Hiến tặng giác mạc - viết tiếp những câu chuyện đẹp về lòng nhân ái

Thăm hỏi động viên gia đình cụ Nguyễn Thị Hoa (xã Bình Minh) - người đầu tiên trong cả nước tự nguyện hiến giác mạc sau khi qua đời, mở đầu cho phong trào hiến giác mạc tại Ninh Bình.

Từ những tấm lòng tự nguyện

Phong trào hiến giác mạc tại Ninh Bình được khởi xướng từ năm 2007, bắt đầu bằng nghĩa cử tiên phong của cụ bà Nguyễn Thị Hoa, ở thôn Cồn Thoi 7, xã Bình Minh - người đầu tiên trong cả nước tự nguyện hiến giác mạc sau khi qua đời.

Gần 20 năm kể từ ngày mẹ qua đời, mỗi khi nhắc về cụ Nguyễn Thị Hoa, ông Mai Văn Vinh, con trai cụ, vẫn không giấu được niềm tự hào. Bởi mẹ ông không chỉ là người Việt Nam đầu tiên tự nguyện hiến giác mạc, mang lại cơ hội tìm lại ánh sáng cho những người khiếm thị do bệnh lý giác mạc, mà còn để lại một tấm gương sáng về lòng nhân ái và sự sẻ chia.

Câu chuyện bắt nguồn từ hoàn cảnh của chính gia đình cụ Hoa khi có người thân bị mù. Khi ấy, ghép giác mạc là cơ hội để người bệnh tìm lại ánh sáng. Từ thực tế đó, gia đình biết đến ý nghĩa của việc hiến giác mạc sau khi qua đời.

Ông Mai Văn Vinh nhớ lại: “Thời điểm đó, mẹ tôi đã ốm đau từ lâu. Tôi cũng ngại, không dám trực tiếp hỏi mẹ về việc hiến giác mạc. Nhưng khi được giải thích, mẹ đồng ý ngay. Mẹ nói rằng, mình sống đến chừng này tuổi rồi, khi qua đời có thể hiến giác mạc để giúp người khác nhìn thấy ánh sáng. Đôi mắt còn sáng của mẹ sẽ là điều để các con noi theo”.

Ông Phạm Ngọc Bính (Chủ tịch Hội Chữ thập đỏ xã Bình Minh) cho biết: Nghĩa cử tiên phong của cụ Hoa đã đặt nền móng cho phong trào hiến giác mạc tại địa phương. Từ câu chuyện người thật, việc thật, cán bộ Hội Chữ thập đỏ có thêm cơ sở thực tiễn để đẩy mạnh tuyên truyền, vận động, giúp người dân hiểu rõ ý nghĩa nhân văn của việc hiến giác mạc và tự nguyện đăng ký hiến tặng sau khi qua đời. Từ Bình Minh, phong trào từng bước lan tỏa đến các địa phương trong tỉnh và được nhân rộng ra nhiều tỉnh, thành phố trên cả nước.

Các thành viên Hội Chữ thập đỏ xã Bình Minh thảo luận kế hoạch tiếp tục tuyên truyền, vận động người dân tham gia phong trào hiến giác mạc tại địa phương.

Riêng tại xã Bình Minh, từ năm 2007 đến nay đã có trên 1.000 người đăng ký hiến giác mạc, ghi nhận 245 trường hợp hiến tặng hiến tặng giác mạc thành công sau khi qua đời. Đáng chú ý, phong trào không chỉ nhận được sự hưởng ứng của từng cá nhân mà còn lan tỏa trong nhiều gia đình, có những gia đình nhiều thành viên cùng tự nguyện hiến giác mạc, cùng nhau nối dài hành trình trao tặng ánh sáng cho người khiếm thị.

Là một trong những người tích cực với phong trào hiến giác mạc tại địa phương, ông Vũ Văn Lương (sinh năm 1975, thôn Cồn Thoi 9, xã Bình Minh) đã kiên trì tuyên truyền, vận động người dân đăng ký hiến giác mạc sau khi qua đời. Đến nay, ông đã vận động được 22 trường hợp hiến tặng thành công. Đặc biệt, nghĩa cử nhân văn này còn được lan tỏa ngay trong gia đình ông, khi nhiều người thân cũng tự nguyện hiến giác mạc sau khi qua đời.

