Hiến đất để bản gần lại

Tuyến đường qua thôn Vinh 2 trước đây chỉ rộng khoảng 3 m, trong khi nhu cầu đi lại của người dân ngày càng tăng. Xe máy, ô tô lưu thông thường xuyên, học sinh trong thôn hằng ngày cũng phải đi qua đây để đến trường. Những lúc hai ô tô gặp nhau, việc tránh xe khá khó khăn.

Từ thực tế đó, ông Vi Xuân Hòa cùng Chi bộ, Ban phát triển thôn bàn bạc, thống nhất vận động các hộ dân hai bên đường hiến đất, tháo dỡ những công trình bị ảnh hưởng để mở rộng tuyến đường từ 3 m lên 6 m.

Người dân thôn Vinh 2 sẵn sàng nhường lại phần đất của gia đình để mở rộng đường.

Với ông Hòa, muốn đi vận động người khác thì trước hết gia đình mình phải làm gương.

“Đường trong thôn nhỏ, bà con và các cháu học sinh đi lại đông, xe máy, ô tô gặp nhau rất khó tránh. Tôi cùng Chi bộ, Ban phát triển thôn bàn việc mở rộng đường. Mình đi vận động bà con thì trước hết gia đình mình phải gương mẫu làm trước”, ông Hòa chia sẻ.

Gia đình ông sau đó tự nguyện nhường đất, tháo dỡ phần tường rào bị ảnh hưởng. Có ô tô riêng, ông còn nhận vận chuyển vật liệu phục vụ việc mở rộng đường cho bà con mà không lấy tiền cước.

Kiên trì đến từng nhà vận động

Việc mở rộng tuyến đường liên quan trực tiếp đến đất đai, cây cối, tường rào và tài sản của nhiều hộ dân nên không phải ngay từ đầu tất cả đều đồng thuận.

Một số gia đình còn băn khoăn vì phải nhường đất vườn, chặt cây hoặc tháo dỡ phần tường rào đã xây dựng từ nhiều năm. Với những hộ này, ông Hòa cùng cán bộ thôn nhiều lần đến tận nhà trao đổi, giải thích.

“Có mấy hộ lúc đầu chưa đồng thuận. Tôi ngày nào cũng đến nhà, có hôm buổi sáng vào nói chuyện, đến tối lại quay lại. Tôi giải thích để bà con hiểu rằng mở đường không phải vì lợi ích của riêng ai, mà chính người dân trong thôn và con cháu mình sẽ sử dụng lâu dài. Sau nhiều lần trao đổi, bà con hiểu rồi đều nhất trí”, ông Hòa kể.

Theo ông Hòa, để tạo sự đồng thuận cho bà con thì bản thân mình phải làm gương trước

Có hộ chỉ phải nhường một phần đất ven đường, nhưng cũng có gia đình phải tháo cả đoạn tường rào, chặt cây rồi xây lùi vào phía trong. Bởi vậy, việc vận động không chỉ dừng lại ở những cuộc họp thôn mà còn là quá trình cán bộ đến từng gia đình, lắng nghe những băn khoăn rồi cùng tìm cách tháo gỡ. Khi những hộ đầu tiên tự nguyện nhường đất, tháo tường rào, sự đồng thuận dần lan ra dọc tuyến.

Theo thông tin địa phương đã công bố, tuyến đường qua Vinh 2 dài hơn 1,1 km, có 41 hộ dân bị ảnh hưởng khi thực hiện mở rộng. Gia đình ông Hòa là một trong những hộ đi đầu, tháo gần 50 m tường rào, nhường khoảng 100 m² đất vườn. Nhiều hộ khác cũng tự nguyện chặt cây, lùi hàng rào để bàn giao mặt bằng.

Trong quá trình thực hiện, người có đất góp đất, người có sức góp ngày công; những gia đình gặp khó khăn khi phải dựng lại tường rào cũng được bà con trong thôn hỗ trợ. Và thành quả là từ con đường rộng khoảng 3 m, tuyến đường qua Vinh 2 từng bước được mở rộng lên 6m.

“Làm là để cho con cháu mình sau này”

Sự đổi thay của tuyến đường có thể thấy rõ từ chính câu chuyện của những hộ dân đã nhường đất để mở rộng mặt đường.

Gia đình chị Vi Thị Tuyết hiến khoảng 50 - 60 m² đất dọc tuyến, trên chiều dài khoảng 45 m. Có vị trí, gia đình phải lùi ranh giới vào tới 1,8 m để dành đất cho đường.

