Hòa thượng Thích Giác Sự và hành trình gìn giữ giá trị văn hóa cội nguồn
Hơn 60 năm tu hành theo hệ phái Khất sĩ, Hòa thượng Thích Giác Sự (Thiền sư An Lạc Hạnh) luôn hướng tâm nguyện về đạo pháp, quê hương và cội nguồn dân tộc, lan tỏa những giá trị từ bi, đạo đức và an lạc trong cuộc sống.
Ở tuổi ngoài 90, nhìn dòng Đồng Nai vẫn miệt mài chảy qua vùng đất Tân Uyên, hình ảnh Hòa thượng Thích Giác Sự gắn liền với Tịnh xá Liên Hoa và những công trình tâm linh mà ngài dành nhiều tâm huyết gây dựng. Đó không chỉ là những chốn tu học của Phật tử, mà còn thể hiện quan niệm của một bậc tu hành luôn hướng về quê hương, đất nước và những giá trị văn hóa được trao truyền qua nhiều thế hệ.
Từ chàng trai vùng đất cách mạng đến con đường Khất sĩ
Hòa thượng Thích Giác Sự (thường được biết đến với pháp hiệu hoặc tôn danh Thiền sư An Lạc Hạnh), thế danh Lê Văn Thanh, tự Tranh, sinh năm 1935 tại vùng đất Bạch Đằng, Tân Uyên, Bình Dương (cũ), trong một gia đình nông dân giàu truyền thống yêu nước.
Lớn lên giữa những năm tháng đất nước chìm trong chiến tranh, chứng kiến cảnh chia lìa, mất mát và những đau thương, chàng trai Lê Văn Thanh sớm hình thành suy nghĩ về lẽ sống, trách nhiệm với cộng đồng và khát vọng hòa bình. Truyền thống gia đình và những biến động của quê hương đã ảnh hưởng sâu sắc đến nhận thức, lựa chọn của ngài từ thuở thiếu niên.

Hòa thượng Thích Giác Sự.
Đứng trước những ngã rẽ của cuộc đời, Lê Văn Thanh từng mong muốn học tập thành tài để giúp nước, giúp dân. Nhưng cũng chính những trải nghiệm về chiến tranh, hận thù và khổ đau đã đưa chàng trai trẻ đến với giáo lý nhà Phật. Ngài tìm thấy trong con đường tu tập một hướng đi phù hợp với tâm nguyện của mình: chuyển hóa khổ đau, nuôi dưỡng lòng từ bi và hướng con người đến sự hòa hợp.
Năm 1960, ngài tìm đến núi Bửu Long, Biên Hòa để công quả, tập sự tu học theo hệ phái Khất sĩ do Tổ sư Minh Đăng Quang sáng lập. Ngày 30 tháng Giêng năm 1964, ngài chính thức xuống tóc tại Tịnh xá Ngọc Thiền, núi Bửu Long, dưới sự hướng dẫn của Trưởng lão Thích Giác Lương - vị từng là thị giả của Tổ sư Minh Đăng Quang. Từ đó, Lê Văn Thanh bước vào một hành trình mới với pháp danh Thích Giác Sự.
Hệ phái Khất sĩ lấy tinh thần trung đạo, đời sống giản dị, khất thực và thực hành thiền định làm nền tảng tu tập. Những năm tháng đầu đời xuất gia đã giúp vị tăng trẻ rèn luyện sự kiên trì, buông xả và khả năng quán chiếu nội tâm. Với ngài, tu hành không đơn thuần là rời xa những biến động của cuộc sống, mà còn là hành trình tìm hiểu bản chất của khổ đau để có thể sống tốt hơn, đem những điều thiện lành đến với mọi người.
Tịnh xá Liên Hoa - nơi gửi gắm tâm nguyện hoằng pháp
Gắn bó với vùng đất Tân Uyên, Hòa thượng Thích Giác Sự từng bước gây dựng Tịnh xá Liên Hoa bên dòng sông Đồng Nai. Hơn 60 năm hình thành và phát triển, nơi đây trở thành địa điểm sinh hoạt tâm linh, tu học của chư Tăng và đông đảo Phật tử.