Ông Vũ Văn Lương chia sẻ: “Tôi nghĩ đơn giản rằng, khi mình mất đi, nếu những gì còn có thể giúp ích cho người khác thì mình nên làm. Một đôi mắt có thể giúp người khác nhìn thấy ánh sáng, vậy tại sao mình không chia sẻ. Vì thế, tôi luôn mong muốn vận động thêm nhiều người cùng tham gia hiến giác mạc. Trong quá trình tìm hiểu và vận động mọi người tham gia hiến giác mạc, bản thân tôi có cơ hội nhận thấy việc hiến xác có ý nghĩa thiết thực đối với y học. Vì vậy, năm 2019, tôi đã đăng ký hiến xác cho Trường Đại học Y Hà Nội sau khi qua đời, để phục vụ công tác giảng dạy, học tập và nghiên cứu”.

Tại xã Định Hóa, phong trào hiến giác mạc cũng được duy trì và phát triển với sự hưởng ứng ngày càng rộng rãi của người dân. Từ năm 2007 đến nay, toàn xã đã có 915 người tự nguyện đăng ký hiến giác mạc sau khi qua đời, trong đó 153 người đã thực hiện nghĩa cử hiến tặng, thu hút sự tham gia của nhiều thành phần trong xã hội, từ thanh niên, người cao tuổi, cán bộ, đảng viên đến đồng bào Công giáo,...

Thành viên Hội Chữ thập đỏ xã Định Hoá đến thăm hỏi, động viên gia đình có người hiến giác mạc.

Ông Nguyễn Văn Tuyến, ở thôn Đông Thổ, xã Định Hóa, khi còn sống được bà con địa phương yêu mến bởi tính cách tình cảm, nhiệt tình và luôn sẵn lòng giúp đỡ mọi người. Không chỉ sống có trách nhiệm với gia đình, cộng đồng, ông còn mang trong mình mong muốn được sẻ chia, giúp đỡ những người kém may mắn ngay cả khi đã qua đời. Tháng 2/2026, ông Tuyến qua đời và thực hiện được tâm nguyện hiến giác mạc, trao cơ hội tìm lại ánh sáng cho người khiếm thị.

Nhắc về tâm nguyện của chồng, bà Phạm Thị Nga xúc động chia sẻ: “Khi còn sống, chồng tôi có ước nguyện không chỉ hiến giác mạc mà còn muốn hiến tạng để cứu người. Tuy nhiên, do tình trạng bệnh tật nên khi ông qua đời, chỉ có thể thực hiện việc hiến giác mạc...”

Bà Phạm Thị Nga cùng các con luôn tự hào về nghĩa cử hiến giác mạc của ông Nguyễn Văn Tuyến.

Ông Hoàng Ngọc Linh, Chủ tịch Hội Chữ thập đỏ xã Định Hóa cho biết: “Điều đáng mừng là ngày càng có nhiều người dân hiểu và tự nguyện hưởng ứng phong trào hiến giác mạc. Để phong trào lan tỏa sâu rộng, Hội Chữ thập đỏ xã đã phối hợp với các tổ chức tôn giáo, đoàn thể chính trị - xã hội đẩy mạnh tuyên truyền, vận động; đồng thời phát huy vai trò của đội ngũ cộng tác viên không chỉ tự nguyện tham gia mà còn tích cực chia sẻ, vận động người thân và cộng đồng cùng hưởng ứng”.

Nối dài hành trình nhân ái

Từ năm 2007 đến nay, Ninh Bình có hơn 16.000 người đăng ký hiến giác mạc, trong đó 495 người đã thực hiện nghĩa cử hiến tặng sau khi qua đời. Những con số này tiếp tục khẳng định vị thế địa phương dẫn đầu cả nước trong phong trào hiến giác mạc, đồng thời mang lại cơ hội tìm lại ánh sáng cho nhiều người khiếm thị do bệnh lý giác mạc.

