Ho đờm mùi giống phân, người đàn ông phát hiện đường rò từ đại tràng lên phổi

Đường rò bất thường từ đại tràng lên phổi

Sau nhiều lần phẫu thuật ổ bụng, người đàn ông 54 tuổi bất ngờ sốt cao kéo dài, ho nhiều đờm có mùi hôi giống phân. Kết quả chụp cắt lớp vi tính (CT) tại Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương phát hiện ổ áp xe lớn ở phổi phải thông với ổ dịch dưới gan qua lỗ thủng cơ hoành – một biến chứng ngoại khoa hiếm gặp.

BS Tạ Quang Hiện, Khoa Ngoại Tổng hợp, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương cho biết, người bệnh có tiền sử u đại tràng trái, đã phẫu thuật cắt u tại địa phương khoảng 3 tháng trước. Sau mổ, người bệnh liên tiếp gặp biến chứng.

Khoảng 2 tháng trước khi nhập viện, người bệnh được phẫu thuật nội soi gỡ dính ruột do tắc ruột. Tuy nhiên, tình trạng đau bụng tiếp tục tái diễn. Qua thăm khám, người bệnh được chẩn đoán rò miệng nối đại tràng và làm hậu môn nhân tạo bên trái.

Khoảng 10 ngày trước khi chuyển đến Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, người bệnh bắt đầu sốt cao liên tục, ho nhiều đờm có mùi hôi bất thường, được mô tả giống mùi phân. Sau 2 ngày điều trị tại cơ sở y tế nhưng không cải thiện, người bệnh được chuyển viện với chẩn đoán nhiễm khuẩn huyết, áp xe phổi.

Tại bệnh viện, kết quả chụp CT ngực và bụng ghi nhận ổ áp xe lớn ở phổi phải thông với ổ dịch vùng dưới gan qua một lỗ thủng cơ hoành. Người bệnh đồng thời có ổ dịch vùng thành bụng trái. Các bác sĩ xác định nhiều tổn thương phối hợp, gồm áp xe phổi phải, thủng cơ hoành, áp xe dưới gan do thủng đại tràng phải và rò miệng nối đại tràng trái.

Ê- kíp phẫu thuật cho bệnh nhân - Ảnh BVCC

Theo BS Hiện, điểm đặc biệt của ca bệnh là tổn thương trong ổ bụng đã tạo thành đường thông bất thường qua cơ hoành lên phổi phải. Dịch nhiễm khuẩn từ đường tiêu hóa theo đường này lan lên khoang ngực, gây áp xe phổi và khiến người bệnh ho ra đờm có mùi đặc trưng.

“Ở một người bệnh đã trải qua nhiều cuộc phẫu thuật ổ bụng, khi xuất hiện ho đờm có mùi hôi bất thường kèm sốt kéo dài, cần nghĩ đến khả năng có một đường rò bất thường giữa đường tiêu hóa và hệ hô hấp. Nếu bỏ sót nguồn nhiễm, tình trạng nhiễm khuẩn có thể tiếp tục tiến triển rất nặng”, BS Hiện cảnh báo.

Phẫu thuật hơn 5 giờ để kiểm soát nguồn nhiễm

Do tổn thương phức tạp, liên quan cả ổ bụng và lồng ngực, các bác sĩ xác định cần phẫu thuật để kiểm soát nguồn nhiễm. Hai kíp phẫu thuật được huy động phối hợp xử trí.

Kíp phẫu thuật lồng ngực mở ngực, làm sạch và dẫn lưu ổ áp xe phổi phải. Tuy nhiên, ổ áp xe ở thùy dưới phổi phải rất lớn, dính nhiều tổ chức xung quanh, khiến việc tiếp cận lỗ thủng cơ hoành từ phía lồng ngực gặp khó khăn. Ê-kíp tập trung làm sạch và dẫn lưu ổ áp xe.

