Hoàn thiện cơ sở dữ liệu đất đai tại Bắc Ninh: Gỡ vướng từ cơ sở

Nhận diện “điểm nghẽn”

Theo kế hoạch, các xã, phường phải hoàn thành xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai đến hết ngày 31/12/2026. Trong đó có nhiệm vụ làm sạch, làm giàu, đo đạc, lập hồ sơ địa chính. Mỗi nhiệm vụ có từng mốc thời gian cụ thể gắn với khối lượng thửa đất được giao.

Đồng chí Cao Minh Ngọc, Phó Giám đốc Báo và Phát thanh truyền hình Bắc Ninh, thành viên Ban Chỉ đạo tỉnh nắm tình hình làm sạch, làm giàu dữ liệu đất đai tại xã Trường Sơn.

Tại xã Trường Sơn, đến hết tháng 6/2026, địa phương đã hoàn thành 100% chỉ tiêu làm sạch dữ liệu đất đai. Tuy nhiên, khối lượng dữ liệu cần làm giàu vẫn còn rất lớn với 24.787 thửa đất cần xác minh địa chỉ thường trú, địa chỉ liên hệ, hồ sơ quét giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và căn cước công dân của chủ sử dụng.

Theo báo cáo của UBND xã, đến ngày 6/7, đơn vị bàn giao cho Chi nhánh Văn phòng Đăng ký đất đai liên xã Lục Nam thông tin của 5.817 thửa, đạt 23,46% chỉ tiêu tỉnh giao về làm giàu dữ liệu. Con số này chưa phản ánh đầy đủ nỗ lực của địa phương. Qua thực tế triển khai, phần lớn khó khăn xuất phát từ đặc thù hồ sơ, hiện trạng sử dụng đất và điều kiện tổ chức thực hiện.

Nhiều thửa đất thiếu thông tin về chủ sử dụng nên khó xác định, phân loại để giao cho các thôn thu thập dữ liệu. Không ít diện tích đất nông nghiệp đã được người dân mua bán, chuyển đổi từ nhiều năm trước nhưng không thực hiện các thủ tục pháp lý, dẫn đến hiện trạng sử dụng không còn trùng khớp với hồ sơ lưu trữ. Bên cạnh đó, nhiều trường hợp đã thu hồi giấy chứng nhận quyền sử dụng đất rừng (bìa xanh) để cấp đổi nhưng đến nay chưa được cấp lại, khiến việc đối chiếu, xác minh mất nhiều thời gian. Một số chủ sử dụng đất đang lao động ở nước ngoài hoặc ngoài tỉnh; nhiều người khi nhận được điện thoại của tổ công tác còn lo ngại bị lừa đảo nên chưa phối hợp cung cấp thông tin.

Bà Mai Thị Ngoan, chuyên viên Phòng Kinh tế xã Trường Sơn cho biết: “Hệ thống phần mềm thường xuyên quá tải vào ban ngày nên cán bộ phải tranh thủ nhập dữ liệu vào buổi tối. Trong khi đó, mỗi hồ sơ phải nhập rất nhiều trường thông tin, chỉ cần sai sót nhỏ cũng phải kiểm tra, chỉnh sửa lại. Các thôn còn thiếu người sử dụng thành thạo phần mềm scan ảnh hưởng lớn đến tiến độ và chất lượng hồ sơ quét”.

Xã Trường Sơn huy động lực lượng giáo viên am hiểu công nghệ thông tin tham gia các tổ công tác hỗ trợ làm sạch, làm giàu dữ liệu đất đai.

Để đẩy nhanh tiến độ, xã Trường Sơn huy động 7 tổ công tác nòng cốt với sự tham gia của giáo viên, cán bộ chuyên môn và lực lượng ở cơ sở. Sau thời gian triển khai, các tổ công tác từng bước làm chủ quy trình, nâng cao hiệu quả thu thập và nhập dữ liệu.

Ngày 5/7, xã đồng loạt ra quân cao điểm thu thập, hoàn thiện dữ liệu đất đai trên toàn địa bàn. Ông Hà Quốc Hưng, Chủ tịch UBND xã Trường Sơn cho biết: “Thời gian tới, xã sẽ tăng cường cán bộ chuyên môn sâu về các thôn để đôn đốc tiến độ, phấn đấu hoàn thành đúng kế hoạch tỉnh giao”.

