Hoàn thiện các nền tảng số, cơ sở dữ liệu trong năm 2026

Vẫn còn nhiệm vụ quá hạn

Theo Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân, hiện có 1.458 nhiệm vụ (339 nhiệm vụ thường xuyên); đã hoàn thành 862 nhiệm vụ, trong đó có 481 nhiệm vụ đang thực hiện đúng hạn, song vẫn còn nhiệm vụ đang quá hạn.

Như vậy, khối lượng nhiệm vụ rất lớn, các bộ, ngành, địa phương đã triển khai tương đối đầy đủ, đạt tỉ lệ hoàn thành cao, tuy nhiên tình trạng quá hạn vẫn còn. Khối lượng công việc trong thời gian tới rất lớn, đòi hỏi phải siết chặt kỷ luật kỷ cương, làm rõ trách nhiệm và đẩy nhanh tiến độ thực hiện.

Trung tâm điều hành thông minh tỉnh Hưng Yên. Ảnh: TTXVN

Thực tế thời gian qua, Bộ Tài chính đã tiên phong hiện đại hóa quản trị, vận hành trung tâm điều hành thông minh; Bộ Ngoại giao tạo bước đột phá về đối ngoại công nghệ, từng bước đưa Việt Nam ra khỏi danh sách kiểm soát xuất khẩu chiến lược, đồng thời mở rộng hợp tác quốc tế trong các lĩnh vực then chốt như AI, bán dẫn, năng lượng.

Trong khi đó, Bộ Nông nghiệp và Môi trường triển khai hệ thống truy xuất nguồn gốc nông sản, ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong quản lý; Bộ Nội vụ tập trung xây dựng các nền tảng số quốc gia về lao động, việc làm và an sinh xã hội, thúc đẩy chi trả an sinh không dùng tiền mặt; Ngân hàng Nhà nước đẩy mạnh thanh toán số với quy mô giao dịch kỷ lục, đồng thời tăng cường bảo mật và phòng, chống lừa đảo; Bộ Công Thương tập trung giải quyết các bài toán lớn, đặc biệt trong công nghiệp và tài nguyên chiến lược...

Ngoài ra, Bộ Giáo dục và Đào tạo đang hình thành mạng lưới đào tạo công nghệ 4.0 quy mô lớn, gắn kết nhà nước - nhà trường - doanh nghiệp; Bộ Tư pháp triển khai toàn quốc nền tảng số thi hành án dân sự.

Song song với các bộ, ngành, nhiều địa phương đã chủ động triển khai các mô hình đổi mới sáng tạo và ứng dụng công nghệ. Về thể chế, chính sách, một số địa phương đã đi đầu trong thử nghiệm cơ chế mới (sandbox) như Hà Nội, Hải Phòng, Cần Thơ, Đà Nẵng, Khánh Hòa, Bắc Ninh. Điều này cho thấy xu hướng chuyển mạnh sang thể chế linh hoạt, chấp nhận rủi ro có kiểm soát.

Về phát triển tiềm lực khoa học công nghệ và hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, Hà Nội đã thành lập Công ty Cổ phần Trung tâm Đổi mới sáng tạo là mô hình mới; Thành phố Hồ Chí Minh nâng cấp sàn giao dịch công nghệ. Bắc Ninh, Cần Thơ, Hải Phòng, Đà Nẵng, Gia Lai đang phát triển mạnh doanh nghiệp khoa học công nghệ, đưa vào vận hành các phòng thí nghiệm trọng điểm, dùng chung, đầu tư STEM Lab trong giáo dục...

Về triển khai công nghệ chiến lược và sản phẩm ưu tiên, Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh đã bắt đầu công bố các bài toán lớn và danh mục sản phẩm. Đồng Nai thu hút các dự án bán dẫn quy mô lớn; Thái Nguyên hợp tác với Samsung xây dựng trung tâm đổi mới sáng tạo; Tây Ninh định hướng ứng dụng AI và dữ liệu lớn trong điều hành; Quảng Ninh là một trong những địa phương đầu tiên hoàn thành xóa vùng lõm sóng sớm...