Tiếp đó, kíp phẫu thuật ổ bụng thám sát và phát hiện lỗ thủng đại tràng phải lan lên vùng dưới gan, gây hoại tử cơ hoành rồi làm thủng cơ hoành, tạo đường thông lên phổi phải.

Phẫu thuật hơn 5 giờ để kiểm soát nguồn nhiễm - Ảnh BVCC

Đáng chú ý, vị trí rò thực sự ở đại tràng trái nằm tại miệng nối của lần phẫu thuật cắt u trước đó, không phải vị trí hậu môn nhân tạo bên trái. Các bác sĩ tiến hành làm sạch ổ bụng, hạ dây chằng gan để tiếp cận vùng cơ hoành và khâu phục hồi lỗ thủng qua đường bụng. Đồng thời, hai vị trí tổn thương ở đại tràng phải và đại tràng trái được đưa ra làm hậu môn nhân tạo nhằm kiểm soát nguồn nhiễm.

BS Hiện nhấn mạnh, với những trường hợp nhiễm khuẩn phức tạp như vậy, chỉ dẫn lưu áp xe phổi hoặc sử dụng kháng sinh là chưa đủ. Điều quan trọng là phải xác định và xử lý nguồn gây nhiễm, bao gồm các vị trí thủng, rò ở đại tràng và đường thông qua cơ hoành.

Ca phẫu thuật kéo dài hơn 5 giờ. Khoảng 10 giờ sau mổ, người bệnh tỉnh, không còn phải thở máy. Đến ngày thứ hai sau phẫu thuật, tình trạng huyết động ổn định, người bệnh bước đầu qua giai đoạn nguy kịch.

Ho đờm mùi giống phân: Dấu hiệu không nên bỏ qua

Theo BS Tạ Quang Hiện, đây là trường hợp rất hiếm gặp trong thực hành lâm sàng. Tổn thương hình thành chuỗi liên hoàn từ đại tràng đến vùng dưới gan, xuyên qua cơ hoành rồi lên phổi phải.

Cách nói vui của kíp mổ rằng người bệnh “ho ra phân” thực chất phản ánh cơ chế bệnh lý bất thường. Người bệnh không ho ra phân theo nghĩa thông thường mà ho ra đờm có mùi giống phân do dịch nhiễm khuẩn từ đường tiêu hóa đi qua đường rò lên phổi.

BS Hiện khuyến cáo, người bệnh sau phẫu thuật đường tiêu hóa cần tái khám đúng hẹn, chú ý các dấu hiệu như sốt kéo dài, đau bụng tăng, chướng bụng, rò dịch bất thường, ho kéo dài hoặc đờm có mùi hôi lạ.

Những biểu hiện tưởng chừng không liên quan giữa ổ bụng và hệ hô hấp đôi khi có thể là dấu hiệu của biến chứng ngoại khoa phức tạp. Khi xuất hiện các triệu chứng bất thường, người bệnh cần được thăm khám sớm để xác định nguyên nhân, kiểm soát nguồn nhiễm, hạn chế nguy cơ nhiễm khuẩn nặng, suy đa cơ quan và đe dọa tính mạng.

Sau phẫu thuật đường tiêu hóa, cần cảnh giác khi sốt kéo dài, ho đờm có mùi lạ

Dấu hiệu cần lưu ý sau phẫu thuật đường tiêu hóa

- Sốt cao hoặc sốt kéo dài.

- Đau bụng tăng, bụng chướng.

- Rò dịch bất thường tại vị trí phẫu thuật.

- Ho kéo dài, đờm có mùi hôi bất thường.

Khi xuất hiện những dấu hiệu này, người bệnh cần được đánh giá y tế sớm, đặc biệt nếu các triệu chứng tiến triển sau phẫu thuật. Không nên tự điều trị hoặc chỉ tập trung xử lý triệu chứng ho, sốt mà bỏ qua khả năng có nguồn nhiễm trong ổ bụng.

Mời quý độc giả theo dõi video: Chính phủ phát lệnh nóng: Kiểm soát giá quyết liệt những tháng cuối năm