Hình thành thế hệ học sinh sáng tạo và bản lĩnh giáo dục khởi nghiệp

Thứ trưởng Bộ GDĐT Nguyễn Thị Quyên Thanh, phát biểu tại Hội nghị.

Khởi nghiệp phải chuyển từ hỗ trợ sang kiến tạo

Tại Hội nghị tuyên truyền, phổ biến và phát động triển khai Chương trình “Hỗ trợ học sinh, sinh viên khởi nghiệp giai đoạn 2026 - 2035”, Thứ trưởng Bộ GD&ĐT Nguyễn Thị Quyên Thanh – nhấn mạnh, chương trình không phải là phong trào, mà là nhiệm vụ được xác định là nhiệm vụ chiến lược quốc gia của toàn ngành Giáo dục trong giai đoạn mới.

Đây là nội dung gắn trực tiếp với đổi mới giáo dục và đào tạo, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và tăng cường gắn kết giữa nhà trường với thực tiễn phát triển kinh tế - xã hội và xây dựng quốc gia đổi mới sáng tạo.

Trên tinh thần đó, Thứ trưởng đề nghị cần quán triệt một số nội dung trọng tâm như: phải chuyển mạnh từ cách tiếp cận thiên về hoạt động đơn lẻ sang cách tiếp cận phát triển hệ sinh thái; từ chú trọng bề rộng sang coi trọng chất lượng, hiệu quả và đầu ra thực chất; lấy kết quả triển khai, mức độ hình thành năng lực cho người học, khả năng phát triển dự án, thử nghiệm, hợp tác và giá trị tạo ra làm căn cứ đánh giá.

Khởi nghiệp phải chuyển từ hỗ trợ sang kiến tạo. Nhà trường là nơi tạo môi trường, điều kiện để người học hình thành tư duy, đổi mới sáng tạo và năng lực.

Thứ trưởng ghi nhận, việc triển khai Chương trình phải bám sát đầy đủ các nhóm nhiệm vụ của Quyết định số 336/QĐ-TTg, gồm: hoàn thiện cơ chế, chính sách; đổi mới nội dung, chương trình và hoạt động giáo dục, đào tạo; tổ chức hỗ trợ hình thành, ươm tạo và phát triển dự án; tăng cường cơ sở vật chất, không gian hỗ trợ và các điều kiện bảo đảm; đồng thời huy động, lồng ghép, sử dụng hiệu quả các nguồn lực tài chính và nguồn lực xã hội cho hoạt động hỗ trợ học sinh, sinh viên khởi nghiệp.

3 nhiệm vụ trọng tâm

Sinh viên Trường ĐH Sư phạm Nghệ thuật Trung ương giới thiệu sản phẩm tại Ngày hội Khởi nghiệp quốc gia của học sinh, sinh viên lần thứ VIII năm 2026.

Trên cơ sở đó, để triển khai hiệu quả Chương trình trong thời gian tới, Thứ trưởng đề nghị tập trung thực hiện tốt một số nhiệm vụ trọng tâm:

Thứ nhất, đối với các đơn vị thuộc Bộ GD&ĐT, cần tiếp tục phối hợp chặt chẽ trong việc tham mưu hoàn thiện văn bản hướng dẫn, công cụ triển khai, cơ chế phối hợp, tiêu chí theo dõi và biểu mẫu báo cáo, bảo đảm Chương trình được tổ chức thực hiện thống nhất, đồng bộ và có khả năng đo lường trong toàn ngành.

Đồng thời, cần tăng cường công tác theo dõi, đôn đốc, kiểm tra, tổng hợp tình hình triển khai; kịp thời phát hiện, tổng kết và nhân rộng những mô hình tốt, cách làm hiệu quả; chủ động tham mưu các giải pháp tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong quá trình tổ chức thực hiện.

Thứ hai, đối với các cơ sở giáo dục đại học và cơ sở giáo dục nghề nghiệp. Các cơ sở giáo dục đại học, cơ sở giáo dục nghề nghiệp cần khẩn trương cụ thể hóa Chương trình thành kế hoạch triển khai của nhà trường gắn với điều kiện thực tế và định hướng phát triển của đơn vị; xác định rõ đầu mối phụ trách, lộ trình thực hiện, sản phẩm đầu ra và cơ chế phối hợp.

Trọng tâm là rà soát, cập nhật nội dung đào tạo, học phần và hoạt động hỗ trợ khởi nghiệp phù hợp với từng nhóm ngành; phát triển các mô hình ươm tạo, cố vấn, hỗ trợ dự án; tăng cường gắn kết với nghiên cứu ứng dụng, chuyển giao công nghệ, sở hữu trí tuệ, doanh nghiệp và thị trường; từng bước hình thành và vận hành hệ sinh thái khởi nghiệp trong cơ sở đào tạo theo hướng thực chất, liên thông và có hiệu quả.

Cùng với đó, các cơ sở giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp cần quan tâm bồi dưỡng đội ngũ cán bộ quản lý, giảng viên, cán bộ tư vấn hỗ trợ khởi nghiệp; huy động, đa dạng hóa nguồn lực; mở rộng kết nối với doanh nghiệp, chuyên gia, cựu sinh viên và các tổ chức đồng hành để hỗ trợ người học phát triển ý tưởng, hoàn thiện dự án, thử nghiệm, hợp tác và tạo ra giá trị thực tiễn.

Đặc biệt, các cơ sở giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp cần chủ động hơn nữa trong việc xây dựng và thực hiện các chính sách hỗ trợ giảng viên, sinh viên khởi nghiệp trong phạm vi thẩm quyền của nhà trường.

Thứ ba, đối với các Sở GD&ĐT, cần chủ động tham mưu UBND cấp tỉnh trong việc chỉ đạo triển khai Chương trình trên địa bàn; tham mưu Hội đồng nhân dân cấp tỉnh ban hành nghị quyết về chính sách hỗ trợ nhà giáo và người học khởi nghiệp trên địa bàn, phù hợp với điều kiện thực tế của địa phương.

Trọng tâm là hướng dẫn các cơ sở giáo dục phổ thông tổ chức hoạt động khởi nghiệp gắn với hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp, câu lạc bộ và các mô hình sáng tạo phù hợp với cấp học, điều kiện địa phương và bản sắc văn hóa vùng miền; bảo đảm thiết thực, an toàn, hiệu quả, không hình thức.

Xây dựng, phát hiện và nhân rộng các mô hình phù hợp; tăng cường phối hợp với cơ sở giáo dục đại học, cơ sở giáo dục nghề nghiệp, doanh nghiệp và các tổ chức liên quan trên địa bàn; thực hiện tốt công tác theo dõi, tổng hợp, báo cáo kết quả triển khai theo quy định.

Theo Thứ trưởng, việc Chính phủ ban hành Nghị quyết số 86/NQ-CP về Chiến lược quốc gia về khởi nghiệp sáng tạo tiếp tục đặt ra yêu cầu phải triển khai hoạt động hỗ trợ khởi nghiệp theo hướng gắn chặt hơn với khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, doanh nghiệp và thị trường.

Đối với ngành Giáo dục, điều đó càng đòi hỏi việc triển khai Chương trình 336 phải đi vào thực chất hơn, đồng bộ hơn, có định hướng rõ hơn và có sự phối hợp chặt chẽ hơn giữa các cấp quản lý, các cơ sở giáo dục và các lực lượng đồng hành.