Không mang dáng vẻ xa cách của một chốn tu hành khép kín, Tịnh xá Liên Hoa gắn bó với đời sống người dân địa phương qua những hoạt động Phật sự, những buổi giảng pháp và sự hiện diện của một vị tu sĩ dành nhiều thời gian cho cộng đồng.
Trong quan niệm của Hòa thượng Thích Giác Sự, tu tập phải đi cùng thực hành đạo đức trong đời sống thường ngày. Những lời giảng của ngài thường hướng đến các giá trị gần gũi như lòng hiếu thảo, nhân ái, tinh thần lễ nghĩa, chữ tín và trách nhiệm với gia đình và xã hội.

Trao quà từ thiện cho nhân dân xã Bạch Đằng mùa Vu lan báo hiếu.
Ngài nhiều lần nhắc đến đạo lý Tứ trọng ân, gồm ơn cha mẹ, ơn Tam bảo, ơn quốc gia và ơn chúng sinh. Đó cũng là cách Hòa thượng lý giải mối quan hệ giữa người tu hành với gia đình, cộng đồng và đất nước. Theo tinh thần ấy, sống có đạo không chỉ thể hiện qua việc tụng kinh, thiền định mà còn ở cách mỗi người đối đãi với những người xung quanh, biết trân trọng nguồn cội và có trách nhiệm với cuộc đời.
Từ tâm nguyện tạo dựng một môi trường tu học phù hợp cho chư Ni, Hòa thượng tiếp tục xây dựng Tịnh xá An Lạc tại khu vực Đồng Gò Cầy, vùng Chiến khu D, thuộc địa bàn Bắc Tân Uyên, Bình Dương trước đây.
Hòa thượng cho biết, công trình khởi công ngày 18 tháng 5 âm lịch năm 2014 và khánh thành năm 2023. Việc xây dựng tịnh xá xuất phát từ nhu cầu tổ chức nơi tu học riêng cho Ni chúng, phù hợp với chủ trương phân định sinh hoạt giữa Tăng và Ni trong Giáo hội Phật giáo Việt Nam.
Từ năm 2014, Ni sư Thích Nữ Hạnh Thủy được Hòa thượng giao thay mặt quản lý ngôi thờ Tam bảo và Ni chúng. Hiện nay, Ni sư đảm nhiệm vai trò Trưởng ban Quản trị Tịnh xá An Lạc, tiếp nối việc duy trì sinh hoạt và hướng dẫn tu học tại đây.
Từ đạo Phật hướng về văn hóa cội nguồn
Điểm đáng chú ý trong hành trình của Hòa thượng Thích Giác Sự là mối quan tâm đặc biệt dành cho văn hóa lịch sử và cội nguồn dân tộc.
Theo quan niệm của ngài, đạo Phật và văn hóa dân tộc không phải hai dòng chảy tách biệt. Người tu hành có thể thực hành giáo lý từ bi, trí tuệ của Đức Phật, đồng thời gìn giữ đạo lý uống nước nhớ nguồn, lòng biết ơn tổ tiên và những người đã hy sinh vì đất nước.
Từ suy nghĩ ấy, Hòa thượng dành nhiều tâm huyết xây dựng Tịnh xá An Lạc thành một không gian thờ tự có sự kết hợp giữa các biểu tượng Phật giáo và những nội dung tưởng niệm cội nguồn dân tộc.

Hội di sản văn hoá Việt Nam trao kỷ niệm chương cho Hòa thượng Thích Giác Sự.
Tại chính điện, các pho tượng được tôn trí gồm Phật Di Lặc, Tổ sư Đạt Ma và Tổ sư Minh Đăng Quang. Không gian thờ tự còn có hình tượng tám vị Phật cổ, các vị Phật và Bồ Tát trong truyền thống Phật giáo.
