Hình thành 'trật tự tự thân' xã hội, người dân tự giác điều chỉnh hành vi

Định hướng đổi mới này được Đại tướng Lương Tam Quang, Bộ trưởng Bộ Công an, đề cập khi báo cáo những nội dung trọng tâm, cốt lõi của “Nghị quyết Chiến lược An ninh quốc gia” tại Hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai thực hiện Nghị quyết Trung ương 3 khóa XIV, sáng 29/7.

Đại tướng Lương Tam Quang, Bộ trưởng Bộ Công an.

Là nước có vị trí địa chiến lược quan trọng trong khu vực, có nguồn tài nguyên, khoáng sản phong phú, nơi hội tụ lợi ích chính trị, kinh tế của các cường quốc trên thế giới, với vị thế quốc tế ngày càng cao, Đại tướng Lương Tam Quang cho rằng Việt Nam đã trở thành “trọng tâm của trọng tâm” trong cạnh tranh nước lớn.

Đi đôi với những cơ hội, thuận lợi, sức ép an ninh từ bên ngoài, từ các không gian, lĩnh vực mới gia tăng, bất ổn áp sát vành đai an ninh Việt Nam; rủi ro trong các lĩnh vực trọng điểm ngày càng phức tạp, đa dạng.

Bối cảnh đó đặt ra yêu cầu, nhiệm vụ rất mới, cùng với những bài học rất đắt giá rút ra từ thực tiễn bảo vệ an ninh quốc gia.

“An ninh quốc gia và bảo vệ an ninh quốc gia trong kỷ nguyên mới không chỉ bảo vệ và bảo đảm cao nhất lợi ích quốc gia - dân tộc, mà phải kiến tạo phát triển, tạo nền tảng cho thành công của phát triển nhanh, bền vững”, Đại tướng Lương Tam Quang nhấn mạnh.

Nghị quyết Chiến lược An ninh quốc gia xác định 6 quan điểm chỉ đạo, cùng với việc tiếp tục khẳng định các quan điểm đã được thực tiễn chứng minh về “Đảng lãnh đạo tuyệt đối, trực tiếp về mọi mặt, Nhà nước quản lý thống nhất, là nhiệm vụ trọng yếu, thường xuyên của toàn Đảng, toàn dân, toàn quân, người đứng đầu cấp ủy, chính quyền chịu trách nhiệm chính và trước hết trong xử lý vấn đề an ninh ở lĩnh vực, địa phương mình, lực lượng Công an Nhân dân giữ vai trò nòng cốt”, “kết hợp giữa an ninh với kinh tế, văn hóa, xã hội, môi trường và đối ngoại”, quan điểm về đối 4 tượng, đối tác.

Theo Bộ trưởng, Nghị quyết xác định một số quan điểm mới, là sự cụ thể hóa tư duy, nhận thức mới của Đảng về an ninh quốc gia, bảo vệ an ninh quốc gia nêu trong Văn kiện Đại hội XIV.

Trong đó, giữ vững an ninh quốc gia là điều kiện tiên quyết cho hòa bình, ổn định, phát triển nhanh, bền vững và nâng cao mọi mặt đời sống Nhân dân; an ninh phải góp phần kiến tạo nguồn lực, động lực mới cho phát triển; lấy phát triển là nền tảng của an ninh bền vững; an ninh để phát triển. Tăng cường khả năng bảo vệ an ninh quốc gia gắn với giữ vững và tăng cường khả năng quốc phòng của đất nước.

Đại tướng Lương Tam Quang quán triệt quan điểm an ninh trong kỷ nguyên mới không chỉ là bảo vệ Đảng, Nhà nước, Nhân dân, chế độ, thể chế và chủ quyền quốc gia, mà mở rộng bảo vệ các yếu tố cấu thành năng lực phát triển quốc gia, bảo đảm sự vận hành ổn định của toàn bộ hệ thống kinh tế, xã hội, công nghệ, cần chủ động nhận diện, dự báo và quản lý rủi ro từ sớm và trong suốt quá trình phát triển.

Nhấn mạnh việc thực hiện an ninh tổng thể, toàn diện, an ninh chủ động, an ninh bao trùm, an ninh kiến tạo, Đại tướng Lương Tam Quang đồng thời lưu ý cần kiên quyết đấu tranh, ngăn chặn, xử lý nghiêm các hành vi, đối tượng xâm phạm an ninh quốc gia.

