Nguy cơ sức khỏe tiềm ẩn nếu hay ngủ dậy vào giờ này ở tuổi trung niên

Nhiều người bước sang tuổi 50 thường đối mặt với hiện tượng mở mắt vào lúc rạng sáng rồi khó lòng ngủ lại. Đa số thường xem đó là một phần tất yếu của quá trình lão hóa tự nhiên. 

Tuy nhiên, dưới góc nhìn chuyên môn của bác sĩ Hồng Vĩnh Tường, chuyên gia nổi tiếng về thận tại Đài Loan (Trung Quốc), việc thức giấc sớm không hẳn đáng ngại nếu cơ thể vẫn được nghỉ ngơi đầy đủ. Vấn đề chỉ thực sự bắt đầu khi thói quen này đi kèm với tình trạng thiếu ngủ, hoặc những giấc ngủ chập chờn đứt quãng suốt đêm dài. 

Chia sẻ trên trang Facebook cá nhân, bác sĩ Hồng cho biết nguyên nhân sinh lý dẫn đến hiện tượng này xuất phát từ sự suy giảm dần của tuyến tùng theo thời gian, khiến lượng melatonin giảm sút trong khi hormone tỉnh táo lại gia tăng từ sớm. Sự dịch chuyển của đồng hồ sinh học khiến người trung niên dễ dàng chìm vào giấc ngủ sớm và thức dậy khi trời chưa sáng.

Bên cạnh đó, cấu trúc giấc ngủ ở giai đoạn này cũng có nhiều thay đổi rõ rệt khi thời gian ngủ nông chiếm ưu thế, khiến bất kỳ tiếng động nhỏ hay ánh sáng nhẹ nào cũng dễ làm gián đoạn giấc ngủ. Theo vị bác sĩ, chính tình trạng thức giấc nhiều lần liên tiếp mới là yếu tố tạo áp lực lớn lên cơ thể và hệ tiết niệu, chứ không phải việc dậy sớm đơn thuần. 

Nhiều người bước sang tuổi 50 thường đối mặt với hiện tượng mở mắt vào lúc rạng sáng rồi khó lòng ngủ lại. Hình minh họa: China Times

Để làm rõ vấn đề này, giới chuyên môn từng dẫn một nghiên cứu được công bố vào năm 2017 trên tạp chí của Hội Thận học Mỹ (JASN), trong đó theo dõi 431 bệnh nhân thận mãn tính ở độ tuổi trung bình khoảng 60. Những người tham gia ngủ trung bình 6,5 giờ mỗi đêm và mức phân mảnh giấc ngủ trung bình là 21%.

Kết quả ghi nhận mỗi khi tỷ lệ phân mảnh giấc ngủ gia tăng, thì nguy cơ tiến triển nặng của bệnh thận cũng tăng theo tương ứng. Dù vậy, các chuyên gia cũng lưu ý đây chỉ là nghiên cứu quan sát trên những người đã có bệnh lý nền từ trước, nên không thể áp dụng máy móc cho tất cả những người khỏe mạnh bình thường.

Thực tế cho thấy, nếu một người đi ngủ từ sớm thức dậy tự nhiên vào lúc rạng sáng, với tổng thời gian ngủ đủ 7 tiếng và ban ngày vẫn duy trì tinh thần tỉnh táo, thì đó hoàn toàn là sự thích nghi sinh học bình thường không gây hại. Ngược lại, những ai duy trì thói quen thức khuya nhưng lại bị đánh thức từ lúc 4 giờ sáng sẽ dễ rơi vào trạng thái thiếu ngủ trầm trọng kéo dài. 

Tình trạng trên vô tình kích thích các phản ứng viêm trong cơ thể, làm gia tăng tình trạng kháng insulin và tác động tiêu cực đến sức khỏe tổng thể nói chung cũng như chức năng lọc của thận nói riêng.

Nhằm duy trì một nền tảng sức khỏe ổn định và bảo vệ vẹn toàn chức năng thận, bác sĩ Hồng Vĩnh Tường cùng nhiều chuyên gia khác đã đưa ra một số lời khuyên thiết thực dành cho lứa tuổi trung niên. Trước hết, mỗi người nên chủ động tính toán thời gian nghỉ ngơi để đảm bảo giấc ngủ trọn vẹn 7 tiếng mỗi ngày bằng cách lên giường từ sớm. 

Vào ban ngày, việc tiếp xúc với ánh sáng tự nhiên vừa phải kết hợp với việc giảm bớt cường độ ánh sáng trong nhà vào buổi tối sẽ giúp củng cố nhịp sinh học tự nhiên. Khi tỉnh giấc vào sáng sớm, tuyệt đối không nên nằm lướt điện thoại hay bấm chuông báo thức lặp lại nhiều lần để cố ngủ nướng, vì điều này chỉ làm cho giấc ngủ trở nên vụn vặt và mệt mỏi hơn. 

Đối với những trường hợp gặp tình trạng tiểu đêm, thường xuyên ngáy to hoặc có biểu hiện nghi ngờ ngưng thở khi ngủ, việc chủ động thăm khám y tế sớm để tìm ra nguyên nhân gốc rễ là điều vô cùng cần thiết.