mới.

Hợp tác xã Nông nghiệp hữu cơ Nông trại xanh chủ yếu sử dụng phân trùn quế để bón cho cây trồng, giúp tăng sức đề kháng tự nhiên. Nếu xuất hiện dấu hiệu sâu bệnh, hợp tác xã sử dụng các chế phẩm sinh học để xử lý, sau đó phun đồng loạt ở các khu trồng trọt để phòng bệnh chung. Riêng trong khu nhà kính, hệ thống bẫy dính, bẫy màu được bố trí đồng loạt nhằm thu hút và kiểm soát côn trùng gây hại theo hướng thân thiện với môi trường.

Bà Nguyễn Thị Thùy chăm sóc rau xà lách trong khu nhà kính của Hợp tác xã Nông nghiệp hữu cơ Nông trại xanh. Ảnh: QUANG VIỆT

Với cách sản xuất này, mỗi ngày, hợp tác xã cung ứng khoảng 100kg rau quả sạch ra thị trường. Bà Nguyễn Thị Thùy, Phó Giám đốc Hợp tác xã Nông nghiệp hữu cơ Nông trại xanh cho biết, nguyên tắc canh tác hữu cơ của đơn vị là giảm chi phí đầu vào, nói không với hóa chất độc hại, giảm phát thải khí nhà kính. Hợp tác xã thường xuyên nghiên cứu cách canh tác mới để tăng năng suất, chất lượng nông sản, bảo đảm an toàn thực phẩm, bảo vệ môi trường và thích ứng với biến đổi khí hậu.

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường, thời gian qua, Đà Nẵng tổ chức thực hiện chương trình IPHM theo hướng sản xuất sản phẩm nông nghiệp có giá trị cao, sản xuất an toàn, hữu cơ, liên kết theo chuỗi giá trị bền vững. Thành phố tập trung phát triển các cây trồng chủ lực và có lợi thế của từng vùng, chú trọng phát triển cây trồng hàng hóa lớn.

Ngành nông nghiệp khuyến khích mọi thành phần kinh tế tham gia chương trình IPHM. Nhà nước tạo môi trường hoạt động thuận lợi cho các thành phần kinh tế, tập trung hỗ trợ, phát triển và chuyển giao công nghệ, thị trường. Các hợp tác xã, doanh nghiệp, tổ hợp tác cần liên kết chặt chẽ với người dân để tổ chức sản xuất, phát triển IPHM trên diện rộng.

Tạo động lực mới

Dự kiến, thời gian tới, thành phố Đà Nẵng sẽ triển khai thực hiện mô hình IPHM gồm 3.600ha lúa, 1.000ha cây bắp, đậu phụng, 700ha cây rau, quả, 500ha cây ăn quả, 100ha cây dược liệu.

Quả lý sức khỏe cây trồng tổng hợp là hướng đi tất yếu của ngành nông nghiệp thành phố Đà Nẵng. Ảnh: QUANG VIỆT

Có thể nhận diện các khó khăn trong triển khai chương trình IPHM thời gian đến là tình trạng trồng trọt còn manh mún, nhỏ lẻ ở một số khu vực, nhất là ở không ít địa phương chưa có vùng quy hoạch tập trung đủ lớn để áp dụng đồng bộ các nội dung IPHM.

Ngoài ra, do dịch chuyển lao động nông thôn qua các ngành công nghiệp, dịch vụ, lực lượng lao động nông nghiệp còn lại lớn tuổi, ít có khả năng tiếp cận, áp dụng kỹ thuật, tiến bộ khoa học mới. Sản xuất nông nghiệp thời giạn qua chịu tác động xấu của thiên tai, biến đổi khí hậu nên không dễ thu hút các doanh nghiệp lớn đầu tư vào IPHM.

Theo ông Phạm Nam Sơn, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường, thời gian tới, ngành chức năng tiếp tục tuyên truyền, vận động nâng cao nhận thức của người dân về IPHM để áp dụng rộng khắp. Huy động nguồn lực để tập huấn, đào tạo các kiến thức, kỹ năng, chuyên môn, nghiệp vụ IPHM để triển khai hiệu quả trong thực tiễn.

Nghiên cứu xây dựng và triển khai các mô hình điểm IPHM trên các loại cây trồng để học tập, rút kinh nghiệm và nhân rộng trong cộng đồng. Ngành nông nghiệp tiếp tục tham mưu UBND thành phố về quy hoạch vùng cây trồng tập trung, chủ lực để áp dụng IPHM. Kêu gọi tham gia triển khai IPHM từ các nhà đầu tư lớn và xây dựng các cơ chế, chính sách phù hợp để thúc đẩy ứng dụng IPHM vào sản xuất.

Xu hướng của thị trường trong nước và xuất khẩu hiện nay là nhu cầu tăng lên đối với nông sản hữu cơ, do đó triển khai IPHM là bước đi tất yếu. Chi cục Trồng trọt & Bảo vệ thực vật (Sở Nông nghiệp và Môi trường) đang triển khai các nhiệm vụ quan trọng để thúc đẩy phát triển chương trình IPHM. Đó là xây dựng cơ sở dữ liệu quản lý vùng sản xuất các loại cây trồng trên địa bàn thành phố; ứng dụng công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) trong theo dõi, quản lý vùng trồng và kỹ thuật canh tác cây trồng chủ lực trên địa bàn Đà Nẵng; ứng dụng công nghệ AI trong giám sát, quản lý sinh vật gây hại cây trồng trên địa bàn.

Ông Lê Tự Tuấn, Chi cục trưởng Chi cục Trồng trọt & Bảo vệ thực vật cho biết, đơn vị đang tham mưu Sở Nông nghiệp và Môi trường xây dựng kế hoạch triển khai đề án “Sản xuất giảm phát thải lĩnh vực trồng trọt giai đoạn 2025 - 2035, tầm nhìn đến năm 2050” và hỗ trợ doanh nghiệp triển khai mô hình sản xuất lúa giảm phát thải khí nhà kính trên địa bàn thành phố.

QUANG VIỆT