Bộ trưởng Bộ Công an đề nghị gắn kết chặt chẽ giữa sức mạnh cứng và sức mạnh mềm, giữa kiên định về nguyên tắc và linh hoạt về phương pháp, đặt lợi ích quốc gia - dân tộc lên trên hết, trước hết.

Bảo vệ an ninh trong kỷ nguyên mới, theo Bộ trưởng Bộ Công an, phải kết hợp chặt chẽ giữa truyền thống với hiện đại, giữa “xây” và “chống”; không để rủi ro vượt ngưỡng kiểm soát, không để khủng hoảng lan rộng và biến thành tổn thất chiến lược.

Đặc biệt, theo Bộ trưởng, cần bảo đảm vững chắc an ninh cơ sở, giải quyết mọi yếu tố gây mất an ninh, trật tự từ gốc rễ, từ sớm, không để tích tụ, lan rộng thành “điểm nóng”.

Bộ trưởng Lương Tam Quang nêu rõ là văn bản chiến lược đầu tiên của Đảng từ khi thành lập đến nay về xây dựng xã hội trật tự kỷ cương, an toàn, văn minh, hài hòa, phát triển thành tố then chốt xây dựng xã hội xã hội chủ nghĩa, nghị quyết về xây dựng xã hội kỷ cương, an toàn, lành mạnh, văn minh, hài hòa, phát triển, xác định các quan điểm chỉ đạo.

Đại tướng Lương Tam Quang nhấn mạnh, Nghị quyết về xây dựng xã hội kỷ cương, an toàn, lành mạnh, văn minh, hài hòa, phát triển xác định 5 quan điểm chỉ đạo, trong đó, nêu rõ, xây dựng xã hội kỷ cương, an toàn, văn minh, hài hòa, phát triển là sự nghiệp của cả hệ thống chính trị và toàn dân, đặt dưới sự lãnh đạo của Đảng, là một trụ cột quan trọng của mô hình phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới…

Bên cạnh đó, bảo đảm hài hòa giữa phát triển kinh tế với phát triển văn hóa, con người, bảo vệ môi trường, tiến bộ, công bằng xã hội; nâng cao đời sống vật chất, tinh thần, sức khỏe, niềm tin và hạnh phúc của Nhân dân; không để xã hội giàu về vật chất nhưng nghèo về văn hóa, đạo đức và các giá trị nhân văn.

Phát triển nhanh, bền vững phải đi đôi với giữ vững ổn định xã hội; không đánh đổi trật tự, kỷ cương, tiến bộ, công bằng xã hội, môi trường và các giá trị văn hóa lấy tăng trưởng kinh tế đơn thuần.

“Tập trung xây dựng con người Việt Nam thời kỳ mới có lý tưởng, lòng yêu nước, bản lĩnh chính trị vững vàng, trách nhiệm công dân, khát vọng cống hiến cho đất nước và năng lực thích ứng với xã hội hiện đại. Kết hợp chặt chẽ giữa pháp quyền, đạo đức và niềm tin xã hội, giữa ‘xây’ và ‘chống’, giữa giáo dục thuyết phục với kỷ luật, kỷ cương và thượng tôn pháp luật; từng bước hình thành ‘trật tự tự thân’ của xã hội, nơi người dân tự giác điều chỉnh hành vi trên cơ sở pháp luật, đạo đức, văn hóa, trách nhiệm xã hội và khát vọng xây dựng đất nước giàu mạnh, hùng cường”, Đại tướng Lương Tam Quang nhấn mạnh.

Một quan điểm nữa, là bảo đảm an ninh con người là mục tiêu, yêu cầu xuyên suốt của quá trình phát triển, thể hiện bản chất tốt đẹp của chế độ xã hội chủ nghĩa. Mọi chủ trương, chính sách phải hướng tới bảo vệ con người, bảo đảm để mọi người dân được sống trong môi trường an toàn, khỏe mạnh, hạnh phúc, nhân văn, có cơ hội phát triển và thụ hưởng công bằng thành quả phát triển; bảo đảm an sinh xã hội, không để ai bị bỏ lại phía sau.

