Hoa cỏ mùa xuân - Thanh âm bất hủ của mùa xuân Việt

"Hoa cỏ mùa xuân" ra đời vào thập niên 1990. Bài hát do Nhạc sĩ Bảo Chấn sáng tác góp thêm vào vườn nhạc xuân một bông hoa riêng, lung linh sắc màu.

“Này là cỏ non rất mềm/Này mùa xuân rất hiền/Này là hoa rất thơm/Này là giọt sương trĩu nặng…”. Chỉ bốn câu hát thôi đã mở ra một thế giới tinh khôi, trong trẻo. Mùa xuân trong “Hoa cỏ mùa xuân” không phải là bức tranh rực rỡ sắc màu, mà là bức tranh dịu dàng. Cỏ non “rất mềm”, mùa xuân “rất hiền” - những tính từ giản dị nhưng gợi cảm giác êm ái đến lạ. Ta như thấy mình đang đứng trong một buổi sớm đầu năm, hít hà mùi đất ẩm, nhìn giọt sương lấp lánh như “hạt ngọc trên lá cỏ”. Tất cả đều nhẹ nhàng, khẽ khàng, như sợ làm vỡ đi sự nguyên sơ của khoảnh khắc giao mùa.

Điều đặc biệt của ca khúc là mùa xuân không chỉ hiện diện qua cảnh vật mà còn được cảm nhận bằng trái tim của một cô gái đang yêu. “Vì em đã biết anh chiều qua/Người em vẫn thấy khi nằm mơ…” - tình yêu đến cùng mùa xuân, hay chính mùa xuân đã đánh thức tình yêu?. Khi lòng người mở ra, thiên nhiên cũng trở nên đẹp hơn; khi hoa cỏ đâm chồi, trái tim cũng biết rung động.

Mùa xuân trong bài hát là sự khởi đầu. Khởi đầu của một mối tình e ấp, khởi đầu của những ước mơ còn chưa kịp gọi tên. Cô gái trong bài hát nhìn thế giới bằng ánh mắt trong veo, thấy “cỏ hoa thật là dễ thương” chỉ vì mình đang yêu. Tình yêu khiến mọi thứ trở nên tươi mới, giống như cách mùa xuân phủ lên đất trời một lớp áo mới sau những ngày đông khô lạnh.

Ở một tầng sâu hơn, “Hoa cỏ mùa xuân” gợi nhắc về sự tái sinh. Mùa đông đi qua, cây cối trút bỏ lá già, để rồi khi xuân về, chồi non lại nhú lên, xanh mướt và đầy sức sống. Con người cũng vậy. Sau những mệt mỏi, những va vấp của năm cũ, ta cần một mùa xuân để làm mới mình. Bài hát như một lời thì thầm: hãy tin vào những điều tốt đẹp, hãy để trái tim mình mềm đi như cỏ non, để đón nhận những khởi đầu mới.

Giai điệu của Bảo Chấn mang âm hưởng nhẹ nhàng, bay bổng nhưng không quá phô trương. Những nốt nhạc như lướt qua nhau, dìu dặt, nâng đỡ ca từ. Có cảm giác bài hát không chỉ được viết bằng âm thanh mà còn bằng ánh sáng - thứ ánh sáng dịu của buổi sớm đầu năm. Khi nghe “Hoa cỏ mùa xuân”, người ta không chỉ nghe bằng tai mà còn cảm bằng ký ức. Bởi với nhiều thế hệ, đây là ca khúc gắn liền với những ngày Tết, với sắc đào trước hiên nhà, với tà áo mới và những rung động đầu đời.

“Hạt ngọc trên lá cỏ/Trên bông tầm xuân trước hiên nhà”. Hình ảnh “tầm xuân” trước hiên nhà khiến mùa xuân trở nên gần gũi biết bao. Không phải ở đâu xa, mùa xuân ở ngay trước cửa, ngay trong khu vườn nhỏ, trong mái ấm thân quen. Và khi tình yêu đến, nó cũng đến rất tự nhiên, như cách hoa nở, như cách sương rơi.

“Và mùa xuân biết em/Biết em đã mang một mối tình…”. Câu hát này đầy thi vị. Mùa xuân dường như có linh hồn, biết lắng nghe, biết đồng cảm. Khi con người mang trong mình tình yêu, mùa xuân cũng trở nên “dễ thương” hơn. Đó là sự hòa quyện giữa thiên nhiên và tâm hồn - một nét rất Việt Nam, rất Á Đông, nơi con người luôn tìm thấy mình trong nhịp thở của đất trời.

Nghe “Hoa cỏ mùa xuân”, ta không chỉ nghĩ về tình yêu đôi lứa. Ta còn nghĩ về hy vọng. Hy vọng vào một năm mới an lành, vào những ước mơ sẽ thành hình, vào những mối quan hệ được hàn gắn, vào những khởi đầu chưa từng có. Mùa xuân là biểu tượng của niềm tin. Và bài hát này giống như một lời chúc đầu năm - dịu dàng mà sâu sắc.

Hoa xuân nở rực rỡ cho khởi đầu của một năm mới.

Giữa rất nhiều ca khúc mùa xuân rộn ràng, tưng bừng, “Hoa cỏ mùa xuân” chọn cho mình một lối đi riêng: lặng lẽ mà bền bỉ. Chính sự giản dị ấy đã khiến bài hát trở thành giai điệu bất hủ. Mỗi năm xuân về, khi nghe lại, ta vẫn thấy tim mình mềm đi một chút, lòng mình sáng lên một chút.

Có lẽ vì thế mà sau bao năm, “Hoa cỏ mùa xuân” vẫn còn nguyên sức sống. Như cỏ non sau mưa, như giọt sương đầu ngày, như mối tình đầu chớm nở - bài hát nhắc ta rằng cuộc đời luôn có cơ hội để bắt đầu lại. Chỉ cần ta mở lòng, mùa xuân sẽ đến. Và khi mùa xuân đến, hoa cỏ lại nở, trái tim lại biết yêu và hy vọng lại xanh lên trong mỗi chúng ta.

Nói về “Hoa cỏ mùa xuân” - một trong những sáng tác nổi tiếng nhất của Bảo Chấn, được khán giả biết đến như bài hát “quốc dân” vào mỗi dịp xuân về, trong Show Vẫn hát lời tình yêu hồi năm 2022, lần đầu tiên nhạc sĩ Bảo Chấn khẳng định bài hát được ông viết cho con gái của mình khi cô được 15 tuổi. Ông không chỉ là nhạc sĩ có tầm nhìn về việc bắt trend cho các sáng tác của mình, mà ông còn quan sát sự trưởng thành của con gái qua từng giai đoạn của cuộc đời. Trong cái tuổi biết yêu, biết giận, biết hờn, đôi lúc có thành công, có tan vỡ và ông đã tặng món quà này để con gái ông lưu giữ khoảnh khắc đẹp cũng như vốn sống cho cuộc đời.

Quỳnh Nha