Hoàn thiện chính sách miễn thuế thu nhập, tránh trục lợi chính sách

Chiều 17/11, dưới sự điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về việc giải trình, tiếp thu, chỉnh lý đối với dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp, Luật Thuế sử dụng đất phi nông nghiệp, Luật Thuế thu nhập cá nhân.

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng điều hành phiên họp. Ảnh: Hồ Long

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng điều hành phiên họp. Ảnh: Hồ Long

Giữ đề xuất miễn thuế thu nhập cho cơ sở cung cấp suất ăn

Báo cáo về tiếp thu và giải trình một số nội dung liên quan dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp, Luật Thuế sử dụng đất phi nông nghiệp, Luật Thuế thu nhập cá nhân, Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Đức Chi cho biết, việc bổ sung quy định miễn thuế về thu nhập doanh nghiệp đối với cơ sở giáo dục công lập, cơ sở giáo dục tư thục hoạt động không vì mục tiêu lợi nhuận nhằm thể chế hóa đầy đủ chủ trương, định hướng tại Nghị quyết 71 của Bộ Chính trị. Việc xác định cơ sở giáo dục tư thục hoạt động không vì lợi nhuận sẽ do cơ quan có thẩm quyền xác nhận tại quyết định thành lập hoặc quyết định chuyển đổi.

Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Đức Chi trình bày báo cáo về tiếp thu và giải trình một số nội dung liên quan dự án Luật. Ảnh: Hồ Long

Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Đức Chi trình bày báo cáo về tiếp thu và giải trình một số nội dung liên quan dự án Luật. Ảnh: Hồ Long

Về miễn thuế thu nhập doanh nghiệp, thu nhập cá nhân cho cơ sở cung cấp suất ăn cho cơ sở giáo dục, cơ sở khám bệnh, chữa bệnh, Báo cáo nêu rõ, quy định này là giải pháp cần thiết để góp phần thực hiện các mục tiêu phát triển giáo dục, y tế theo tinh thần Nghị quyết số 71, Nghị quyết số 72 của Bộ Chính trị và Thủ tướng Chính phủ đã có chỉ đạo. Chính phủ đã thống nhất và thông qua chính sách này để báo cáo với Ủy ban Thường vụ Quốc hội và Quốc hội.

Tại dự thảo Luật cũng chuyển các nội dung sửa đổi về thuế thu nhập doanh nghiệp, thuế thu nhập cá nhân tại dự án Luật Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa sang. Theo đó, nâng ngưỡng doanh thu của doanh nghiệp được lựa chọn áp dụng phương pháp nộp thuế lên mức 10 tỷ đồng; áp dụng miễn thuế thu nhập doanh nghiệp 3 năm cho doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Đồng thời, dự thảo bổ sung khoản chi cho đào tạo, đào tạo lại nhân lực, tư vấn kỹ thuật, hoàn thiện sản phẩm, hỗ trợ chuyển giao công nghệ của doanh nghiệp đầu chuỗi, doanh nghiệp lớn cho doanh nghiệp nhỏ và vừa tham gia chuỗi giá trị vào chi phí được; bổ sung quy định doanh nghiệp sử dụng nhiều lao động là người khuyết tật được giảm thuế thu nhập doanh nghiệp bằng số chi thêm cho lao động là người khuyết tật.

Chỉ áp dụng đối với suất ăn cung cấp theo hợp đồng trực tiếp

Theo Báo cáo ý kiến về việc tiếp thu, giải trình, chỉnh lý dự án Luật, do Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi trình bày, Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính nhất trí với nhiều nội dung Chính phủ đã tiếp thu, chỉnh lý.

Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi trình bày báo cáo ý kiến về việc tiếp thu, giải trình, chỉnh lý dự án Luật. Ảnh: Hồ Long

Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi trình bày báo cáo ý kiến về việc tiếp thu, giải trình, chỉnh lý dự án Luật. Ảnh: Hồ Long

Về ngưỡng doanh thu của doanh nghiệp được lựa chọn áp dụng phương pháp nộp thuế, Thường trực Ủy ban đề nghị Chính phủ chỉ đạo cơ quan chủ trì soạn thảo chỉnh lý dự thảo Luật theo đúng Kết luận số 362/KL-UBTVQH16 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội.