Để có được kết quả đó, bên cạnh sự tự nguyện của mỗi cá nhân và sự đồng thuận của gia đình, các cấp Hội Chữ thập đỏ đã kiên trì triển khai nhiều giải pháp tuyên truyền, vận động phù hợp với đặc điểm từng địa bàn. Một trong những kinh nghiệm được Hội Chữ thập đỏ tỉnh đúc rút và triển khai đồng bộ là quy trình “10 chữ vàng, 5 nội dung”: “Thông tin - Chăm sóc - Vận động - Tiếp nhận - Tri ân”, tạo thành quy trình xuyên suốt, từ cung cấp thông tin đầy đủ, chính xác, chăm sóc người đăng ký hiến và gia đình, đến vận động, phối hợp tiếp nhận giác mạc và tri ân người hiến tặng.

Cùng với công tác tuyên truyền, Hội Chữ thập đỏ tỉnh chú trọng phối hợp với Bệnh viện Mắt Trung ương trong quá trình tiếp nhận giác mạc, bảo đảm nhanh chóng, kịp thời, đúng quy trình. Công tác tri ân người hiến và gia đình cũng được quan tâm thực hiện chu đáo, trang trọng, thể hiện sự trân trọng đối với nghĩa cử cao đẹp, góp phần lan tỏa tinh thần nhân ái trong cộng đồng.

Hoạt động trao bằng ghi nhận, tri ân kịp thời các gia đình có người thân hiến giác mạc, thể hiện sự trân trọng đối với nghĩa cử nhân văn và lan tỏa tinh thần sẻ chia trong cộng đồng.

Ông Tống Văn Tam, Chủ tịch Hội Chữ thập đỏ tỉnh Ninh Bình cho biết: Để phong trào hiến tặng giác mạc trên địa bàn tỉnh tiếp tục phát triển và lan tỏa sâu rộng, thời gian tới, Hội tiếp tục tham mưu tăng cường sự lãnh đạo, chỉ đạo của cấp ủy, chính quyền các cấp; phát huy vai trò nòng cốt của Hội Chữ thập đỏ, phối hợp với Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội trong tuyên truyền, vận động hiến giác mạc. Đổi mới nội dung, hình thức tuyên truyền theo hướng gần gũi, dễ tiếp cận; tăng cường truyền thông trên mạng xã hội, hệ thống thông tin cơ sở và lan tỏa những câu chuyện người thật, việc thật. Phát huy vai trò của chức sắc tôn giáo, người có uy tín, cán bộ, đảng viên và những cá nhân tiêu biểu đã tham gia hiến hoặc vận động hiến giác mạc để tạo sức lan tỏa từ chính cộng đồng.

Cùng với đó, Hội Chữ thập đỏ tỉnh sẽ tiếp tục củng cố, mở rộng mạng lưới cộng tác viên, tình nguyện viên tại cơ sở; thường xuyên phối hợp với ngành Y tế, các bệnh viện, Ngân hàng Mắt và đơn vị liên quan tập huấn, bồi dưỡng kiến thức, kỹ năng tư vấn, tuyên truyền; hỗ trợ kịp thời người đăng ký hiến và gia đình người hiến, bảo đảm quá trình tiếp nhận giác mạc thuận lợi, đúng quy định.

Từ nghĩa cử tiên phong của cụ Nguyễn Thị Hoa đến những tấm lòng tự nguyện hiến giác mạc hôm nay, phong trào tại Ninh Bình đã trở thành minh chứng đẹp cho sức lan tỏa của lòng nhân ái. Đằng sau mỗi trường hợp hiến tặng thành công là một quyết định đầy yêu thương, một gia đình đồng thuận và một cuộc đời có thêm cơ hội tìm lại ánh sáng. Những người hiến giác mạc đã khép lại hành trình sống của mình, nhưng đã thắp nên những điều tốt đẹp trong cộng đồng.