Hoàn thiện cơ chế bảo tồn và phát huy giá trị Hải Vân Quan

Kỳ họp chuyên đề lần thứ Nhất, HĐND thành phố khóa IX thông qua Nghị quyết về quy định thu phí tham quan Hải Vân Quan

Điểm dừng chân hấp dẫn

Hải Vân Quan là công trình quân sự mang giá trị đặc biệt về lịch sử, kiến trúc và quốc phòng dưới Triều Nguyễn. Năm 2017, Hải Vân Quan được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch xếp hạng Di tích lịch sử và kiến trúc nghệ thuật quốc gia, mở ra bước ngoặt trong công tác bảo tồn di sản. Sau đó, Huế và Đà Nẵng đã phối hợp triển khai dự án bảo tồn, tu bổ và phục hồi di tích với nhiều hạng mục quan trọng.

Sau khi hoàn thành trùng tu, Hải Vân Quan dần trở thành điểm dừng chân hấp dẫn trên hành trình kết nối Huế - Đà Nẵng. Tuy nhiên, cùng với sự gia tăng lượng khách là áp lực ngày càng lớn đối với công tác quản lý, vận hành và bảo tồn di tích. Việc duy trì lực lượng bảo vệ, chỉnh trang cảnh quan, bảo đảm vệ sinh môi trường, bổ sung hạ tầng phục vụ tham quan… đều đòi hỏi nguồn kinh phí thường xuyên và lâu dài.

Theo tờ trình của UBND TP. Huế tại Kỳ họp chuyên đề lần thứ Nhất, HĐND thành phố khóa IX mới đây, việc thu phí tham quan Hải Vân Quan nhằm tạo nguồn lực phục vụ công tác bảo tồn, vận hành và phát huy giá trị di tích theo đúng quy định của Luật Phí và lệ phí. Toàn bộ nguồn thu sẽ được sử dụng phục vụ công tác bảo tồn, duy tu, sửa chữa di tích, chi trả cho công tác bảo vệ di tích, chỉnh trang cảnh quan, vệ sinh môi trường, nâng cao chất lượng dịch vụ phục vụ du khách. Trong đó, tối thiểu 20% nguồn thu dùng cho công tác duy tu, sửa chữa di tích.

Điểm đặc biệt của Hải Vân Quan là di tích Quốc gia do hai địa phương Huế và Đà Nẵng cùng quản lý. Theo thỏa thuận giữa hai bên, di tích sẽ được quản lý luân phiên theo chu kỳ 3 năm: Giai đoạn từ năm 2026 đến hết năm 2028 do TP. Huế trực tiếp quản lý. Đồng chí Nguyễn Quang Tuấn, UVTV Thành ủy, Phó Chủ tịch Thường trực HĐND thành phố cho biết, trong quá trình xây dựng nghị quyết, hai địa phương đã nhiều lần trao đổi để thống nhất mức phí, chính sách miễn giảm cũng như cơ chế quản lý nguồn thu.

Theo đồng chí Nguyễn Quang Tuấn, các nội dung của dự thảo nghị quyết cơ bản đã bảo đảm đúng quy định pháp luật, đồng thời hài hòa giữa yêu cầu bảo tồn di tích với khai thác phục vụ phát triển du lịch.

Lãnh đạo HĐND thành phố cũng cho biết, sau 3 năm thực hiện, hai địa phương sẽ tiến hành tổng kết, đánh giá để tiếp tục điều chỉnh cơ chế phù hợp với thực tiễn quản lý và nhu cầu phát triển.

Miễn phí tham quan trong Ngày Văn hóa Việt Nam

Một trong những nội dung nhận được nhiều sự quan tâm tại kỳ họp là mức phí tham quan 70 nghìn đồng/lượt được áp dụng thống nhất đối với khách Việt Nam và quốc tế.

Đại biểu Phan Thanh Hải, Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao cho rằng, cần cân nhắc mức phí phù hợp với thực tế của điểm đến trong giai đoạn đầu vận hành. Theo ông Phan Thanh Hải, lượng người qua khu vực Hải Vân Quan hiện khá lớn, dao động từ 1.500 đến 3.000 lượt/ngày, riêng cuối tuần tăng cao hơn. Tuy nhiên, số lượng khách thực sự có nhu cầu tham quan di tích chưa nhiều. Nếu áp dụng ngay mức phí 70 nghìn đồng/lượt có thể gặp khó khăn trong việc thu hút khách, nhất là trong bối cảnh khu vực này chưa có nhiều dịch vụ hỗ trợ, trải nghiệm số hóa hay các tiện ích đồng bộ phục vụ du khách.

Ở góc độ đơn vị trực tiếp quản lý, ông Hoàng Việt Trung, Giám đốc Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế cho biết, mức phí 70 nghìn đồng/lượt là kết quả của gần hai năm phối hợp, trao đổi giữa Huế và Đà Nẵng. Mục tiêu của việc thu phí là nhằm tạo nguồn lực phục vụ công tác quản lý, vận hành và bảo tồn di tích.

Giám đốc Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế cũng cho biết, về lâu dài, đơn vị sẽ xây dựng các đề án xã hội hóa dịch vụ, tăng cường trải nghiệm tham quan, ứng dụng công nghệ số nhằm nâng cao chất lượng phục vụ du khách và phát huy hiệu quả giá trị di sản.

Đại biểu Nguyễn Thanh Bình, UVTV Thành ủy, Bí thư Đảng ủy phường Thuận Hóa cũng đồng tình với chủ trương giữ mức phí 70 nghìn đồng/lượt theo phương án đã thống nhất giữa hai địa phương. Mục tiêu chính của nghị quyết không phải để tăng thu mà nhằm tạo nguồn lực phục vụ công tác quản lý và bảo tồn di tích.

Bên cạnh mức thu phí, nội dung nhận được sự đồng thuận cao là bổ sung chính sách miễn phí tham quan vào ngày 24/11 - Ngày Văn hóa Việt Nam.

Đại biểu Trần Gia Công, Trưởng ban Kinh tế - Ngân sách HĐND thành phố đề nghị cần bổ sung chính sách miễn hoặc giảm phí vào ngày 24/11 nhằm phù hợp với tinh thần Nghị quyết của Quốc hội về phát triển văn hóa Việt Nam; đồng thời tạo điều kiện để người dân tiếp cận di sản, góp phần lan tỏa giá trị văn hóa trong cộng đồng.

Sau quá trình thảo luận với nhiều ý kiến đóng góp, HĐND thành phố đã thống nhất thông qua mức phí tham quan 70 nghìn đồng/lượt du khách tham quan Hải Vân Quan, đồng thời bổ sung chính sách miễn phí vào ngày 24/11 hằng năm - Ngày Văn hóa Việt Nam.

Theo nghị quyết được thông qua, ngoài ngày 24/11, công dân Việt Nam còn được miễn phí tham quan vào ngày mùng Một tết Nguyên đán, ngày Giải phóng Huế (26/3), ngày Giải phóng Đà Nẵng (29/3), Quốc khánh (2/9) và Ngày Di sản Văn hóa Việt Nam (23/11) cùng nhiều chính sách miễn, giảm khác dành cho các đối tượng theo quy định.

Việc HĐND TP. Huế thông qua nghị quyết thu phí tham quan di tích Hải Vân Quan không chỉ giải quyết yêu cầu về nguồn lực tài chính cho công tác bảo tồn mà còn đánh dấu bước hoàn thiện cơ chế quản lý đối với một di tích đặc biệt của quốc gia.