Hoàn thiện cơ chế xử lý vi phạm trên môi trường điện tử, bảo đảm quyền công dân

Quốc hội Khóa XVI

Điều chỉnh thời hiệu xử phạt, bảo đảm tính nghiêm minh và nhân văn

Chiều 4/11, giải trình các ý kiến đại biểu Quốc hội nêu tại phiên thảo luận về dự án Luật Xử lý vi phạm hành chính (sửa đổi), Đại tướng Lương Tam Quang, Bộ trưởng Bộ Công an cho biết, cơ quan chủ trì soạn thảo sẽ nghiên cứu, tiếp thu tối đa ý kiến đóng góp để chỉnh lý, hoàn thiện dự thảo luật, bảo đảm chất lượng và tính khả thi trước khi trình Quốc hội xem xét, thông qua.

Về thời hiệu xử phạt vi phạm hành chính, Bộ trưởng cho biết cơ quan soạn thảo sẽ rà soát, đề xuất quy định thời hiệu 3 năm đối với một số lĩnh vực có tính chất phức tạp, cần nhiều thời gian để xác minh, phân tích, kiểm định, giám định.

Đại tướng Lương Tam Quang, Bộ trưởng Bộ Công an, giải trình làm rõ các ý kiến đại biểu Quốc hội nêu (ảnh QH).

Đối với vi phạm trong lĩnh vực trật tự, an toàn giao thông đường bộ, cơ quan soạn thảo cũng sẽ nghiên cứu điều chỉnh thời hiệu xử phạt phù hợp với thực tế. Bộ Công an đang triển khai đề án xây dựng trung tâm dữ liệu quản lý, giám sát, xử lý vi phạm và điều hành giao thông trên toàn quốc. Khi hệ thống được triển khai, dữ liệu sẽ giúp xác định hành vi và số lần vi phạm, làm cơ sở tham mưu Chính phủ quy định cách xử lý phù hợp.

Theo định hướng được Bộ trưởng nêu, có thể nghiên cứu nhắc nhở đối với lần vi phạm đầu, cảnh cáo ở lần tiếp theo và áp dụng mức xử lý cao nhất nếu vi phạm nhiều lần. Cách tiếp cận này hướng tới sự kết hợp giữa tính nhân văn, giáo dục với yêu cầu răn đe, nghiêm minh của pháp luật.

Bên cạnh hình thức phạt tiền, cơ quan soạn thảo cũng sẽ nghiên cứu quy định về lao động công ích để thay thế tiền phạt trong một số trường hợp. Các nội dung về loại hình lao động, thời gian thực hiện và cách áp dụng sẽ tiếp tục được nghiên cứu, đề xuất cụ thể, bảo đảm phù hợp với tính chất, mức độ vi phạm.

Toàn cảnh phiên họp (ảnh QH).

Mở rộng biện pháp thay thế, bảo đảm lợi ích tốt nhất cho người chưa thành niên

Một nội dung quan trọng được Bộ trưởng Lương Tam Quang làm rõ là việc hoàn thiện khung pháp lý xử lý vi phạm hành chính trên môi trường điện tử.

Theo đó, dự thảo Luật đang quy định những nội dung mang tính nguyên tắc, gồm cơ sở dữ liệu quốc gia và cơ sở dữ liệu về vi phạm hành chính; hệ thống xử lý của các bộ, ngành, địa phương; việc kết nối, chia sẻ thông tin; điều kiện thực hiện xử lý trên môi trường điện tử và giá trị pháp lý của thông tin, hình ảnh, dữ liệu điện tử được thu thập hợp pháp.

Trong quá trình xây dựng nghị định quy định chi tiết, cơ quan soạn thảo sẽ phối hợp với các bộ, ngành, cơ quan liên quan để tham mưu Chính phủ quy định cụ thể, tạo cơ sở pháp lý đầy đủ cho việc xử lý vi phạm hành chính trên môi trường điện tử.

Đối với một số biện pháp xử lý, cơ quan soạn thảo cũng đề xuất điều chỉnh tính chất và bổ sung các điều kiện áp dụng. Cụ thể, biện pháp tạm hoãn xuất cảnh được đề xuất chuyển từ biện pháp cưỡng chế sang biện pháp bảo đảm thi hành quyết định cưỡng chế, áp dụng khi cơ quan có thẩm quyền xét thấy cần thiết để ngăn người đang bị cưỡng chế hoặc người đại diện của tổ chức đang bị cưỡng chế bỏ trốn.

Các đại biểu tham dự phiên họp (ảnh QH).

Với các biện pháp ngừng cung cấp điện, nước; tạm dừng đăng kiểm, đăng ký giấy phép điều khiển phương tiện; ngừng cung cấp dịch vụ Internet, viễn thông, hạ tầng số, cơ quan soạn thảo đề xuất chuyển từ nhóm biện pháp cưỡng chế sang biện pháp ngăn chặn để bảo đảm xử lý vi phạm hành chính. Đồng thời, dự thảo sẽ bổ sung quy định chặt chẽ về điều kiện, thẩm quyền, nguyên tắc, trình tự, thủ tục và phạm vi áp dụng, bảo đảm phù hợp với tính chất, mức độ của từng hành vi và quyền con người, quyền công dân.

Liên quan đến thẩm quyền quyết định áp dụng biện pháp đưa đi cai nghiện bắt buộc, đưa vào cơ sở giáo dục bắt buộc, Bộ trưởng cho biết đề xuất chuyển từ Tòa án nhân dân khu vực sang Chủ tịch UBND cấp xã được đưa ra trên cơ sở Chính phủ rà soát, đánh giá và có văn bản thống nhất của Tòa án nhân dân tối cao. Cơ quan soạn thảo sẽ tiếp tục hoàn thiện quy định, trong đó hồ sơ trình Chủ tịch UBND cấp xã quyết định được cơ quan chuyên môn tham mưu, thẩm định theo quy định pháp luật.

Đối với người chưa thành niên, cơ quan soạn thảo sẽ rà soát, bổ sung một số trường hợp được xem xét áp dụng biện pháp thay thế, như quản lý tại gia đình đối với người thuộc diện áp dụng biện pháp giáo dục tại xã, phường, đặc khu; giáo dục dựa vào cộng đồng đối với người thuộc diện đưa vào trường giáo dưỡng. Việc điều chỉnh hướng tới bảo đảm lợi ích tốt nhất cho người chưa thành niên, thống nhất với nguyên tắc ưu tiên áp dụng biện pháp xử lý chuyển hướng theo Luật Tư pháp người chưa thành niên.

Bộ trưởng Bộ Công an Lương Tam Quang khẳng định cơ quan chủ trì soạn thảo sẽ tiếp tục rà soát kỹ các nội dung, tiếp thu ý kiến đại biểu Quốc hội để hoàn thiện dự án Luật, bảo đảm đủ điều kiện trình Quốc hội.