Về miễn thuế thu nhập doanh nghiệp, thuế thu nhập cá nhân đối với thu nhập từ cung cấp suất ăn cho cơ sở giáo dục, cơ sở khám bệnh, chữa bệnh, Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính đề nghị cân nhắc việc ban hành chính sách này vì chưa phù hợp với Kết luận số 18-KL/TW; miễn thuế trực thu không mặc nhiên chuyển thành lợi ích cho người học, người bệnh; khó hạch toán riêng thu nhập được miễn. Vì vậy, Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính báo cáo Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến đề xuất này của Chính phủ.

Nếu đề xuất của Chính phủ được đồng ý, Thường trực Ủy ban đề nghị quy định rõ: chỉ áp dụng đối với suất ăn cung cấp theo hợp đồng trực tiếp, doanh thu xác định trên hóa đơn điện tử; không áp dụng đối với doanh nghiệp nộp thuế theo tỷ lệ % trên doanh thu và đơn vị vi phạm an toàn thực phẩm; báo cáo Quốc hội kết quả sau 3 năm thực hiện.

Thường trực Ủy ban đồng tình với việc miễn thuế thu nhập doanh nghiệp đối với cơ sở giáo dục công lập, cơ sở giáo dục tư thục hoạt động không vì lợi nhuận để thể chế hóa Nghị quyết số 71-NQ/TW của Bộ Chính trị. Nhưng, đề nghị quy định ngay tại dự thảo luật phạm vi thu nhập được miễn, điều kiện duy trì ưu đãi và việc truy thu khi vi phạm, thay vì giao Chính phủ quy định như thể hiện tại dự thảo hiện nay.

“Trường hợp Chính phủ vẫn giữ quan điểm này thì đề nghị nghị định quy định rõ không miễn thuế đối với thu nhập từ đầu tư tài chính, lãi tiền gửi, cho thuê tài sản, kinh doanh độc lập”, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi nhấn mạnh.

Siết điều kiện miễn thuế thu nhập với cơ sở giáo dục

Phát biểu tại phiên họp, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh cho rằng, Nghị quyết số 71-NQ/TW không đề cập ưu đãi thuế cho nhà cung cấp suất ăn; Nghị quyết số 247 của Chính phủ chỉ giao nghiên cứu ưu đãi phù hợp.

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh phát biểu tại phiên họp. Ảnh: Hồ Long

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh phát biểu tại phiên họp. Ảnh: Hồ Long

Trên thực tế, giá suất ăn đã được chốt khi ký hợp đồng, trong khi số thuế được miễn chỉ xác định khi quyết toán vào cuối năm. Dự thảo Luật cũng không có quy định ràng buộc nhà cung cấp phải giảm giá hay tăng khẩu phần ăn khi được hưởng ưu đãi này của Nhà nước.

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh lưu ý, theo Báo cáo giải trình, hộ kinh doanh có doanh thu dưới 1 tỷ đồng hiện không phải nộp thuế thu nhập doanh nghiệp, do đó lợi ích từ chính sách này sẽ tập trung vào doanh nghiệp quy mô lớn. Như vậy, theo báo cáo của Chính phủ, người hưởng lợi trực tiếp là nhà cung cấp, không phải người học và người bệnh.

Vì vậy, Phó Chủ tịch Quốc hội đồng tình với quy định tại dự thảo Luật, song đề nghị phải quy định chặt chẽ ba điều kiện. Một là, thời hạn áp dụng là 3 năm; Chính phủ báo cáo Quốc hội kết quả đánh giá trước khi gia hạn. Hai là, chỉ miễn thuế đối với suất ăn theo hợp đồng trực tiếp với cơ sở giáo dục, cơ sở khám bệnh, chữa bệnh và có hóa đơn điện tử. Ba là, không áp dụng trong kỳ tính thuế mà đơn vị bị xử phạt về an toàn thực phẩm hoặc để xảy ra ngộ độc do lỗi của đơn vị cung cấp suất ăn.

