Hộ kinh doanh phải khai báo toàn bộ tài khoản ngân hàng với cơ quan thuế

Hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh sẽ phải thông báo toàn bộ tài khoản ngân hàng, ví điện tử liên quan đến hoạt động buôn bán cho cơ quan thuế bằng phương thức điện tử.

Ảnh minh họa

Việc chuyển khoản mua bán, thanh toán bằng mã QR hay sử dụng ví điện tử vốn đã trở thành hình thức giao dịch quen thuộc với nhiều hộ kinh doanh nhỏ lẻ. Tuy nhiên, cùng với tốc độ phát triển mạnh của thanh toán số, cơ quan quản lý cũng bắt đầu siết chặt việc kiểm soát dòng tiền để phục vụ công tác quản lý thuế.

Theo khoản 4 Điều 13 Nghị định 68/2026/NĐ-CP của Chính phủ, hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh có trách nhiệm thông báo cho cơ quan thuế bằng phương thức điện tử toàn bộ số tài khoản mở tại tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán và số hiệu ví điện tử mở tại các tổ chức trung gian thanh toán có liên quan đến hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Điểm đáng chú ý của quy định này là phạm vi khai báo không chỉ dừng ở tài khoản ngân hàng truyền thống, mà bao gồm cả ví điện tử – phương thức thanh toán đang được sử dụng phổ biến trong hoạt động kinh doanh online, bán hàng qua mạng xã hội và các nền tảng thương mại điện tử.

Trong bối cảnh nền kinh tế số phát triển mạnh, nhiều hộ kinh doanh hiện sử dụng cùng lúc nhiều tài khoản để nhận tiền từ khách hàng. Có trường hợp tách riêng tài khoản bán hàng trực tiếp, tài khoản bán online và ví điện tử để tiện giao dịch. Điều này khiến cơ quan quản lý gặp khó khăn trong việc xác định doanh thu thực tế nếu không có cơ chế đồng bộ dữ liệu.

Ảnh minh họa

Quy định mới được xem là bước đi nhằm thu hẹp khoảng trống quản lý thuế đối với khu vực kinh doanh cá thể – lĩnh vực có lượng giao dịch lớn nhưng lâu nay phần lớn dựa trên hình thức tự kê khai.

Không chỉ yêu cầu kê khai tài khoản, hệ thống chế tài xử phạt cũng đã được quy định khá cụ thể. Theo Điều 19 Nghị định 125/2020/NĐ-CP, được sửa đổi, bổ sung tại khoản 12 Điều 1 Nghị định 310/2025/NĐ-CP, hành vi không thông báo thay đổi thông tin đăng ký thuế đúng thời hạn, trong đó có thông tin tài khoản ngân hàng, có thể bị xử phạt hành chính tùy mức độ vi phạm.

Cụ thể, trường hợp chậm thông báo hoặc không thông báo thông tin thay đổi đăng ký thuế có thể bị phạt từ vài triệu đến hàng chục triệu đồng, tùy thời gian chậm và tính chất vi phạm. Ngoài xử phạt tiền, người kinh doanh còn buộc phải bổ sung đầy đủ thông tin theo quy định.

Việc siết quản lý tài khoản thanh toán được đánh giá là xu hướng tất yếu khi thanh toán không tiền mặt ngày càng phổ biến. Theo số liệu từ Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, thanh toán qua QR Code và ví điện tử tại Việt Nam liên tục tăng trưởng mạnh trong những năm gần đây, đặc biệt ở nhóm hộ kinh doanh nhỏ lẻ, cửa hàng ăn uống và bán hàng online.

Ảnh minh họa

Trên thực tế, nhiều hộ kinh doanh hiện nay gần như không còn giao dịch tiền mặt. Khách hàng chuyển khoản trực tiếp vào tài khoản cá nhân, quét mã QR hoặc thanh toán qua ví điện tử. Điều này giúp giao dịch nhanh hơn nhưng cũng khiến ranh giới giữa tài khoản cá nhân và tài khoản kinh doanh trở nên khó phân định.

Việc quản lý tập trung còn giúp hạn chế các tranh chấp phát sinh trong giao dịch. Trong môi trường kinh doanh online, lịch sử chuyển khoản và thanh toán điện tử cũng được xem là căn cứ xác minh doanh thu, giao dịch hoặc xử lý khiếu nại.

Ở góc độ quản lý nhà nước, quy định mới được kỳ vọng giúp giảm thất thu thuế trong lĩnh vực kinh doanh cá thể – khu vực có số lượng lớn nhưng lâu nay khó kiểm soát doanh thu thực tế. Khi dữ liệu thanh toán được đồng bộ, cơ quan thuế có thể đối chiếu doanh thu khai báo với dòng tiền phát sinh, từ đó tăng tính minh bạch.

Tuy nhiên, nhiều ý kiến cũng cho rằng cần có lộ trình và hướng dẫn cụ thể để tránh gây áp lực cho các hộ kinh doanh nhỏ. Không ít người lớn tuổi hoặc kinh doanh quy mô nhỏ vẫn chưa quen với các thủ tục điện tử, trong khi việc kê khai nhiều tài khoản có thể khiến họ lúng túng trong giai đoạn đầu.

Quy định mới vì thế không chỉ là câu chuyện khai báo tài khoản ngân hàng, mà còn phản ánh quá trình chuyển đổi từ mô hình kinh doanh nhỏ lẻ, thủ công sang môi trường kinh doanh minh bạch và quản lý bằng dữ liệu số.

Mời quý độc giả xem thêm video: Từ 1/3, nhóm hộ kinh doanh nào phải có tài khoản ngân hàng riêng? | VTVIndex