Hồ Ba Bể và những tiềm năng chưa được khai thác

Hồ Ba Bể.Dư địa cho du lịch trải nghiệm

Với gần 500ha mặt nước, được bao bọc bởi hệ thống rừng tự nhiên và cảnh quan núi đá, Hồ Ba Bể sở hữu nhiều điều kiện để phát triển du lịch sinh thái. Không chỉ có cảnh quan, nơi đây còn là không gian giàu giá trị về đa dạng sinh học, văn hóa và đời sống cộng đồng.

Những bản làng của đồng bào Tày nép mình giữa núi rừng, tiếng đàn Tính, làn điệu Then, những phong tục, tập quán cùng các món ăn mang đậm bản sắc địa phương... tạo nên nguồn tài nguyên đặc biệt để phát triển các sản phẩm du lịch trải nghiệm. Thế nhưng, nguồn tài nguyên ấy hiện mới được khai thác ở mức độ nhất định. 

Các hành trình đến Ba Bể chủ yếu vẫn xoay quanh tham quan cảnh quan, trải nghiệm đời sống cộng đồng và lưu trú tại các homestay. Trong khi đó, thời gian lưu trú của du khách chưa dài, các sản phẩm chuyên sâu và những dịch vụ có giá trị gia tăng cao vẫn còn hạn chế.

Theo ông Đỗ Quốc Vinh, Công ty TNHH Hội nghị Sự kiện và Du lịch Ftour Việt Nam, Ba Bể còn nhiều dư địa để đa dạng hóa sản phẩm, kéo dài thời gian lưu trú và nâng cao mức chi tiêu của du khách. Tuy nhiên, điều quan trọng là địa phương phải tạo được điểm nhấn để thu hút du khách, đặc biệt là việc tổ chức các lễ hội truyền thống mang tính đặc trưng.

Một trong những hướng đi được nhắc đến nhiều là phát triển du lịch trải nghiệm dựa trên những giá trị sẵn có của thiên nhiên và cộng đồng. Nếu cảnh quan hồ là “tài sản” nổi bật, thì văn hóa bản địa và đời sống của người dân chính là phần giá trị có thể tạo nên sự khác biệt cho điểm đến.

Thế nhưng, bên cạnh các sản phẩm tham quan, nghỉ tại homestay hay trải nghiệm văn hóa cộng đồng, nhiều loại hình vẫn chưa phát triển tương xứng với tiềm năng.

Du lịch nghỉ dưỡng sinh thái chất lượng cao, chăm sóc sức khỏe, thể thao ngoài trời, du lịch mạo hiểm hay du lịch nông nghiệp chuyên sâu vẫn còn nhiều khoảng trống. Đây cũng chính là dư địa để Ba Bể hình thành những sản phẩm mới, hướng tới nhóm du khách có nhu cầu trải nghiệm dài ngày và sẵn sàng chi trả cao hơn.

Ông Lương Duy Doanh, Giám đốc Công ty Fivestar Travel, cho rằng việc phát triển sản phẩm mới cần đi cùng với bảo tồn tài nguyên và phát huy vai trò của cộng đồng địa phương. Trong đó, người dân cần là chủ thể trong câu chuyện phát triển du lịch. Bởi với một điểm đến đặc thù như Ba Bể, khai thác du lịch không đơn thuần là xây dựng thêm các điểm tham quan hay dịch vụ.

Điều quan trọng hơn là tạo ra những trải nghiệm có chiều sâu, trong đó du khách được tiếp cận với thiên nhiên, văn hóa và đời sống bản địa nhưng không làm tổn hại đến những giá trị vốn có.

Đánh thức tiềm năng

Để những tiềm năng du lịch tại Hồ Ba Bể từng bước được đánh thức, câu chuyện hạ tầng và kết nối đang được đặt ra như một trong những điều kiện quan trọng. Tại Đề án số 17-ĐA/TU về phát triển du lịch giai đoạn 2026-2030, tỉnh Thái Nguyên xác định phát triển khu du lịch Hồ Ba Bể trở thành trọng điểm du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng và giải trí chất lượng cao.

Một góc hồ Ba Bể.

Không gian phát triển cũng được mở rộng ra các khu vực phụ cận, gồm các xã Ba Bể, Đồng Phúc, Nam Cường và Chợ Rã. Định hướng đặt ra là phát triển đồng bộ hạ tầng, sản phẩm du lịch và thu hút đầu tư, trong đó, Đồng Phúc được xác định là địa bàn trọng điểm xây dựng hệ thống kết nối giao thông và hạ tầng phục vụ phát triển du lịch.

Đây được xem là một trong những bước đi nhằm tạo điều kiện để các giá trị tự nhiên, văn hóa và cộng đồng quanh Hồ Ba Bể được kết nối thành một không gian du lịch rộng hơn, thay vì chỉ tập trung vào một số điểm tham quan hiện hữu. 

Theo ông Tô Phong Nhuận, Phó Chủ tịch UBND xã Đồng Phúc, việc hoàn thiện hạ tầng và tăng cường kết nối sẽ tạo thêm điều kiện để địa phương phát triển các sản phẩm du lịch, đồng thời mở ra cơ hội để người dân tham gia sâu hơn vào chuỗi dịch vụ.

Ba Bể không thiếu vẻ đẹp, điều cần làm là biến những giá trị đang hiện hữu thành những trải nghiệm đủ sâu, đủ khác biệt. Bài toán đặt ra vì thế không chỉ là đưa thêm du khách đến hồ Ba Bể, mà là làm thế nào để họ ở lại lâu hơn, khám phá nhiều hơn và chi tiêu nhiều hơn cho những sản phẩm được tạo ra từ tài nguyên bản địa. 

Muốn vậy, mỗi cảnh quan cần được kết nối với một câu chuyện; mỗi bản làng cần trở thành một phần của hành trình; mỗi giá trị văn hóa cần được trao cơ hội trở thành một sản phẩm du lịch, nhưng theo cách không làm mất đi bản sắc vốn có. Và quan trọng hơn, người dân địa phương phải là một phần của quá trình ấy.