Hoa Kỳ hỗ trợ công nghệ ADN để Việt Nam xác định danh tính hài cốt liệt sĩ

Trong nhiều năm qua, Việt Nam và Hoa Kỳ đã đạt được nhiều kết quả tích cực trong hợp tác khắc phục hậu quả chiến tranh.

Đặc biệt, khi Chính phủ Việt Nam triển khai Chiến dịch 500 ngày đêm tìm kiếm, quy tập, xác định danh tính hài cốt liệt sĩ, Hoa Kỳ đã đề nghị hỗ trợ công nghệ ADN tiên tiến nhất. Báo Xây dựng đã phỏng vấn Phó Đại sứ Hoa Kỳ Courtney Beale về bước tiến mới trong hợp tác giữa hai nước.

Mỗi kỷ vật được trao trả không chỉ mang giá trị lịch sử mà còn mở thêm hy vọng giúp các gia đình tìm lại thông tin về người thân mất tích sau chiến tranh (Ảnh do ĐSQ cung cấp).

Phóng viên: Thưa bà, Hoa Kỳ từ lâu đã là đối tác của Việt Nam trong việc giải quyết hậu quả chiến tranh. Bà có thể cho biết những lĩnh vực hợp tác chính hiện nay giữa hai nước?

Phó Đại sứ Beale: Hợp tác trong lĩnh vực khắc phục hậu quả chiến tranh chính là nền tảng của quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện mà Hoa Kỳ và Việt Nam đang có hiện nay.

Năm 2025, hai bên đã ký Bản ghi nhớ nhằm khẳng định cam kết lâu dài đối với các dự án trong lĩnh vực này.

Một số ví dụ tiêu biểu gồm: công tác xử lý dioxin tại sân bay Biên Hòa, hỗ trợ cải thiện đời sống người khuyết tật không phân biệt nguyên nhân, cũng như giúp Việt Nam tìm kiếm hài cốt người mất tích trong khuôn khổ Chiến dịch 500 ngày đêm.

Ngoài ra, chúng tôi tiếp tục hỗ trợ công tác rà phá và giáo dục về bom mìn, vật liệu chưa nổ.

Thân nhân nâng niu di ảnh và kỷ vật của người thân mất tích trong chiến tranh. Những tư liệu, kỷ vật còn lưu giữ là nguồn thông tin quan trọng hỗ trợ công tác xác minh và tìm kiếm người mất tích (Ảnh do ĐSQ cung cấp).

Phóng viên: Hợp tác hiện nay không chỉ dừng lại ở viện trợ nhân đạo, mà còn mở rộng sang chia sẻ công nghệ, chuyên môn khoa học... Theo bà, sự chuyển đổi này đã thay đổi cách hai nước hợp tác khắc phục hậu quả chiến tranh như thế nào?

Phó Đại sứ Beale: Vâng, tôi muốn chia sẻ thêm về Sáng kiến Tìm kiếm người Việt mất tích trong chiến tranh (VWAI) - một trong những dự án mới được triển khai sau khi Việt Nam đề nghị Hoa Kỳ hỗ trợ xác định danh tính người mất tích.

Sáng kiến này được triển khai theo nhiều hướng.

Thứ nhất, tận dụng nghiên cứu lưu trữ để giúp Chính phủ Việt Nam xác định các khu vực có thể có mộ chôn cất và tìm kiếm thêm hài cốt. Việc này được thực hiện phối hợp với Đại học Texas Tech.

Thứ hai, ứng dụng công nghệ ADN tiên tiến nhất của Hoa Kỳ. Phối hợp chặt chẽ với Ủy ban Quốc tế về Người mất tích (ICMP) và Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam, chúng tôi đã giúp phát triển công nghệ giải trình tự gen thế hệ mới, cho phép xác định người thân qua nhiều thế hệ, giúp Việt Nam nhận diện người mất tích và đưa họ về với gia đình.

Đây là hai lĩnh vực nổi bật mà Sáng kiến đang triển khai nhằm hỗ trợ Chiến dịch 500 ngày đêm.

Bên cạnh đó, chúng tôi còn thúc đẩy giao lưu giữa cựu chiến binh hai nước, cũng như quan hệ đối tác công - tư nhằm huy động thêm nguồn lực, công nghệ và chuyên môn từ bên ngoài để hỗ trợ Việt Nam một cách toàn diện nhất.

Những cuốn nhật ký chiến trường lưu giữ nhiều thông tin có giá trị, góp phần hỗ trợ công tác tìm kiếm người Việt mất tích trong chiến tranh (Ảnh do ĐSQ cung cấp).

Phóng viên: Khi hai nước tiếp tục làm sâu sắc hơn quan hệ đối tác, bà muốn gửi thông điệp gì tới người dân Việt Nam và Hoa Kỳ về nỗ lực chung hàn gắn vết thương chiến tranh và hướng tới tương lai?

Phó Đại sứ Beale: Tôi thực sự mong mọi người nhìn nhận đây là minh chứng cho thấy Hoa Kỳ và Việt Nam có thể trở thành hình mẫu cho thế giới về cách hai quốc gia hòa giải, từ cựu thù trở thành bạn bè.

Chúng ta đã thiết lập quan hệ ngoại giao được 31 năm, và nay đã trở thành Đối tác Chiến lược Toàn diện, hợp tác trên nhiều lĩnh vực, từ thương mại, đầu tư, khoa học công nghệ, giao lưu nhân dân, giáo dục, đến quốc phòng, an ninh và thực thi pháp luật.

Tất cả những nỗ lực này mang lại thịnh vượng và an ninh lớn hơn cho cả Hoa Kỳ và Việt Nam.

Đối với chúng tôi, một Việt Nam an toàn, độc lập, chủ quyền, thịnh vượng và kiên cường là lợi ích chung của cả hai nước.

Chúng ta hợp tác cùng nhau vì tin rằng điều này góp phần mang lại một khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương ổn định và hòa bình hơn.

Một lần nữa, chúng tôi rất tự hào được đồng hành cùng Chính phủ Việt Nam trong tất cả các chương trình khắc phục hậu quả chiến tranh, trong đó có Chiến dịch 500 ngày đêm.

Chúng tôi cũng xem đây là một cách giúp củng cố quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện giữa hai nước.

Xin cảm ơn Phó Đại sứ!