Không chỉ tại Trường Sơn, nhiều địa phương cũng đang nỗ lực tháo gỡ vướng mắc ngay từ cơ sở. Tại xã Đông Phú, không khí làm việc những ngày cao điểm diễn ra khẩn trương từ sáng sớm đến tối muộn. Trong nhà văn hóa thôn Trại Quang, những tấm bản đồ địa chính cũ được trải kín trên các dãy bàn. Cán bộ thôn, cán bộ địa chính, giáo viên hỗ trợ nhập liệu cùng xem xét, đối chiếu từng ký hiệu, thửa đất, mốc giới.

Để xác định chính xác chủ sử dụng đất, địa phương còn mời những người từng trực tiếp tham gia chia ruộng nhiều năm trước đến hỗ trợ. Mỗi khi tìm được vị trí một thửa đất, mọi người cẩn thận ghi tên chủ sử dụng, đánh dấu bằng bút màu rồi tiếp tục rà soát sang khu vực liền kề. Có những thửa đất phải đối chiếu giữa bản đồ, hồ sơ lưu trữ và ký ức của nhiều người cao tuổi nhiều lần mới thống nhất thông tin.

Theo ông Đào Văn Hiền, Trưởng phòng Kinh tế xã Đông Phú, khâu thu thập, quét hồ sơ tại các thôn vẫn là phần việc mất nhiều thời gian nhất. Nhiều khu vực vẫn sử dụng bản đồ địa chính cũ, trong khi hiện trạng sau dồn điền đổi thửa đã thay đổi đáng kể. Có nơi chưa được nghiệm thu, chưa cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất nên việc xác định chủ sử dụng gặp nhiều khó khăn. Không ít trường hợp đất đai đã được ông bà, cha mẹ bàn giao cho con cháu quản lý nhưng không còn nhớ rõ nguồn gốc. Đến nay, xã đã bàn giao khoảng 22% khối lượng làm giàu cho chi nhánh.

Thực hiện kế hoạch làm sạch, làm giàu dữ liệu đất đai, toàn tỉnh hiện có gần 3,5 triệu thửa đất cần hoàn thiện theo tiêu chí “đúng - đủ - sạch - sống”. Trong đó, khoảng 2,6 triệu thửa đất đã được xây dựng cơ sở dữ liệu; riêng năm 2026 phải thực hiện làm sạch, làm giàu trên 1,5 triệu thửa. Tính đến hết ngày 7/7, các xã, phường trong tỉnh đã thực hiện làm sạch, làm giàu dữ liệu của hơn 553 nghìn thửa đất.

Theo lãnh đạo các địa phương, thời gian đầu triển khai còn có những lúng túng nhất định. Tuy nhiên, sau khi kiện toàn lực lượng, phân công rõ nhiệm vụ, nhận diện đúng các khó khăn và chủ động có giải pháp phù hợp, tiến độ làm sạch, làm giàu dữ liệu đất đai đã có nhiều chuyển biến tích cực, tạo tiền đề hoàn thành mục tiêu tỉnh giao.

Làm đâu chắc đó

Thực tế từ Trường Sơn, Đông Phú cho thấy, những khó khăn trong quá trình làm sạch, làm giàu dữ liệu đất đai không phải là cá biệt mà là tình trạng chung của nhiều địa phương trong tỉnh. Đồng hành với các địa phương, thời gian qua, các đồng chí thành viên Ban Chỉ đạo tỉnh cùng lãnh đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường liên tục xuống cơ sở kiểm tra, làm việc trực tiếp với các xã, phường để nắm bắt tiến độ và thống nhất phương án xử lý những khó khăn phát sinh.

Ban Chỉ đạo tỉnh cũng phân công cụ thể từng thành viên phụ trách từng địa bàn, thường xuyên bám sát cơ sở để kiểm tra, đôn đốc, nắm bắt tình hình triển khai. Những khó khăn, vướng mắc được tổng hợp, báo cáo kịp thời về Ban Chỉ đạo tỉnh để chỉ đạo các sở, ngành chuyên môn phối hợp tháo gỡ, bảo đảm không để ách tắc kéo dài, ảnh hưởng đến tiến độ chung của toàn tỉnh.

