Hình thành chuỗi giá trị du lịch cho vùng Đồng bằng sông Cửu Long

Ảnh minh họa: Mekong Delta Tour

Cùng với một du thuyền khác, hãng lữ hành khai thác hai hành trình mang tên Charms of the Mekong (Sức hút của dòng Mekong) và Riches of the Mekong (Những kho báu Mekong), đi qua nhiều điểm đến nổi bật ở cả Việt Nam lẫn Campuchia. Từ đây, du khách có thể khám phá vùng Đồng bằng sông Cửu Long bằng thuyền địa phương, tiếp cận gần hơn với cảnh quan sông nước và cuộc sống của cộng đồng ven sông.

Theo ông Denis Lee, Giám đốc sản phẩm Mekong của AmaWaterways, ngày càng nhiều du khách quan tâm đến những hành trình bên ngoài châu Âu, đặc biệt là các điểm đến mang lại trải nghiệm sâu sắc hơn về văn hóa, lịch sử và đời sống tinh thần.

Vùng đồng bằng sông Cửu Long được xem là một điểm đến phù hợp với xu hướng này khi hành trình dọc dòng sông đưa du khách tiếp cận từ truyền thống, đời sống thường nhật của cộng đồng ven sông đến các ngôi đền, nghi lễ và di sản tâm linh.

Trước đây, khi nhắc đến du lịch miền Tây, phần lớn du khách quốc tế đều đi theo cùng một lối mòn: chợ nổi, vườn trái cây hoặc các tour trong ngày. Nhưng đồng bằng sông Cửu Long rộng lớn hơn thế rất nhiều, và nhiều vùng đẹp nhất, chân thực nhất lại hiếm khi xuất hiện trong các hành trình quen thuộc.

Từ tàu hạng sang, du khách có thể khám phá vùng Đồng bằng sông Cửu Long bằng thuyền địa phương. Ảnh: AmaWaterways

Mới đây, tạp chí du lịch Columbus Travel, một trong những tạp chí du lịch lớn của Hà Lan, khi tìm kiếm một "vẻ đẹp khác" của vùng Mekong, đã nhận định: "Rất nhiều du khách đến đồng bằng sông Cửu Long nhưng lại chỉ thấy một phần nhỏ và quen thuộc của nó. An Giang cho thấy một miền Tây khác: yên tĩnh hơn, thật hơn và gắn với đời sống của người dân hơn".

Đối với An Giang, việc được giới thiệu trên một tạp chí du lịch lớn ở châu Âu là cơ hội để tiếp cận một nhóm du khách quốc tế đang tìm kiếm những trải nghiệm khác biệt và có chiều sâu. Xu hướng này cũng cho thấy những vùng đất nằm ngoài lối mòn du lịch quen thuộc hoàn toàn có thể thu hút sự quan tâm của du khách quốc tế, nếu được giới thiệu đúng cách. Khi du lịch thế giới ngày càng dịch chuyển về phía trải nghiệm chân thực và có trách nhiệm, những điểm đến như đồng bằng sông Cửu Long lại trở thành lợi thế.

Nắm bắt xu hướng, những năm gần đây, ngành du lịch TP. Cần Thơ đã đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số trong quản lý và quảng bá điểm đến. Hệ thống du lịch thông minh được đầu tư với nhiều tiện ích như cổng thông tin du lịch, ứng dụng di động, cơ sở dữ liệu du lịch, bản đồ 3D, video 3D/360, thuyết minh đa ngôn ngữ và hệ thống phản ánh chất lượng dịch vụ trực tuyến.

Ông Sầm Long Giang, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Cần Thơ cho biết, sau khi không gian phát triển được mở rộng, ngành du lịch đang rà soát, phân loại tài nguyên để kết nối điểm đến và doanh nghiệp thành chuỗi sản phẩm thống nhất, thay vì phát triển riêng lẻ.

Du lịch thế giới ngày càng dịch chuyển về phía trải nghiệm chân thực và có trách nhiệm, như những điểm đến tại đồng bằng sông Cửu Long. Ảnh: Mekong Smile

Theo định hướng của thành phố, Cần Thơ sẽ hình thành 4 không gian du lịch, gồm không gian trung tâm, ven biển, phía Tây và phía Nam. Trên cơ sở đó, các nhóm sản phẩm được ưu tiên gồm MICE; sinh thái sông nước; văn hóa - lịch sử; biển và nghỉ dưỡng; du lịch nông nghiệp gắn với công nghệ cao. Trong đó, Cù Lao Dung được định hướng trở thành vùng du lịch trọng điểm gắn với hệ sinh thái sông Hậu và vùng ven biển.