Đó là phần đất của gia đình nên khi quyết định nhường lại, chị Tuyết cũng không giấu chuyện tiếc. “Tiếc thì tiếc, làm sao được, cũng ích nước lợi nhà mà chú. Làm là để cho con cháu mình sau này”, chị Tuyết nói.

Chị Vi Thị Tuyết, người dân thôn Vinh 2, xã Võ Lao, Lào Cai khẳng định gia đình sẵn sàng tiếp tục hiến đất nếu địa phương vận động để mở đường.

Trước đây, đường hẹp, khi gặp ô tô, người đi xe máy nhiều lúc phải dừng lại hoặc nép xuống lề để tránh. Sau khi được mở rộng, các phương tiện có thể lưu thông thuận lợi hơn, người dân không còn phải chật vật tránh nhau như trước. Điều khiến nhiều gia đình phấn khởi hơn cả là con cháu họ hằng ngày đi học trên tuyến đường này cũng an toàn hơn.

Đường được mở rộng còn giúp xe chở vật liệu, hàng hóa, nông sản ra vào thôn thuận tiện. Khi số lượng phương tiện của người dân ngày càng tăng, tuyến đường rộng 6 m đã đáp ứng tốt hơn nhu cầu đi lại và sản xuất của bà con.

Với chị Tuyết, phần đất gia đình nhường lại giờ đã trở thành một phần của con đường mà chính gia đình chị và người dân trong thôn cùng sử dụng mỗi ngày. Vì vậy, nếu địa phương tiếp tục triển khai những tuyến đường phục vụ dân sinh, chị cho biết gia đình vẫn sẵn lòng đồng thuận.

Khi nguồn lực Nhà nước gặp sự đồng thuận của người dân

Năm 2025, xã Võ Lao đã lồng ghép nguồn lực từ các chương trình mục tiêu quốc gia và huy động sự tham gia của người dân để hoàn thành bê tông hóa tuyến đường Vinh 2 dài khoảng 1,1 km.

Sau sắp xếp đơn vị hành chính, xã Võ Lao hiện được thành lập trên cơ sở sáp nhập Võ Lao, Nậm Dạng và Nậm Mả. Toàn xã có 16 thôn với hơn 18.000 người, trong đó đồng bào dân tộc thiểu số chiếm khoảng 95%.

Qua kiểm tra việc thực hiện các chương trình mục tiêu quốc gia tại Võ Lao trong tháng 7/2026, Bộ Dân tộc và Tôn giáo ghi nhận nguồn lực chương trình đã được địa phương tập trung cho các công trình điện, đường, trường học và hỗ trợ phát triển sản xuất. Địa phương cũng đề nghị tiếp tục ưu tiên giao thông nông thôn cùng các công trình hạ tầng thiết yếu phục vụ đời sống người dân.

Thành quả của sự đồng thuận là những con đường rộng rãi, sạch đẹp

Riêng trong năm 2026, Võ Lao đặt kế hoạch cải tạo, nâng cấp và mở rộng 8 tuyến đường với tổng chiều dài khoảng 15,4 km. Các tuyến dự kiến có nền đường rộng tối thiểu 8 m, mặt đường bê tông rộng tối thiểu 6 m; tổng kinh phí dự kiến hơn 53,8 tỷ đồng từ ngân sách và nguồn huy động hợp pháp khác.

Những con số đầu tư lớn sẽ chỉ thực sự có ý nghĩa khi công trình đáp ứng nhu cầu của người dân và người dân sẵn sàng tham gia. Câu chuyện ở Vinh 2 cho thấy một cách làm từ cơ sở: chủ trương được đưa ra bàn với dân, cán bộ làm trước, những hộ bị ảnh hưởng cùng chia sẻ và cộng đồng hỗ trợ những gia đình khó khăn.

Một hàng rào được lùi vào vài mét, một mảnh vườn bớt đi một phần, nhưng đổi lại, con đường của cả thôn rộng thêm. Và khi con đường rộng ra, khoảng cách từ những ngôi nhà trong bản đến trường học, giữa các bản làng cũng trở nên gần hơn.

Có lẽ đó cũng là cách dễ hiểu nhất để nói về hiệu quả của một chính sách ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số: chính sách đi vào cuộc sống bằng những thay đổi mà người dân có thể nhìn thấy, đi trên đó và trực tiếp hưởng lợi mỗi ngày.