Ban Chỉ đạo tỉnh phân công thành viên phụ trách các địa bàn, thường xuyên kiểm tra, tháo gỡ khó khăn trong làm sạch, làm giàu dữ liệu đất đai.

Một trong những nội dung được tập trung tháo gỡ là việc xác định các trường hợp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đang thế chấp tại các tổ chức tín dụng. Sở Nông nghiệp và Môi trường đã có hướng dẫn cụ thể để các địa phương rà soát, lập danh sách, chuyển Văn phòng Đăng ký đất đai tỉnh phối hợp xử lý.

Đối với những trường hợp chênh lệch số liệu giữa các xã và Chi nhánh Văn phòng Đăng ký đất đai, Sở cũng thống nhất quy trình bàn giao, đối chiếu và chốt số liệu, xác định rõ trách nhiệm của từng đơn vị ở từng khâu nhằm bảo đảm dữ liệu chính xác trước khi cập nhật lên hệ thống.

Cùng đó, Ban Chỉ đạo tỉnh yêu cầu các địa phương thực hiện nghiêm phương châm “làm đâu chắc đó”, “dễ làm trước, khó làm sau”, không chạy theo tiến độ bằng mọi giá mà phải bảo đảm chất lượng dữ liệu. Những hồ sơ đơn giản được xử lý ngay để tăng khối lượng hoàn thành, trong khi các trường hợp phức tạp được phân loại riêng, tập trung nhân lực và phối hợp chặt chẽ với cơ quan chuyên môn để tháo gỡ dứt điểm.

Theo ông Phí Thanh Bình, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường, Phó Trưởng Ban Chỉ đạo thực hiện đo đạc, lập bản đồ địa chính, lập hồ sơ địa chính và hoàn thành cơ sở dữ liệu đất đai tỉnh, cùng với việc tăng cường kiểm tra, đôn đốc các địa phương còn chậm tiến độ, Ban Chỉ đạo tỉnh đã đề nghị Văn phòng Đăng ký đất đai phân công cán bộ trực tiếp phụ trách từng địa bàn, thường xuyên hướng dẫn nghiệp vụ, kiểm tra hồ sơ, hỗ trợ xử lý ngay những khó khăn phát sinh trong quá trình thực hiện.

Việc phối hợp phải được thực hiện ngay từ khâu rà soát hồ sơ, đối chiếu dữ liệu để hạn chế sai sót, tránh tình trạng phải chỉnh sửa nhiều lần khi cập nhật lên hệ thống. Các địa phương thường xuyên rà soát, phân loại những nhóm hồ sơ còn vướng mắc để có phương án xử lý phù hợp; huy động tối đa lực lượng tại chỗ, từ cán bộ địa chính qua các thời kỳ, cán bộ thôn, tổ dân phố, những người từng tham gia chia ruộng, đại diện các dòng họ đến chính chủ sử dụng đất cùng tham gia xác minh, bổ sung thông tin. Đây được xem là giải pháp quan trọng giúp giải quyết những trường hợp hồ sơ thiếu căn cứ hoặc có nhiều biến động sau nhiều năm sử dụng.

Làm sạch, làm giàu dữ liệu đất đai là nhiệm vụ khó, khối lượng công việc lớn, đòi hỏi sự kiên trì, trách nhiệm và phối hợp đồng bộ của cả hệ thống chính trị. Mỗi thông tin được chuẩn hóa, mỗi thửa đất được xác định đúng chủ sử dụng không chỉ góp phần hoàn thành chỉ tiêu của tỉnh mà còn tạo nền tảng xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai thống nhất, chính xác, minh bạch. Đây sẽ là công cụ quan trọng phục vụ công tác quản lý nhà nước, cải cách thủ tục hành chính, thúc đẩy chuyển đổi số trong lĩnh vực đất đai, đồng thời bảo đảm tốt hơn quyền và lợi ích hợp pháp của người dân.