HLV Federico Rampazzo và công thức tạo nên kỳ tích của bóng chuyền nam Việt Nam

Chưa đầy hai tháng sau khi chính thức nhận nhiệm vụ, huấn luyện viên Federico Rampazzo đã đưa đội tuyển bóng chuyền nam Việt Nam giành chức vô địch SEA V.Cup 2026. Đây là danh hiệu đầu tiên trong lịch sử của đội tuyển ở đấu trường này. Dưới sự dẫn dắt của ông, Việt Nam đã lần lượt đánh bại Indonesia và Thái Lan, hai đối thủ mạnh nhất trong khu vực.

Trong cuộc trò chuyện với VTC News, nhà cầm quân người Italy không chỉ chia sẻ về hành trình vô địch SEA V.Cup 2026 sau chưa đầy hai tháng làm việc, mà còn tiết lộ triết lý huấn luyện cũng như tầm nhìn cho bóng chuyền Việt Nam.

Huấn luyện viên Federico Rampazzo cho rằng sự thay đổi lớn nhất của đội tuyển bóng chuyền nam Việt Nam nằm ở khía cạnh tâm lý. (Ảnh: VFV)

Thay đổi bắt đầu từ tư duy

- Chỉ sau khoảng hai tháng dẫn dắt đội tuyển, ông đã giúp Việt Nam lần đầu vô địch SEA V.Cup. Theo ông, đội tuyển đã thay đổi như thế nào trong khoảng thời gian ngắn đó?

Chúng tôi đã có những điểm cải thiện, nổi bật là ở khả năng chắn bóng. Chúng tôi phối hợp chắn bóng và phòng thủ tốt. Trước đây, các cầu thủ thường thi đấu khá rời rạc, mỗi người tự xử lý tình huống theo cách riêng, giống như ai cũng thi đấu trong cuộc đối đầu một chọi một. Còn bây giờ, những gì chúng tôi xây dựng đều hướng tới việc thi đấu cùng nhau như một đội.

Về thể lực, chúng tôi cũng có những bài tập nhằm chuẩn bị cho việc duy trì phong độ trong suốt hai tuần thi đấu liên tục. Tuy nhiên, tôi sẽ không nói rằng các cầu thủ đã thay đổi quá nhiều về mặt thể chất. Một số người còn nhận xét với tôi rằng các cầu thủ trông khỏe mạnh hơn về mặt thể lực. Nhưng theo tôi, sự thay đổi lớn nhất lại nằm ở khía cạnh tâm lý.

Một trong những điều thay đổi rõ rệt là chúng tôi luôn giữ thái độ tích cực trước mọi chuyện xảy ra. Nếu mắc sai lầm, trước đây tôi thấy các cầu thủ rất khó chấp nhận nó. Nhưng việc cứ mãi tập trung vào những sai sót thay vì hướng về phía trước là một trong những nguyên nhân lớn nhất dẫn đến thất bại. Muốn chiến thắng, cách tốt nhất là chấp nhận sai lầm như một phần của quá trình trưởng thành, một phần của việc học hỏi.

- Ông từng làm việc ở châu Âu và nhiều nền bóng chuyền khác tại châu Á. Ông đánh giá đâu là điểm mạnh lớn nhất của các tuyển thủ Việt Nam và đâu là kỹ năng cần cải thiện nhiều nhất để có thể cạnh tranh ở cấp độ cao hơn?

Theo cảm nhận của tôi, và tôi nhấn mạnh đây chỉ là cảm nhận chứ không phải kết luận từ một quá trình phân tích đầy đủ, khả năng tấn công của bóng chuyền Việt Nam khá tốt. Các cầu thủ có những pha tấn công rất đẹp mắt. Tuy nhiên, đội vẫn cần cải thiện khả năng phối hợp giữa các thành viên, bởi trong nhiều thời điểm, tôi cảm thấy lối chơi vẫn phụ thuộc khá nhiều vào màn trình diễn của từng cá nhân.

Tôi hy vọng các cầu thủ Việt Nam sẽ ngày càng nắm bắt được ý đồ của đồng đội, phán đoán cách đối thủ xử lý tình huống và hiểu rõ lối chơi của họ, đồng thời biết toàn đội cần triển khai lối chơi như thế nào. Từ đó, chúng tôi có thể tìm ra cách khai thác điểm yếu của đối phương.

Danh hiệu chỉ là điểm khởi đầu

- Mục tiêu trước mắt của đội tuyển là SEA Games 34. Theo ông, đâu sẽ là thử thách lớn nhất của đội tuyển trong chặng đường sắp tới?