Đối với việc miễn thuế thu nhập doanh nghiệp cho cơ sở giáo dục tư thục hoạt động không vì lợi nhuận, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh đề nghị bổ sung vào khoản 5 Điều 15 một số nguyên tắc. Một là, chỉ miễn thuế đối với thu nhập từ hoạt động giáo dục, đào tạo, nghiên cứu khoa học và chuyển giao công nghệ. Thu nhập từ các dịch vụ thu phí riêng như đưa đón, bán trú, trông giữ ngoài giờ, lãi tiền gửi, cho thuê tài sản phải được hạch toán riêng và thực hiện nghĩa vụ thuế. Hai là, giao dịch với bên liên quan phải theo giá giao dịch độc lập. Cơ sở được miễn thuế phải thực hiện kiểm toán độc lập, công khai báo cáo tài chính và mức học phí hằng năm. Ba là, luật hóa hai mức xử lý vi phạm: trường hợp sử dụng sai trong năm nào thì truy thu thuế của năm đó; trường hợp gian lận, tức chia lợi tức hoặc rút vốn, thì thu hồi toàn bộ ưu đãi trong thời hạn theo quy định của pháp luật về quản lý thuế.

Về miễn thuế sử dụng đất phi nông nghiệp đối với đất sử dụng vào mục đích giáo dục và đào tạo, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh cho rằng, Nghị quyết số 71 quy định giảm tiền thuê đất, tiền thuế đất đối với cơ sở giáo dục trong nước, trong khi dự thảo Luật quy định miễn các khoản tiền này và áp dụng cho tất cả cơ sở giáo dục, kể cả cơ sở có vốn đầu tư nước ngoài.

Phó Chủ tịch Quốc hội đề nghị Chính phủ nghiên cứu chỉnh lý khoản 10 Điều 9 của dự thảo theo hướng chỉ áp dụng đối với đất không thuộc trường hợp quy định tại khoản 1 Điều 3 và khoản 2 Điều 9, tức là trừ đất giáo dục không kinh doanh (vốn không chịu thuế) và đất của cơ sở xã hội hóa (vốn đã được miễn).

Bên cạnh đó, để tránh ưu đãi tập trung nhiều vào nhóm có năng lực tài chính tốt, Phó Chủ tịch Quốc hội đề nghị quy định giảm thuế cho mọi cơ sở giáo dục; miễn thuế cho cơ sở công lập và tư thục không vì lợi nhuận, với tiêu chí dựa trên mục đích hoạt động, không dựa trên nguồn vốn. Nguyên tắc tách phần diện tích kinh doanh thương mại trong khu đất sử dụng hỗn hợp cũng cần được quy định ngay trong Luật, thay vì chỉ giao nghị định quy định.

Phát biểu kết luận về nội dung này, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng đề nghị, cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp tục phối hợp với các cơ quan liên quan rà soát, chỉnh lý các điều khoản dẫn chiếu, bảo đảm tính thống nhất giữa các luật về thuế và luật liên quan. Nội dung giao Chính phủ quy định trường hợp khác tại Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp chỉ áp dụng đối với trường hợp có bản chất tương tự, không mở rộng phạm vi ưu đãi. Chính phủ chịu trách nhiệm toàn diện về nội dung, số liệu, tính khả thi, bảo đảm thực hiện đúng chủ trương của Trung ương, Bộ Chính trị.

Phó Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh, cần ban hành văn bản quy định chi tiết có hiệu lực cùng thời điểm luật có hiệu lực, không làm phát sinh thủ tục hành chính, không để thất thoát ngân sách nhà nước hay trục lợi chính sách.

Thanh Hải

Nguồn Đại Biểu Nhân Dân: https://daibieunhandan.vn/hoan-thien-chinh-sach-mien-thue-thu-nhap-tranh-truc-loi-chinh-sach-10443864.html