Hòa giải viên tận tâm

Gỡ "nút thắt" từ cơ sở

Trao đổi về công tác hòa giải ở thôn Yên, xã Tây Phương, bà Nguyễn Thị Nhàn, Trưởng ban Công tác Mặt trận thôn Yên cho biết, mâu thuẫn trong cộng đồng dân cư chủ yếu tập trung vào ba nhóm chính: Tranh chấp về đất đai, ranh giới và lối đi chung; những bất hòa về tiếng ồn hay rác thải sinh hoạt giữa các hộ gia đình; các mối quan hệ trong gia đình, họ hàng liên quan đến việc chăm sóc cha mẹ già hay phân chia trách nhiệm.

Bà Nguyễn Thị Nhàn, Trưởng ban Công tác Mặt trận thôn Yên, xã Tây Phương chia sẻ về công tác hòa giải ở cơ sở. Ảnh: Công Phương

Theo bà Nhàn, những mâu thuẫn ở địa phương tuy nhỏ nhưng nếu không sát sao, để kéo dài sẽ làm mất đi tình làng nghĩa xóm. Chính vì vậy, khi nhận được thông tin, tổ hòa giải thôn Yên luôn phân công người đến với những “điểm nóng” bằng cái tâm, sự lắng nghe chân thành và phương châm giải thích, phân tích thấu tình đạt lý để hai bên tự nguyện tìm được tiếng nói chung, các hòa giải viên tuyệt đối không dùng mệnh lệnh hay ép buộc.

Cùng với đó, công tác hòa giải ở thôn Yên luôn kết hợp hài hòa giữa tình làng nghĩa xóm và việc thượng tôn pháp luật, lấy pháp luật làm chuẩn mực và tình cảm làm gốc. Đồng thời, các hòa giải viên luôn nắm vững thẩm quyền, hòa giải đúng quy định pháp luật, tuyệt đối không làm thay các cơ quan chức năng.

Kể về một câu chuyện hòa giải, bà Nguyễn Thị Nhàn cho hay, trên địa bàn có một câu chuyện mâu thuẫn tranh chấp lối đi chung giữa hai gia đình có quan hệ họ hàng ruột thịt (cậu và cháu gái) ở liền kề với nhau.

Khi gia đình người cậu sửa chữa ngõ đi và có ý định xây bịt lại phần lối đi mà gia đình này cho là thuộc đất của nhà mình, gia đình người cháu đã phản đối quyết liệt vì cho rằng đó là lối đi duy nhất ra đường làng. Vụ việc trở nên căng thẳng bởi ngoài bất đồng về quan điểm pháp lý, yếu tố tâm lý họ hàng khiến các bên mang nặng tính tự ái, ngại đối thoại trực tiếp và thiếu tin tưởng lẫn nhau.

Trước tình hình đó, Ban Công tác Mặt trận thôn Yên cùng các thành viên tổ hòa giải đã triển khai đồng bộ các bước giải quyết bài bản. Đầu tiên, tổ hòa giải gặp gỡ riêng từng bên vào mỗi buổi tối để kiên nhẫn lắng nghe toàn bộ nỗi bức xúc của người dân.

Tiếp theo, phối hợp cùng cán bộ địa chính xã đưa bản đồ địa chính, giấy chứng nhận quyền sử dụng đất ra thực địa để đối chiếu, làm rõ nguồn gốc phần lối đi. Cuối cùng, bằng những lời lẽ dễ hiểu, tổ hòa giải đã phân tích rõ quy định pháp luật về đất đai để các bên thấu hiểu.

Khi tư tưởng đã thông suốt, cuộc họp chung tại nhà văn hóa thôn được tổ chức và thu về kết quả tốt đẹp. Gia đình người cậu tự nguyện không xây bịt đường đi, hai bên cùng nhau dọn dẹp, chỉnh trang lại đường ngõ xóm. Quan hệ họ hàng, tình làng nghĩa xóm sau đó được hàn gắn bền chặt, bà con trong thôn vô cùng phấn khởi.

Đề xuất để nâng cao hiệu quả công tác hòa giải trong tình hình mới

Bên cạnh những kết quả đạt được, thực tiễn tại thôn Yên cũng cho thấy một số khó khăn nhất định, như việc người dân bận rộn mưu sinh nên việc tiếp cận pháp luật còn phân hóa theo độ tuổi, hay các văn bản pháp luật chuyên môn đôi khi còn dài, khó tiếp cận đối với bà con.

Bà Nguyễn Thị Nhàn làm việc với người dân trên địa bàn thôn Yên. Ảnh: Công Phương

Từ những công việc triển khai thực tế tại cơ sở, Trưởng ban Công tác Mặt trận thôn Yên Nguyễn Thị Nhàn kiến nghị cấp trên tiếp tục quan tâm, cung cấp thêm các tài liệu hỏi đáp ngắn gọn, sinh động bám sát các tình huống thực tế để người dân dễ hiểu. Cùng với đó, cần tăng cường các buổi tọa đàm, trao đổi trực tiếp để bà con được đối thoại, đồng thời phát huy hơn nữa vai trò của các tổ hòa giải, ban công tác mặt trận, trưởng thôn - những người gần dân nhất.

Đặc biệt, việc đẩy mạnh cung cấp đường dẫn mã QR chứa thông tin pháp luật chính thống trên các nền tảng số như nhóm Zalo của thôn sẽ giúp bà con tra cứu nhanh chóng và thuận tiện hơn.