Hồ Baikal: Hành trình khám phá 'mắt xanh' Siberia và vẻ đẹp băng giá nghìn năm

Hồ Baikal nằm tại vùng Siberia của Nga, trải dài hơn 600 km với diện tích mặt nước hơn 31.000 km² và độ sâu kỷ lục lên tới 1.642 m. Với người Nga, Baikal không chỉ là một địa danh địa lý mà còn là ký ức và niềm tự hào mãnh liệt. Năm 2025, kỳ quan này đã thu hút gần 300.000 lượt du khách từ hơn 70 quốc gia, khẳng định vị thế là điểm đến không thể bỏ lỡ cho những ai muốn tìm về với thiên nhiên hoang sơ và tĩnh lặng.

Kỳ quan địa chất và hệ sinh thái độc nhất vô nhị

Hình thành cách đây khoảng 25 triệu năm trên một vết đứt gãy kiến tạo khổng lồ, Baikal được mệnh danh là hồ nước cổ xưa nhất thế giới. Nơi đây lưu giữ khoảng 20% lượng nước ngọt không đóng băng của toàn cầu. Vào mùa hè, làn nước trong vắt đến mức du khách có thể nhìn sâu xuống tận đáy, thấy rõ từng viên sỏi và các loài thủy sinh. Khi mùa đông tới, toàn bộ mặt hồ biến thành một tác phẩm nghệ thuật khổng lồ với lớp băng dày đặc.

Baikal khoác lên mình lớp băng dày như pha lê, nứt vỡ thành những đường vân tự nhiên

Bên cạnh giá trị địa chất, Baikal còn là một "bảo tàng sống" về đa dạng sinh học. Hệ sinh thái tại đây nuôi dưỡng hàng nghìn loài sinh vật, trong đó nổi bật nhất là hải cẩu Baikal (nerpa) – loài hải cẩu nước ngọt duy nhất trên thế giới. Đây là minh chứng rõ nét cho sự kỳ diệu của quá trình tiến hóa tại vùng đất khắc nghiệt này.

Trải nghiệm mùa đông kỳ ảo trên mặt băng pha lê

Hành trình tiến sâu vào trái tim của Baikal dẫn du khách đến với đảo Olkhon. Giữa màn sương lạnh giá của miền Siberia, những dãy núi tuyết hiện ra huyền ảo, dẫn lối vào một thế giới băng giá đầy bí ẩn. Mặt hồ lúc này là những lớp băng trong vắt xếp chồng lên nhau, tạo thành những vệt sáng xanh thẳm hút mắt.

Từng lớp băng xếp chồng thành những vệt sáng xanh

Dọc theo các vách đá ven bờ, những dải băng rủ xuống tựa như những chuỗi ngọc lấp lánh, ghi lại dấu ấn của thời gian và nhiệt độ. Giữa không gian tĩnh mịch, nằm trên mặt băng lạnh giá, du khách có thể nghe thấy những âm thanh trầm đục phát ra từ lòng hồ - một cảm giác như đang lắng nghe "tiếng thở" cổ xưa của Trái Đất.

Từ vách đá ven bờ, những dải băng rủ xuống như chuỗi ngọc

Dòng chảy văn hóa và tâm linh của người Buryat

Không chỉ có thiên nhiên hùng vĩ, Baikal còn là không gian văn hóa - tâm linh quan trọng của cộng đồng người bản địa Buryat. Tại đảo Olkhon, gần mũi đá Shaman, 13 trụ gỗ thiêng đứng vững trước gió đại ngàn, tượng trưng cho sự kết nối linh thiêng giữa con người và thần linh.

Trên đảo Olkhon, gần mũi đá Shaman, các trụ gỗ thiêng đứng lặng trước gió, tượng trưng cho sự kết nối giữa con người và thần linh

Du khách thường thực hiện nghi thức buộc những dải lụa khadag đa sắc màu lên các trụ gỗ này để gửi gắm những lời cầu nguyện cho bình an và may mắn. Anh Andrei, một người dân địa phương, chia sẻ rằng việc hòa mình vào thiên nhiên hoang dã tại Baikal, ngồi bên đống lửa hay đi chân trần trên cát giúp con người nạp lại năng lượng tinh thần và đánh thức những cảm xúc sâu thẳm nhất.

Bảo tồn giá trị di sản cho tương lai

Với sự gia tăng nhanh chóng của lượng khách du lịch, chính quyền địa phương đang đối mặt với thách thức lớn trong việc cân bằng giữa phát triển và bảo tồn. Hiện nay, các tuyến tham quan đều được quản lý chặt chẽ thông qua hình thức cấp phép. Lưu lượng khách tại các khu vực nhạy cảm được kiểm soát nghiêm ngặt nhằm giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường sinh thái quý giá của hồ.

Một góc chợ cá tại Baikal

Đến với Baikal là để cảm nhận sự nhỏ bé của con người trước thiên nhiên hàng triệu năm tuổi. Đó không phải là một nơi để chinh phục, mà là một di sản thiên nhiên cần được trân trọng và bảo vệ cho các thế hệ mai sau.

Tuệ Nhân