Tôi tin rằng các đối thủ sẽ tiếp tục tiến bộ. Indonesia, Thái Lan hay Philippines ở SEA Games năm sau sẽ mạnh hơn rất nhiều so với những gì chúng ta đang thấy hiện nay. Chính vì thế, điều tôi trăn trở cho năm tới là chúng ta phải tiếp tục phát triển, và phải có một kế hoạch phát triển không chỉ cho hiện tại mà còn cho cả tương lai.

Chúng ta không thể chỉ hài lòng với những gì mình đang thể hiện. Chúng ta phải hướng tới sự tiến bộ vượt bậc, chứ không chỉ dừng lại ở những bước tiến nhỏ. Mục tiêu là tối đa hóa cơ hội giành huy chương vàng SEA Games, bởi đó mới là đích đến của chúng ta.

Chúng ta cần xây dựng một hệ thống. Và có lẽ tôi cũng cần thêm sự hỗ trợ trong quá trình đó. Chúng ta phải phát triển đội ngũ huấn luyện viên, phát triển môi trường bóng chuyền ở Việt Nam và ở mọi cấp độ. Sự ủng hộ từ các cơ quan quản lý, từ các nhà tài trợ và đặc biệt là sự đồng hành của các câu lạc bộ cũng rất cần thiết.

HLV Federico Rampazzo dẫn dắt đội tuyển bóng chuyền nam Việt Nam lần đầu giành chức vô địch SEA V.Cup. (Ảnh: VFV)

- Nếu được tham gia nhiều hơn vào sự phát triển của bóng chuyền Việt Nam, đâu sẽ là lĩnh vực ông muốn bắt đầu trước tiên: đào tạo trẻ, đào tạo HLV hay xây dựng hệ thống thi đấu?

Tôi tin rằng một trong những mục tiêu dài hạn của chúng tôi phải là xây dựng một môi trường đề cao việc học hỏi và phát triển. Vậy chúng ta làm điều đó bằng cách nào? Trước hết, chúng ta cần nỗ lực để trở thành những người tốt hơn. Sau đó mới hướng tới việc trở thành những huấn luyện viên giỏi hơn. Đồng thời, hãy luôn tôn trọng và hỗ trợ sự phát triển của các HLV cũng như các vận động viên xung quanh mình.

Đào tạo lực lượng trẻ là điều rất quan trọng. Nhưng nếu chỉ tập trung vào cầu thủ trẻ thì vẫn chưa đủ, bởi họ cần có những tấm gương để noi theo. Vì vậy, chúng ta cũng phải đầu tư vào việc phát triển chính những người đang làm công tác huấn luyện và giáo dục.

Lấy ví dụ ngay trong ban huấn luyện của tôi. Tôi thực sự rất tự hào về các trợ lý của mình. Trước đây, mỗi khi cầu thủ mắc sai lầm, họ thường cảm thấy rất nặng nề. Nhưng bây giờ, họ đã có cách nhìn khác. Họ nói: “’Được rồi, chúng ta mắc lỗi. Không cần đổ lỗi cho ai cả. Hãy cùng suy nghĩ tích cực để tìm cách khắc phục và rút kinh nghiệm từ chính sai lầm đó”.

Theo tôi, sai lầm lại là một điều đáng quý, bởi nó cho bạn biết mình còn thiếu điều gì. Nếu bạn thua một trận đấu, điều đó có nghĩa là đối thủ đã khai thác được điểm yếu của bạn. Vậy thì hãy bắt tay vào sửa nó, hãy cải thiện nó.

- Ông dự định đồng hành với đội tuyển Việt Nam trong bao lâu, và mục tiêu của ông trong thời gian ấy là gì?

Thực ra, tôi không có một kế hoạch cụ thể nào cả. Tôi tin rằng mình được mời đến đây để cống hiến. Vì thế, tôi sẽ cống hiến hết khả năng của mình, bằng tất cả sự chân thành. Điều quan trọng là tôi đến đây với tất cả sự chân thành và mong muốn được thực sự đóng góp. Chừng nào Việt Nam còn cần tôi và các điều kiện vẫn phù hợp, tôi sẽ luôn sẵn sàng đóng góp.

Tôi nghĩ rằng có lẽ ở thời điểm hiện tại, tôi là người phù hợp để giúp đội tuyển tiếp tục phát triển. Có thể một ngày nào đó, sẽ có người phù hợp với vai trò này hơn tôi. Nếu điều đó xảy ra, tôi sẽ là người đầu tiên ủng hộ và sẵn sàng nhường lại vị trí cho họ.