Tuy nhiên, ông Sầm Long Giang cũng thẳng thắn thừa nhận, điểm nghẽn hiện nay là sản phẩm có giá trị trải nghiệm và khả năng giữ chân khách chưa tương xứng với tiềm năng. Để doanh nghiệp không "tự đi tìm nhau" một cách manh mún, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch các địa phương xác định cần tạo không gian để doanh nghiệp lữ hành gặp các đơn vị vận chuyển, lưu trú, điểm đến và dịch vụ, từ đó hình thành chuỗi cung ứng có khả năng cạnh tranh cao hơn.

Tại Hội thảo khoa học quốc tế “Du lịch bền vững vùng hạ lưu sông Mekong trong bối cảnh chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo” mới đây, PGS.TS. Đoàn Văn Tín, Trường Đại học Manchester Metropolitan (Vương quốc Anh), cho rằng tri thức địa phương là nền tảng để tổ chức và quản trị du lịch dựa vào cộng đồng. Vì vậy, việc số hóa di sản hay diễn giải văn hóa bằng công nghệ cần có sự tham gia và kiểm soát của người dân, bảo đảm quyền quyết định của cộng đồng đối với những giá trị văn hóa được chia sẻ và cách thức khai thác.

Hội thảo khoa học quốc tế “Du lịch bền vững vùng hạ lưu sông Mekong trong bối cảnh chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo”. Ảnh: Trường đại học Nam Cần Thơ

Do đó, bên cạnh đầu tư hạ tầng công nghệ, các địa phương cần nâng cao năng lực số cho doanh nghiệp nhỏ, hộ kinh doanh và cộng đồng làm du lịch. Việc quản lý dữ liệu có trách nhiệm, bảo vệ thông tin cá nhân, bảo đảm tính minh bạch và hỗ trợ những nhóm còn hạn chế khả năng tiếp cận công nghệ cũng cần được quan tâm, nhằm tránh tạo ra khoảng cách mới trong quá trình phát triển.

Theo hướng tiếp cận này, doanh nghiệp lữ hành cần đóng vai trò kết nối trên cơ sở tôn trọng quyền lợi của người dân, bảo đảm chia sẻ lợi ích kinh tế công bằng và nâng cao khả năng chống chịu của điểm đến. PGS.TS. Maren Viol, Trường Đại học Anh Quốc Việt Nam, lưu ý phát triển du lịch bền vững không nên áp đặt những chuẩn mực cứng nhắc về tính chân thực trong trải nghiệm mà cần tạo điều kiện để du khách và cộng đồng tương tác tự nhiên, hài hòa, tôn trọng bản sắc văn hóa địa phương.

Cùng với bảo tồn giá trị bản địa, chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo mở ra khả năng nâng cao hiệu quả quản trị, điều tiết dòng khách và cá nhân hóa dịch vụ. Ông Andre Duijghuisen, chuyên gia du lịch, khách sạn và giáo dục thuộc Tổ chức PUM (Hà Lan), nhấn mạnh trí tuệ nhân tạo cần đóng vai trò hỗ trợ nhân viên nâng cao chất lượng phục vụ nhưng không thể thay thế con người. Sự tinh tế, khả năng thấu cảm và kết nối cảm xúc vẫn là những yếu tố quan trọng của ngành dịch vụ.

Với đồng bằng sông Cửu Long, nơi sức hấp dẫn du lịch không chỉ nằm ở cảnh quan mà còn được tạo nên từ tập quán sinh hoạt, tri thức sản xuất, văn hóa sông nước. Ảnh: AmaWaterways

Trong khi đó, GS.TS. Richard Dare, Hiệu trưởng Trường Đại học Lãnh đạo Quốc tế (Myanmar), cho rằng ứng dụng công nghệ tại vùng hạ lưu sông Mekong phải lấy con người làm trung tâm, đi cùng cơ chế quản trị dữ liệu có trách nhiệm, thể chế minh bạch và giám sát tác động xã hội, môi trường.

Từ yêu cầu đó, phát triển kinh tế xanh cần được triển khai đồng bộ với chuyển đổi số thông qua các mô hình du lịch cộng đồng hướng đến Net Zero, du lịch nông nghiệp và nông thôn tuần hoàn, chợ quê thông minh... Các giải pháp cần hướng đến sử dụng hiệu quả tài nguyên, giảm tác động đến môi trường, đồng thời tạo điều kiện để người dân tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng dịch vụ.