Đặc biệt, khu vực tầng hầm được dành để tưởng niệm ba nhân vật được tôn vinh trong quan niệm về nguồn gốc đại tộc Bách Việt là Phục Hy, Thần Nông và Nữ Oa; đồng thời thể hiện bằng phù điêu hành trình lịch sử, cội nguồn dân tộc từ thời Đế Minh, các đời vua Hùng đến Chủ tịch Hồ Chí Minh và các giai đoạn lịch sử tiếp nối.
Thông qua cách bài trí này, Hòa thượng muốn gửi gắm thông điệp về lòng biết ơn, sự tiếp nối giữa các thế hệ và ý thức gìn giữ bản sắc văn hóa Việt Nam. Với ngài, tưởng nhớ tổ tiên, các bậc tiền nhân và những người đã hy sinh vì độc lập dân tộc cũng là một cách thực hành đạo lý, nuôi dưỡng tình yêu quê hương trong đời sống tâm linh.
Năm 2022, Hòa thượng Thích Giác Sự được Hội Di sản Văn hóa Việt Nam trao tặng Kỷ niệm chương Vì sự nghiệp Văn hóa Việt Nam, ghi nhận những đóng góp của ngài đối với lĩnh vực văn hóa.
Một đời hướng đến an lạc và hòa hợp
Nhìn lại hành trình hơn sáu thập niên tu học và hành đạo, có thể thấy điều xuyên suốt trong tâm nguyện của Hòa thượng Thích Giác Sự là mong muốn con người biết sống thiện lành, giảm bớt khổ đau và hóa giải những bất hòa trong cuộc sống.
Từ Tịnh xá Liên Hoa bên dòng Đồng Nai đến Tịnh xá An Lạc giữa vùng đất Chiến khu D, những công trình ngài dành tâm huyết gây dựng đều mang dấu ấn của một quan niệm tu hành gắn với đời sống. Đạo Phật, trong cách nhìn của Hòa thượng, không chỉ hiện diện nơi cửa thiền mà còn cần được thể hiện bằng lòng nhân ái, sự bao dung, tinh thần trách nhiệm và cách ứng xử có đạo đức giữa người với người.

Ngài cũng dành sự quan tâm cho một công trình tâm linh hướng đến việc thờ Phật, tưởng niệm Quốc tổ Hùng Vương và anh linh các anh hùng liệt sĩ tại vùng Chiến khu D. Đây là tâm nguyện thể hiện rõ hơn mối quan tâm của Hòa thượng đối với lịch sử địa phương và truyền thống tri ân những người đã góp phần làm nên đất nước.
Có lẽ, với một người từng trưởng thành giữa những năm tháng chiến tranh, khát vọng hòa bình và tinh thần đoàn kết luôn mang ý nghĩa đặc biệt. Hòa thượng mong muốn mỗi người biết buông bỏ định kiến, giảm bớt hận thù, sống có trách nhiệm và biết yêu thương, đùm bọc lẫn nhau.
Hơn 90 năm tuổi đời, hơn 60 năm tu hành, Hòa thượng Thích Giác Sự đã đi qua nhiều chặng đường của lịch sử đất nước. Thời gian có thể làm sức khỏe con người suy giảm, nhưng những tâm nguyện được vun đắp qua năm tháng vẫn tiếp tục hiện diện trong các công trình tâm linh và đời sống tu học của các thế hệ đệ tử.
Bên dòng Đồng Nai, Tịnh xá Liên Hoa vẫn là một điểm tựa tâm linh của người dân địa phương. Tịnh xá An Lạc tiếp tục duy trì hoạt động tu học, còn tâm nguyện hướng về cội nguồn dân tộc được gửi gắm trong từng không gian thờ tự.
Với Hòa thượng Thích Giác Sự, có lẽ hành trình tu tập không chỉ là tìm kiếm sự an lạc cho riêng mình, mà còn là nỗ lực góp phần gieo những hạt giống thiện lành vào cuộc sống. Đó cũng là cách một người tu hành thể hiện tình yêu quê hương: bằng sự bền bỉ, lòng biết ơn và niềm tin rằng những giá trị tốt đẹp sẽ còn được trao truyền qua nhiều thế hệ.
