Hoàn thành mục tiêu kép trong một năm không 'dễ thở'

Trong ngày làm việc đầu tiên của năm mới (5-1-2026), Cục Thống kê công bố số liệu kinh tế - xã hội quí 4-2025 và cả năm 2025. Theo đó, trong quí cuối năm 2025, nền kinh tế đã bứt tốc, tăng trưởng tới 8,46%, đưa GDP cả năm ước tăng 8,02%.

“Đây là mức tăng trưởng khá, chỉ thấp hơn tốc độ tăng của năm 2022 trong giai đoạn 2011-2025”, bà Nguyễn Thị Hương, Cục trưởng Cục Thống kê, cho biết.

Khác với 2022, là năm nền kinh tế phục hồi mạnh sau đại dịch Covid-19, tăng trưởng năm 2025 diễn ra trong bối cảnh kinh tế toàn cầu tăng chậm, lạm phát thế giới dai dẳng, xung đột địa chính trị kéo dài, cùng với những cú sốc khí hậu ngày càng rõ nét trong nước.

Từ mưa bão gây ngập lụt diện rộng, lũ quét, sạt lở đất tại nhiều địa phương, cho đến những khó khăn trong sản xuất, kinh doanh cho thấy 2025 không phải là một năm thuận lợi theo nghĩa thông thường. Trong bối cảnh đó, việc duy trì được tốc độ tăng trưởng cao cho thấy khả năng chống chịu của nền kinh tế đã được nâng lên một nấc.

Điểm đáng chú ý là đà tăng trưởng của nền kinh tế được duy trì theo xu hướng quí sau cao hơn quí trước. GDP quí 1 tăng 7,05%, quí 2 đạt 8,16%, quí 3 lên 8,25% và quí 4 bứt phá tới 8,46% - cao nhất trong các quí 4 suốt 15 năm qua. Trong điều hành kinh tế vĩ mô, đây là tín hiệu tích cực, bởi tăng trưởng “leo dốc đều” thường bền hơn so với tăng trưởng tăng vọt rồi chững lại. Việc GDP quí 4 tăng mạnh cũng phản ánh dư địa chính sách đã được sử dụng hợp lý, khi đầu tư công, sản xuất công nghiệp và dịch vụ cùng tăng tốc về cuối năm, tạo lực kéo cho toàn bộ nền kinh tế.

Nhìn vào cơ cấu đóng góp tăng trưởng, có thể thấy sự vận hành tương đối hài hòa của ba khu vực kinh tế. Nông, lâm nghiệp và thủy sản tăng 3,78%, đóng góp 5,3% vào tăng trưởng chung. Dù chịu tác động nặng nề của thiên tai, sản xuất nông nghiệp vẫn giữ được ổn định nhờ các biện pháp ứng phó kịp thời. Mức tăng không cao, nhưng trong bối cảnh rủi ro khí hậu ngày càng lớn, đây là một kết quả mang ý nghĩa “giữ nền”.

Như thường lệ, công nghiệp và xây dựng tiếp tục đóng vai trò trụ cột, tăng 8,95%, đóng góp 43,62%. Đáng chú ý, công nghiệp chế biến, chế tạo tăng tới 9,97%, mức cao nhất kể từ năm 2019, và đóng góp hơn 31% vào tăng trưởng chung. Điều này cho thấy Việt Nam vẫn giữ được vị thế trong chuỗi sản xuất, bất chấp áp lực cạnh tranh, dịch chuyển đầu tư và xu hướng bảo hộ gia tăng.

Trong khi đó, khu vực dịch vụ tăng 8,62%, đóng góp hơn một nửa mức tăng toàn nền kinh tế. Thương mại, du lịch, vận tải và đặc biệt là lượng khách quốc tế cao nhất từ trước đến nay đã tạo động lực rõ rệt cho khu vực này, phản ánh sự phục hồi của cầu nội địa và cầu quốc tế.

Với mức tăng trưởng 8,02%, quy mô GDP theo giá hiện hành năm 2025 ước đạt 514 tỉ đô la Mỹ, tăng khoảng 38 tỉ đô la Mỹ so với năm 2024, góp phần nâng vị thế của Việt Nam trong bức tranh kinh tế khu vực. Kéo theo đó, GDP bình quân đầu người đạt khoảng 5.026 đô la Mỹ, tăng 326 đô la Mỹ so với năm 2024 và vượt mốc 5.000 đô la Mỹ - một ngưỡng tâm lý quan trọng trên lộ trình phát triển.

Đáng chú ý, năng suất lao động của toàn nền kinh tế năm 2025 theo giá hiện hành ước đạt 245 triệu đồng/lao động (tương đương 9.809 đô la Mỹ/lao động, tăng 626 đô la Mỹ so với năm 2024). Theo giá so sánh, năng suất lao động tăng 6,83% do trình độ của người lao động được cải thiện với tỷ lệ lao động qua đào tạo có bằng cấp, chứng chỉ ước đạt 29,2%, cao hơn 0,8 điểm phần trăm so với năm trước. Điều này cho thấy tăng trưởng không chỉ dựa vào mở rộng vốn và lao động, mà đã có đóng góp rõ hơn từ yếu tố năng suất, nền tảng của tăng trưởng dài hạn.

Điểm sáng khác là lạm phát được kiểm soát tốt trong bối cảnh tăng trưởng cao. Bình quân năm 2025, lạm phát cơ bản tăng 3,21% so với năm trước, thấp hơn mức tăng 3,31% của chỉ số giá tiêu dùng (CPI) bình quân chung, thấp hơn so với mục tiêu Quốc hội đề ra (4-4,5%). Đây là kết quả không dễ đạt được, nhất là khi giá cả thế giới biến động mạnh và cầu nội địa phục hồi.

Đạt mục tiêu kép - tăng trưởng cao, lạm phát thấp - trong một năm khó khăn là kết quả đáng ghi nhận, phản ánh sự vững vàng hơn của nền kinh tế trước những biến động phức tạp. Đây là năm “về đích” đúng kỳ vọng và quan trọng hơn, thành quả này sẽ tạo đà, tạo nền tảng phát triển cho giai đoạn tới.

Năm 2026, Quốc hội đặt mục tiêu tăng trưởng từ 10% trở lên; GDP bình quân đầu người đạt 5.400-5.500 đô la Mỹ; CPI bình quân tăng khoảng 4,5%. Cùng với đó là mục tiêu tốc độ tăng năng suất lao động xã hội bình quân khoảng 8,5%; tỷ lệ lao động có bằng cấp, chứng chỉ đạt khoảng 29,5%. Mục tiêu cao hơn, áp lực lớn hơn, trong khi những “vốn liếng” dễ khai thác đã dần cạn. Tăng trưởng sẽ khó đến từ mở rộng quy mô đầu tư, mà phải dựa nhiều hơn vào năng suất, vào năng lực của doanh nghiệp trong nước và khả năng thích ứng của nền kinh tế. Đây có lẽ mới là thách thức thực sự của giai đoạn tới.

An Nhiên