Khơi dậy sức mạnh mềm văn hóa

Việc chọn ngày 24/11 hằng năm là Ngày Văn hóa Việt Nam là bước cụ thể hóa Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị và Nghị quyết số 28/2026/QH16 của Quốc hội, thể hiện tầm nhìn chiến lược của Đảng về phát huy sức mạnh mềm của văn hóa, đóng góp vào phát triển kinh tế - xã hội của đất nước trong thời kỳ hội nhập.

Chương trình nghệ thuật "Nắng Ba Đình" chào mừng Ngày Văn hóa Việt Nam. Ảnh: Doãn Tấn/TTXVN

Chương trình nghệ thuật "Nắng Ba Đình" chào mừng Ngày Văn hóa Việt Nam. Ảnh: Doãn Tấn/TTXVN

Ngày Văn hóa Việt Nam nhằm để người dân có thêm ngày nghỉ, được thụ hưởng, dành thời gian trải nghiệm văn hóa; đội ngũ văn nghệ sĩ được động viên sáng tạo, toàn xã hội đề cao, thực hành lối sống văn hóa, văn minh. Đây cũng là dấu mốc quan trọng, thể hiện sự quan tâm của Đảng, Nhà nước đối với lĩnh vực văn hóa nói chung, nhân sĩ trí thức và văn nghệ sĩ nói riêng.

Lần đầu tiên, Ngày Văn hóa Việt Nam được tổ chức gắn với Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc và Ngày Di sản Văn hóa Việt Nam. Sự kiện trọng tâm là Lễ kỷ niệm 80 năm Hội nghị Văn hóa toàn quốc lần thứ nhất (24/11/1946 - 24/11/2026) - Hội nghị đặt nền móng cho tư tưởng văn hóa Việt Nam, khẳng định sứ mệnh của văn hóa gắn với độc lập dân tộc, truyền thông điệp nổi tiếng của Chủ tịch Hồ Chí Minh "Văn hóa soi đường cho quốc dân đi".

Tại Thủ đô Hà Nội, cùng với các hoạt động biểu diễn nghệ thuật, diễu hành di sản…, lần đầu tiên triển lãm Bản đồ số Văn hóa Việt Nam (CMAP) được giới thiệu tại Di tích quốc gia đặc biệt Văn Miếu - Quốc Tử Giám; cùng đó là chương trình "Thanh âm Việt Nam, Giai điệu cuộc sống" với thông điệp triệu người chung tay cất lên giai điệu quê hương…

Đà Nẵng đưa nghệ thuật bài chòi xuống phố. Ảnh: Xuân Quý/TTXVN

Đà Nẵng đưa nghệ thuật bài chòi xuống phố. Ảnh: Xuân Quý/TTXVN

Các địa phương trên cả nước cũng đồng loạt tổ chức chương trình mang đậm bản sắc vùng miền. Tại Cố đô Huế là chuỗi chương trình tôn vinh di sản áo dài, triển lãm thơ ứng dụng công nghệ số. Bắc Ninh diễn ra Liên hoan các làng Quan họ gốc. Quảng Ninh tổ chức Đêm hội ánh sáng Yên Tử. Ninh Bình giới thiệu không gian thực hành di sản phi vật thể tại Di tích Phủ Dầy. Gia Lai tổ chức Festival cồng chiêng. TP Đà Nẵng có màn trình diễn ánh sáng 3D trên sông Hàn. Các tỉnh An Giang, Đồng Tháp, Cần Thơ, Vĩnh Long, Cà Mau hòa nhịp trong không gian đờn ca tài tử, Lễ hội Ok Om Bok và chuỗi không gian ẩm thực đậm đà bản sắc phương Nam…

Cần khẳng định, trong thời kỳ đổi mới đất nước, tư duy và nhận thức về vai trò của văn hóa có những bước phát triển mới. Thể chế, chính sách được quan tâm, từng bước hoàn thiện; nguồn lực đầu tư cho phát triển văn hoá được tăng cường; công nghiệp văn hoá đang trên đà phát triển…

Tuy nhiên, Đảng ta nhận thấy, sự nghiệp xây dựng và phát triển văn hóa, con người Việt Nam vẫn còn hạn chế, bất cập và gặp không ít khó khăn, thách thức. Nhận thức về vị trí, vai trò của văn hóa chưa toàn diện và sâu sắc. Việc thể chế hoá chủ trương, đường lối của Đảng thành chính sách, pháp luật của Nhà nước còn chậm, chưa đồng bộ, có mặt thiếu đột phá. Môi trường văn hóa chưa thật sự lành mạnh, đạo đức xã hội còn biểu hiện xuống cấp, mất bản sắc. Nguồn nhân lực văn hóa tồn tại nhiều bất cập. Cơ chế, chính sách chưa phát huy đầy đủ sức sáng tạo của các chủ thể, đặc biệt là đội ngũ trí thức, văn nghệ sĩ. Mức độ tiếp cận và thụ hưởng văn hóa của người dân còn chênh lệch giữa các vùng, miền, địa phương…