Thúc đẩy triển khai công nghệ chiến lược

Cũng theo Thứ trưởng Vũ Hải Quân, trong tháng 3/2026, Tổng Bí thư đã chủ trì hai phiên họp, gồm phiên họp thường kỳ của Ban Chỉ đạo thực hiện Nghị quyết 57 và phiên họp chuyên đề về triển khai danh mục công nghệ chiến lược. Sau các phiên họp, hai thông báo kết luận đã được ban hành, trong đó có Thông báo kết luận số 22 ngày 20/3/2026 về triển khai công nghệ chiến lược.

Việc triển khai các kết luận của Tổng Bí thư về công nghệ chiến lược đã được phân công cụ thể cho các bộ, ngành, địa phương. Theo đó, Bộ Giáo dục và Đào tạo có nhiệm vụ xây dựng mô hình liên kết Nhà nước - nhà trường - doanh nghiệp, đề xuất chương trình đào tạo nhân lực chất lượng cao; Bộ Tài chính rà soát cơ chế thuế, tín dụng, PPP và định mức kinh tế kỹ thuật.

Đảng ủy Chính phủ duy trì chế độ báo cáo định kỳ, cập nhật tiến độ với Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; Ban Tổ chức Trung ương tập trung tháo gỡ vướng mắc về tổ chức nhân lực; các cơ sở đào tạo, nghiên cứu và doanh nghiệp chủ động đề xuất cơ chế, nguồn lực tổng thể để thực hiện các nhiệm vụ.

“Các nhiệm vụ đã được khởi động đồng bộ, có sự tham gia của nhiều chủ thể, tuy nhiên mới chỉ ở giai đoạn chuẩn bị, rà soát. Vì vậy, cần phải đẩy nhanh tiến độ để chuyển sang giai đoạn triển khai thực chất”, Thứ trưởng Vũ Hải Quân nhấn mạnh.

Với vai trò là cơ quan đầu mối, Bộ Khoa học và Công nghệ đã xác định rõ các nhiệm vụ trọng tâm. Trước ngày 30/4/2026, Bộ sẽ thành lập Tổ công tác liên ngành và hoàn thiện danh mục công nghệ chiến lược; trước ngày 31/5/2026 đề xuất cơ chế, chính sách đặc thù và ban hành tài liệu hướng dẫn triển khai thống nhất; trước ngày 30/6/2026 ban hành bộ tiêu chuẩn quốc gia về công nghệ chiến lược. Các nhiệm vụ đã được xác định rõ việc, rõ thời gian, rõ trách nhiệm.

Để triển khai hiệu quả danh mục công nghệ chiến lược, Thứ trưởng kiến nghị Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo các bộ, ngành, địa phương chủ động phối hợp chặt chẽ với Bộ Khoa học và Công nghệ thực hiện các nhiệm vụ đã được giao tại Thông báo số 22.

Đồng thời, chủ trì làm việc với các bộ, ngành để tháo gỡ vướng mắc về cơ chế; nghe báo cáo về việc thành lập Tổ công tác liên ngành; thực hiện kết luận của Tổng Bí thư về việc khẩn trương đánh giá kết quả triển khai xây dựng các nền tảng số, cơ sở dữ liệu của Bộ Khoa học và Công nghệ trong thời gian qua, làm cơ sở xây dựng kế hoạch tổng thể.

Bộ Khoa học và Công nghệ đề nghị các bộ, ngành, địa phương khẩn trương rà soát, chuẩn hóa, hoàn thiện kế hoạch triển khai của cơ quan mình, hoàn thành chậm nhất trong tháng 3/2026. Trên cơ sở đó, Bộ sẽ đề xuất Chính phủ sớm ban hành kế hoạch tổng thể triển khai và hoàn thiện các nền tảng số, cơ sở dữ liệu trong năm 2026 để các bộ, cơ quan Trung ương và địa phương thống nhất tổ chức thực hiện.

XM/Báo Tin tức và Dân tộc