Hiệp định VEFTA mở cơ hội nâng chuẩn chuỗi cung ứng

Tại Diễn đàn Kinh tế Thụy Sĩ - Việt Nam (SVEF) 2026, diễn ra ngày 19/10 tại Hà Nội, các doanh nghiệp trao đổi về cơ hội hợp tác, chuyển đổi công nghiệp và xây dựng chuỗi cung ứng bền vững trong bối cảnh quan hệ kinh tế, thương mại Việt Nam - châu Âu tiếp tục mở rộng.

Ông Khuất Quang Hưng, Phó Tổng Giám đốc Nestlé Việt Nam, chia sẻ tại phiên thảo luận về chuỗi cung ứng tại Diễn đàn Kinh tế Thụy Sĩ - Việt Nam (SVEF) 2026

Diễn đàn diễn ra một ngày sau khi Việt Nam và 4 nước thành viên Hiệp hội Mậu dịch tự do châu Âu (EFTA), gồm Thụy Sĩ, Na Uy, Iceland và Liechtenstein, chính thức ký Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam - EFTA (VEFTA), dưới sự chứng kiến của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm.

Hiệp định bao gồm các cam kết về thương mại hàng hóa, dịch vụ, đầu tư, sở hữu trí tuệ, mua sắm chính phủ, cạnh tranh, doanh nghiệp nhỏ và vừa, cùng thương mại và phát triển bền vững. VEFTA được kỳ vọng giúp Việt Nam đa dạng hóa thị trường xuất nhập khẩu, nâng cao năng lực cạnh tranh, tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu và thu hút đầu tư chất lượng cao.

Quan hệ kinh tế giữa Việt Nam và EFTA đã có nền tảng hợp tác với kim ngạch thương mại song phương trung bình gần 2 tỷ USD mỗi năm. Tính đến cuối năm 2025, Thụy Sĩ có 234 dự án đầu tư còn hiệu lực tại Việt Nam, tổng vốn đăng ký hơn 2,4 tỷ USD; Na Uy có 62 dự án với hơn 201 triệu USD vốn đăng ký.

Trong bối cảnh đó, tại phiên thảo luận về chuyển đổi công nghiệp và chuỗi cung ứng, ông Khuất Quang Hưng, Phó Tổng Giám đốc Nestlé Việt Nam, chia sẻ kinh nghiệm xây dựng chuỗi cung ứng có sức cạnh tranh và khả năng chống chịu cao, lấy ngành cà phê làm ví dụ.

“Không thể có một chuỗi cung ứng cà phê mạnh, đủ sức chống chịu nếu thiếu những người nông dân bền bỉ”, ông Hưng nhấn mạnh.

Theo đại diện Nestlé Việt Nam, biến đổi khí hậu, sức ép về chất lượng đất, nguồn nước cùng yêu cầu ngày càng cao về truy xuất nguồn gốc và giảm phát thải đang đặt ra nhiều thách thức cho sản xuất nông nghiệp. Vì vậy, nông dân cần được tiếp cận kiến thức, công nghệ và phương thức canh tác phù hợp để bảo vệ tài nguyên, duy trì năng suất và sinh kế lâu dài.

Chương trình Agripreneurship-Nescafé Plan không những giúp cải thiện sinh kế mà còn giúp trang bị những kiến thức khoa học về canh tác cà phê bền vững cho nông dân

Ông Hưng cho rằng tính bền vững chỉ có thể duy trì khi mang lại hiệu quả kinh tế và cải thiện đời sống người sản xuất. Doanh nghiệp cần chuyển từ quan hệ thu mua đơn thuần sang hợp tác dài hạn, hỗ trợ nông dân nâng năng suất, giảm chi phí và áp dụng các tiêu chuẩn canh tác bền vững. Đồng thời, cần thúc đẩy sự phát triển của doanh nghiệp nhỏ và vừa trong chuỗi cung ứng.

Từ kinh nghiệm triển khai chương trình NESCAFÉ Plan, Nestlé Việt Nam cho biết, từ năm 2011, chương trình đã đồng hành cùng hơn 23.000 nông hộ và tổ chức hơn 492.000 lượt tập huấn về sản xuất cà phê bền vững theo tiêu chuẩn 4C.

Thông qua chương trình, nông dân được hỗ trợ sử dụng giống cà phê năng suất cao, có khả năng chống chịu hạn hán và sâu bệnh; áp dụng các giải pháp tiết kiệm nước tưới, giảm phân bón hóa học và chuyển đổi sang nông nghiệp tái sinh. Những hoạt động này hướng tới giảm chi phí sản xuất, cải thiện thu nhập và đáp ứng tốt hơn yêu cầu của thị trường xuất khẩu.

Giá trị hạt cà phê được gia tăng thông qua hoạt động chế biến sâu, giúp giữ lại nhiều giá trị tại Việt Nam

Theo Nestlé Việt Nam, một chuỗi giá trị bền vững cần dựa trên ba nền tảng: niềm tin, năng lực và cam kết dài hạn. Niềm tin tạo điều kiện để các bên cùng đầu tư và giải quyết khó khăn; năng lực giúp nhà cung cấp đáp ứng các tiêu chuẩn ngày càng cao; còn cam kết dài hạn tạo cơ sở duy trì hợp tác, hỗ trợ phát triển các nhà cung cấp địa phương.

Đại diện Nestlé nhận định, đây cũng là dư địa hợp tác nhiều triển vọng giữa doanh nghiệp Thụy Sĩ và Việt Nam. Doanh nghiệp Thụy Sĩ có thế mạnh về công nghệ, chuyên môn, tiêu chuẩn chất lượng và kinh nghiệm quốc tế, trong khi các đối tác Việt Nam có lợi thế về hiểu biết địa phương, năng lực sản xuất và tinh thần khởi nghiệp.

Sự kết hợp này có thể hình thành các chuỗi giá trị cạnh tranh và bền vững hơn, giúp doanh nghiệp Việt Nam nâng cao năng lực đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế và tận dụng cơ hội từ Hiệp định thương mại tự do Việt Nam - EFTA.