Lào Cai tổ chức Liên hoan nghệ thuật truyền thống. Ảnh: TTXVN phát

Lào Cai tổ chức Liên hoan nghệ thuật truyền thống. Ảnh: TTXVN phát

Từ nhận thức trên, Nghị quyết 80-NQ/TW của Bộ Chính trị đã xác định và tập trung giải quyết các vấn đề cấp thiết, trọng tâm, đó là phát triển con người Việt Nam có nhân cách, lối sống đẹp; xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh, văn minh; phát triển hệ thống hạ tầng, cảnh quan, thiết chế văn hóa đồng bộ, hiệu quả; bảo tồn, phát huy giá trị di sản văn hóa dân tộc; thúc đẩy phát triển văn học, nghệ thuật; phát triển các ngành công nghiệp văn hóa; phát triển nguồn nhân lực văn hóa; làm cho các giá trị văn hoá thấm sâu vào mọi mặt của đời sống xã hội, khơi dậy truyền thống yêu nước, củng cố niềm tin và sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc, góp phần nâng cao tiềm lực, vị thế, uy tín, sức mạnh mềm của quốc gia.

Quan điểm chỉ đạo của Đảng thể hiện trong Nghị quyết 80-NQ/TW là phát triển văn hóa, con người là nền tảng, nguồn lực nội sinh quan trọng, động lực to lớn, trụ cột, hệ điều tiết cho phát triển nhanh và bền vững đất nước. Các giá trị văn hoá phải được gắn kết chặt chẽ, hài hoà, thấm sâu vào toàn bộ đời sống xã hội, từ chính trị, kinh tế, xã hội, môi trường tới quốc phòng, an ninh, đối ngoại, thực sự trở thành sức mạnh mềm của quốc gia trong kỷ nguyên mới.

ái hiện Lễ hội ok-om-bok của dân tộc Khmer tỉnh Vĩnh Long. Ảnh: Khánh Hoà/TTXVN

ái hiện Lễ hội ok-om-bok của dân tộc Khmer tỉnh Vĩnh Long. Ảnh: Khánh Hoà/TTXVN

Ngày Văn hóa Việt Nam là minh chứng cho thấy Nghị quyết 80-NQ/TW đang từng bước đi vào đời sống xã hội, hướng tới làm cho mọi tầng lớp nhân dân có cơ hội được thụ hưởng, được truyền cảm hứng và tham gia thực hành văn hóa, từ đó thấy rõ trách nhiệm làm cho môi trường văn hóa tốt đẹp hơn. “Ngày Văn hóa Việt Nam” không chỉ tôn vinh giá trị di sản, giá trị văn hóa truyền thống…, mà còn tôn vinh lòng yêu nước, truyền thống đoàn kết, nhân ái, ý thức trách nhiệm với cộng đồng, sự sáng tạo, tinh thần thượng tôn pháp luật, văn minh trong ứng xử và thực hành văn hóa. Hy vọng, Ngày Văn hóa Việt Nam sẽ trở thành lựa chọn của mỗi cá nhân, tạo thói quen lâu dài cho mọi người dân khi họ có được trải nghiệm bổ ích thông qua những chương trình nghệ thuật, hoạt động văn hóa chất lượng, chuyến tham quan bảo tàng, khám phá di sản, điểm du lịch cùng người thân…. Khi đó, ngày 24/11 hằng năm sẽ được người dân chờ đợi và mong muốn đóng góp sáng tạo cho văn hóa cộng đồng.

Bởi vậy, Ngày Văn hóa Việt Nam sẽ không chỉ góp phần nâng cao nhận thức, mà còn tạo ra những "nghi thức văn hóa" mới, mang ý nghĩa sâu sắc. Khi những trải nghiệm văn hóa được bồi đắp qua từng năm, những thói quen, lối sống tích cực được lặp lại, thì một điểm hẹn văn hóa, một tác phẩm hay công trình nghệ thuật… sẽ dần hình thành bản sắc, làm lan tỏa giá trị và thấm sâu trong đời sống xã hội. Không những thế, đây còn là dịp để bạn bè quốc tế có thêm lý do đến tìm hiểu và khám phá đất nước, con người Việt Nam.

Yến Nhi

Nguồn Tin Tức TTXVN: https://baotintuc.vn/khoi-day-suc-manh-mem-van-hoa-post1404648.html