Đồng thời, đổi mới mạnh mẽ tư duy và phương thức quản trị xã hội theo hướng chuyển mạnh từ “quản lý xã hội” sang “quản trị và kiến tạo xã hội”; lấy người dân là trung tâm, văn hóa là nền tảng, pháp luật là trụ cột, kỷ cương là sức mạnh, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực, niềm tin xã hội là thước đo và hạnh phúc của Nhân dân là mục tiêu cao nhất.

Phát triển đến đâu, an ninh đến đó

Theo Đại tướng Lương Tam Quang, Nghị quyết Chiến lược An ninh quốc gia cũng có bước phát triển mới trong xác định mục tiêu tổng quát.

Cùng với mục tiêu không thay đổi về “Bảo vệ vững chắc thành quả cách mạng, bảo vệ và bảo đảm cao nhất lợi ích quốc gia - dân tộc; bảo vệ Đảng, Nhà nước, Nhân dân, chế độ…”, Nghị quyết lần này bổ sung nội hàm mới về tạo nền tảng thực hiện thành công sự nghiệp đổi mới, công nghiệp hóa, hiện đại hóa, các mục tiêu và chủ trương chiến lược của Đảng.

Nghị quyết cũng đề cập mục tiêu bảo vệ an ninh con người, an ninh chế độ, an ninh thể chế, an ninh trên các lĩnh vực, không gian; ngăn ngừa, đẩy lùi từ sớm các nhân tố gây mất ổn định chính trị từ không gian mạng, không gian vũ trụ, không gian tầm thấp, không gian biển và đại dương; chủ động ứng phó với các mối đe dọa tổng hợp, vấn đề an ninh phi truyền thống, hình thái xâm phạm an ninh mới...

Trong bối cảnh xuất hiện nhiều thách thức chưa có tiền lệ và yêu cầu bảo vệ an ninh ở cấp độ mới cao hơn, Bộ trưởng Bộ Công an đề cập 7 nhiệm vụ phải thực hiện được, trong đó có bảo vệ tuyệt đối an ninh, an toàn lãnh tụ, yếu nhân; tăng cường bảo vệ cán bộ cấp chiến lược, đội ngũ tinh hoa, nhất là trong lĩnh vực kinh tế, khoa học, công nghệ.

Cùng với đó, cần tổ chức bảo vệ an ninh trên mọi lĩnh vực phát triển, trên các không gian mới theo nguyên tắc “phát triển đến đâu, an ninh đến đó”.

Đại tướng Lương Tam Quang cũng quán triệt tăng cường năng lực bảo vệ an ninh đủ sức ứng phó với mọi thách thức an ninh truyền thống và phi truyền thống, các tình huống khủng hoảng, các mối đe dọa tổng hợp và các hình thái xâm phạm an ninh mới.

Trong 9 nhóm nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm được đề ra trong Nghị quyết, Bộ trưởng Công an nhấn mạnh việc nâng cao năng lực dự báo chiến lược; chủ động đẩy lùi nguy cơ, thách thức, bảo vệ an ninh từ sớm, từ xa. Cùng với đó là chủ động phát hiện, ngăn chặn và xử lý kịp thời các yếu tố tiềm ẩn phức tạp về an ninh, trật tự ngay từ cơ sở, trên các lĩnh vực, địa bàn.

Cùng với bảo vệ vững chắc an ninh kinh tế, an ninh năng lượng, an ninh nguồn nước, tạo đột phá trong bảo vệ an ninh môi trường, chủ động ngăn ngừa khủng hoảng kinh tế, ứng phó với chiến tranh thương mại, Đại tướng Lương Tam Quang cho biết Nghị quyết lần đầu tiên xác định các nhóm nhiệm vụ về “Bảo vệ vững chắc an ninh chế độ, an ninh thể chế, không để xảy ra bị động, bất ngờ trong mọi tình huống”.

Đi kèm với đó là bảo đảm an ninh các không gian, lĩnh vực mới nổi; chủ động ứng phó với các hình thái xâm phạm an ninh mới, các tình huống khủng hoảng.

Bộ trưởng Bộ Công an đồng thời nhấn mạnh cần nâng cao hiệu quả bảo đảm an ninh con người, phát huy sức mạnh lòng dân thật sự trở thành trụ cột của Chiến lược An ninh quốc gia, chính thức xác lập lộ trình bảo đảm an ninh con người toàn diện.